ตราสัญลักษณ์สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรม ยอดทิพย์ธรรมYod Thip Tham Law
เข้าสู่ระบบ ปรึกษาทนาย
เครื่องมือจัดทำไทม์ไลน์คดี ความรู้กฎหมายมรดก คำถามที่พบบ่อย บริการทนายมรดก เข้าสู่ระบบเครื่องมือ ปรึกษาทนาย / นัดหมาย
สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรม · คดีมรดก

ทนายคดีมรดก จัดการมรดก แบ่งมรดก
และร่างพินัยกรรม

ต้องตั้งผู้จัดการมรดก แบ่งมรดกให้ทายาท ทายาทเห็นไม่ตรงกัน อยากทำพินัยกรรมให้รัดกุม หรือกังวลเรื่องมรดกมีหนี้? เราดูแลคดีมรดกครบวงจร พร้อมระบบจัดทำเส้นเวลาเหตุการณ์คดี ช่วยไม่ให้พลาดกำหนดสำคัญ เช่น อายุความมรดก

ปรึกษาทนายคดีมรดก รู้จักเครื่องมือไทม์ไลน์
ตั้งผู้จัดการมรดก ครบขั้นตอน ทั่วประเทศ ปรึกษาออนไลน์ได้ โทร 081-327-8551
พินัยกรรมประทับตรา ปากกา และตำรากฎหมาย สื่อถึงคดีมรดกและพินัยกรรม
ส่งต่อทรัพย์สินอย่างเป็นธรรม ดูแลทั้งการจัดการมรดกและวางแผนด้วยพินัยกรรม
พินัยกรรมและเอกสารประกอบการจัดการมรดก

เมื่อต้องจัดการมรดก หรือวางแผนส่งต่อทรัพย์สิน

การจัดการมรดกเริ่มจากตรวจสอบทายาทและทรัพย์มรดก ยื่นคำร้องตั้งผู้จัดการมรดกต่อศาล รวบรวมและแบ่งทรัพย์ให้ทายาทตามสิทธิ ส่วนการวางแผนล่วงหน้าด้วยพินัยกรรมที่รัดกุมช่วยป้องกันข้อพิพาทระหว่างทายาทได้มาก

ทุกขั้นตอนมีกำหนดเวลาและลำดับเหตุการณ์ที่สำคัญทางกฎหมาย เช่น การจัดการมรดกให้เสร็จภายใน 1 ปี และอายุความคดีมรดก 1 ปี การจัดลำดับเหตุการณ์ให้ชัดจึงช่วยรักษาสิทธิและตัดสินใจได้ทันเวลา

เรื่องมรดกที่ทายาทและผู้วางแผนควรรู้

สรุปหลักกฎหมายมรดกที่ใช้บ่อยที่สุด เพื่อให้ท่านเห็นภาพว่าใครมีสิทธิ แบ่งอย่างไร พินัยกรรมที่สมบูรณ์ทำแบบไหน และต้องระวังกำหนดเวลาใด

ไม่มีพินัยกรรม แบ่งมรดกตามทายาทโดยธรรม 6 ลำดับ

หากเจ้ามรดกไม่ได้ทำพินัยกรรม ทรัพย์มรดกตกแก่ทายาทโดยธรรมตามลำดับที่กฎหมายวางไว้ 6 ลำดับ (ป.พ.พ. มาตรา 1629) โดยหลัก “ลำดับต้นตัดลำดับหลัง” ยกเว้นผู้สืบสันดาน (ลำดับ 1) กับบิดามารดา (ลำดับ 2) ที่รับพร้อมกันได้ (ม.1630)

ลำดับทายาทโดยธรรม
1ผู้สืบสันดาน (ลูก หลาน เหลน)
2บิดามารดา
3พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน
4พี่น้องร่วมบิดาหรือร่วมมารดาเดียวกัน
5ปู่ ย่า ตา ยาย
6ลุง ป้า น้า อา

สิทธิคู่สมรส คู่สมรสที่จดทะเบียนถูกต้องเป็นทายาทที่ได้รับมรดกเสมอ ส่วนแบ่งเปลี่ยนตามลำดับทายาทที่เหลืออยู่ (ม.1635): มีลำดับ 1 ได้เท่าบุตรหนึ่งคน, มีลำดับ 2–3 ได้ครึ่งหนึ่ง, มีลำดับ 4–6 ได้สองในสาม, ไม่มีทายาทอื่นได้ทั้งหมด และตามกฎหมายสมรสเท่าเทียม (ฉบับที่ 24 พ.ศ. 2567) คู่สมรสทุกเพศที่จดทะเบียนมีสิทธิเท่าเทียมกัน

พินัยกรรม 5 แบบ ทำอย่างไรไม่ให้เป็นโมฆะ

กฎหมายกำหนด “แบบ” ของพินัยกรรมไว้เคร่งครัด ทำผิดแบบย่อมใช้บังคับไม่ได้ (ป.พ.พ. มาตรา 1705) รูปแบบที่ใช้กันมี 5 แบบ

  • แบบธรรมดา ทำเป็นหนังสือ ลงวันเดือนปี ลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานอย่างน้อย 2 คนพร้อมกัน (ม.1656)
  • แบบเขียนเองทั้งฉบับ เขียนข้อความ วันเดือนปี และลงชื่อด้วยลายมือตนเองทั้งหมด จะมีพยานหรือไม่ก็ได้ (ม.1657)
  • เอกสารฝ่ายเมือง · เอกสารลับ · ทำด้วยวาจา (ม.1658, 1660, 1663) สำหรับกรณีเฉพาะ
ระวังจุดโมฆะที่พบบ่อย: มีพยานคนเดียว พยานไม่ลงชื่อพร้อมกัน ผู้ทำอายุไม่ถึง 15 ปี ผู้ทำไร้ความสามารถขณะทำ หรือยกทรัพย์ให้ผู้เขียน/พยานในพินัยกรรม (ม.1653) พินัยกรรมที่เป็นโมฆะฟ้องได้โดยไม่มีอายุความ

ตั้งผู้จัดการมรดก ทำไมต้องตั้ง เอกสารและขั้นตอน

ทรัพย์สินที่มีทะเบียน เช่น ที่ดิน บ้าน รถ บัญชีธนาคาร หุ้น มักโอนเปลี่ยนชื่อไม่ได้หากไม่มีคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดก ทายาท ผู้มีส่วนได้เสีย หรือพนักงานอัยการจึงยื่นคำร้องขอตั้งได้ (ป.พ.พ. มาตรา 1713)

  • เอกสารหลัก: ใบมรณบัตร ทะเบียนบ้านประทับตาย ทะเบียนสมรส บัญชีเครือญาติ หนังสือยินยอมของทายาททุกคน เอกสารทรัพย์สิน และพินัยกรรม (ถ้ามี)
  • ขั้นตอน: ยื่นคำร้องต่อศาลที่ผู้ตายมีภูมิลำเนา ประกาศและไต่สวน แล้วศาลมีคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดก
  • ผู้จัดการมรดกมีหน้าที่รวบรวมและแบ่งทรัพย์ให้ทายาท ต้องจัดการให้เสร็จภายใน 1 ปี (ม.1732)

มรดกมีหนี้สิน และการสละมรดก ทายาทต้องรู้

หนี้สินที่ผู้ตายก่อไว้ก่อนเสียชีวิตเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดก แต่กฎหมายคุ้มครองว่า ทายาทรับผิดในหนี้ไม่เกินมูลค่าทรัพย์มรดกที่ตนได้รับ ไม่ต้องเอาทรัพย์ส่วนตัวมาใช้หนี้ผู้ตาย (ม.1601) และเจ้าหนี้ได้ชำระจากทรัพย์ในกองมรดกเท่านั้น (ม.1734) หนี้มรดกเป็นเรื่องแพ่ง ไม่ใช่อาญา

สละมรดก: หากหนี้มากกว่าทรัพย์ ทายาทมีสิทธิสละมรดก แต่ต้องทำเป็นหนังสือมอบต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือทำสัญญาประนีประนอม (ม.1612) โดยต้องสละทั้งหมด สละบางส่วนหรือมีเงื่อนไขไม่ได้ และเมื่อสละแล้วถอนคืนไม่ได้ (ม.1613)

ทายาทขัดแย้ง แบ่งมรดกไม่ลงตัว ทำอย่างไร

กฎหมายกำหนดวิธีแบ่งปันทรัพย์มรดกไว้ 3 วิธี (ป.พ.พ. มาตรา 1750): ต่างคนต่างครอบครองเป็นส่วนสัด ขายทรัพย์แล้วนำเงินมาแบ่ง หรือทำสัญญาแบ่งที่มีหลักฐานเป็นหนังสือ

  • ตกลงกันได้ ทำสัญญาแบ่งมรดก (ถือเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความ)
  • ตกลงกันไม่ได้ ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแบ่งทรัพย์ระหว่างเจ้าของรวม (ม.1364)
  • ข้อตกลงแบ่งด้วยวาจาที่ไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือ ยังไม่ถือว่าแบ่งกันแล้ว

อายุความมรดก 1 ปี ทำไมต้องรีบ

คดีมรดกมีกำหนดเวลาที่เข้มงวด โดยหลักทายาทต้องฟ้องเรียกร้องภายใน 1 ปี นับแต่รู้หรือควรรู้ถึงความตายของเจ้ามรดก (ป.พ.พ. มาตรา 1754) หากเลยกำหนดอาจเสียสิทธิ นี่คือเหตุผลที่การจัดลำดับเหตุการณ์ (เสียชีวิต ยื่นตั้งผู้จัดการ รวบรวม แบ่ง) บนเส้นเวลาให้ชัดจึงสำคัญ ช่วยไม่ให้พลาดกำหนด

ทั้งนี้มีข้อยกเว้นและรายละเอียดที่ซับซ้อน เช่น กรณีผู้จัดการมรดกครอบครองทรัพย์แทนทายาท หรืออายุความเจ้าหนี้กองมรดก การประเมินกำหนดเวลาให้ถูกต้องควรทำโดยทนายเป็นรายกรณี อ่านเพิ่มที่ บริการทนายคดีมรดก

หมายเหตุ: เนื้อหาข้างต้นเป็นข้อมูลกฎหมายเบื้องต้นเพื่อความเข้าใจทั่วไป มิใช่ความเห็นทางกฎหมายเฉพาะเรื่อง ผลในแต่ละกรณีขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน จึงควรปรึกษาทนายความเป็นรายกรณีก่อนตัดสินใจดำเนินการทุกครั้ง

สัญญาณว่าคุณควรปรึกษาทนายด้านมรดก

คดีมรดกมีกำหนดเวลาบีบรัดและกระทบความสัมพันธ์ในครอบครัว ยิ่งปรึกษาเร็ว ยิ่งรักษาสิทธิและลดข้อพิพาท

01

ต้องจัดการทรัพย์ของผู้เสียชีวิต

ต้องการโอนที่ดิน บัญชีธนาคาร หรือทรัพย์ของผู้ล่วงลับ แต่ติดขัดเพราะยังไม่มีผู้จัดการมรดก

02

ทายาทขัดแย้ง แบ่งไม่ลงตัว

ทายาทเห็นไม่ตรงกันเรื่องแบ่งทรัพย์ หรือมีคนได้เปรียบเสียเปรียบ ต้องการคนกลางที่เป็นธรรม

03

อยากทำพินัยกรรมล่วงหน้า

ต้องการวางแผนส่งต่อทรัพย์สินตามเจตนา ให้รัดกุมถูกต้อง ป้องกันข้อพิพาทในอนาคต

04

มรดกมีหนี้สิน

กังวลว่าต้องรับผิดในหนี้ของผู้เสียชีวิตหรือไม่ และควรรับมรดกหรือสละมรดกดี

05

ผู้จัดการมรดกไม่ทำหน้าที่

ผู้จัดการมรดกไม่ยอมแบ่ง ปกปิดทรัพย์ หรือจัดการส่อไปในทางมิชอบ

06

สงสัยพินัยกรรมไม่ชอบ หรือถูกตัดมรดก

สงสัยว่าพินัยกรรมอาจเป็นโมฆะ ถูกปลอม หรือถูกตัดออกจากกองมรดกโดยไม่ชอบ

ทนายความยอดทิพย์ธรรมให้คำปรึกษาการจัดการมรดกและร่างพินัยกรรมแก่ลูกความ

“สูงสุดในมาตรฐาน บริสุทธิ์ในจริยธรรม ยึดมั่นในความเป็นธรรม”

แนวทางการทำงานของสำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรม · ดูทีมทนายความ

  • ดูแลครบวงจร ทั้งจัดการมรดก ตั้งผู้จัดการมรดก แบ่งมรดก และร่างพินัยกรรม
  • ค่าบริการชัดเจน ประเมินและแจ้งแนวทางก่อนเริ่มงาน ไม่มีค่าใช้จ่ายแอบแฝง
  • รักษาความสัมพันธ์ครอบครัว เน้นไกล่เกลี่ยและหาข้อยุติที่เป็นธรรมกับทุกฝ่าย
  • ให้บริการทั่วประเทศ ปรึกษาออนไลน์และดูแลคดีในทุกภูมิภาค

คำถามที่พบบ่อยเรื่องมรดกและพินัยกรรม

เจ้ามรดกไม่ได้ทำพินัยกรรม ทรัพย์สินแบ่งอย่างไร+
ทรัพย์มรดกตกแก่ทายาทโดยธรรม 6 ลำดับ (ป.พ.พ. มาตรา 1629) ได้แก่ ผู้สืบสันดาน, บิดามารดา, พี่น้องร่วมบิดามารดา, พี่น้องร่วมบิดาหรือมารดา, ปู่ย่าตายาย และลุงป้าน้าอา โดยลำดับต้นตัดลำดับหลัง ยกเว้นบิดามารดาได้พร้อมผู้สืบสันดาน ส่วนคู่สมรสได้รับมรดกเสมอ ส่วนแบ่งเปลี่ยนตามลำดับที่เหลือ (ม.1635) หากทรัพย์เป็นสินสมรสต้องกันส่วนคู่สมรสครึ่งหนึ่งก่อน
คู่สมรสเพศเดียวกัน (สมรสเท่าเทียม) มีสิทธิรับมรดกไหม+
มี ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติม ป.พ.พ. (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ที่มีผลใช้บังคับต้นปี 2568 คู่สมรสที่จดทะเบียนสมรสถูกต้องตามกฎหมายทุกเพศมีสิทธิเท่าเทียมกัน รวมถึงสิทธิรับมรดกในฐานะทายาทโดยธรรม โดยคำนวณส่วนแบ่งตามหลักเดียวกับคู่สมรสทั่วไป จุดสำคัญคือต้องเป็นการจดทะเบียนสมรสที่ถูกต้อง หากเพียงอยู่ร่วมกันโดยไม่จดทะเบียนจะไม่ได้สิทธินี้
ตั้งผู้จัดการมรดกใช้เอกสารอะไร ใช้เวลานานไหม+
ยื่นคำร้องต่อศาลที่ผู้ตายมีภูมิลำเนา (ม.1713) เอกสารหลัก เช่น ใบมรณบัตร ทะเบียนบ้านประทับตาย ทะเบียนสมรส บัญชีเครือญาติ หนังสือยินยอมของทายาททุกคน เอกสารทรัพย์สิน และพินัยกรรม (ถ้ามี) ค่าขึ้นศาลเป็นอัตราคดีไม่มีทุนทรัพย์ บวกค่าส่งคำคู่ความ ระยะเวลาขึ้นกับคิวประกาศและไต่สวนของศาล รายการเอกสารอาจต่างกันตามข้อเท็จจริง ควรปรึกษาทนายเพื่อเตรียมให้ครบ
ผู้จัดการมรดกไม่ยอมแบ่ง หรือทำผิดหน้าที่ ทำอย่างไร+
ผู้จัดการมรดกมีหน้าที่รวบรวมและแบ่งมรดกให้เสร็จภายใน 1 ปี (ม.1732) และถือว่าครอบครองแทนทายาทอื่น จะอ้างอายุความยันทายาทไม่ได้ หากละเลยหน้าที่หรือมีเหตุอันสมควร ผู้มีส่วนได้เสียร้องขอให้ศาลถอนได้ (ม.1727) โดยต้องร้องก่อนปันมรดกเสร็จ และเป็นดุลพินิจศาล ทายาทยังฟ้องขอแบ่งมรดกได้ภายในอายุความ (ม.1733) กรณีร้ายแรงที่มียักยอกทรัพย์อาจมีความผิดอาญาด้วย
พินัยกรรมแบบไหนจึงสมบูรณ์ ไม่เป็นโมฆะ+
กฎหมายกำหนดแบบไว้เคร่งครัด ทำผิดแบบตกเป็นโมฆะ (ม.1705) เช่น แบบธรรมดาต้องทำเป็นหนังสือ ลงวันเดือนปี ลงลายมือชื่อต่อหน้าพยานอย่างน้อย 2 คนพร้อมกัน (ม.1656) หรือแบบเขียนเองทั้งฉบับด้วยลายมือตนเองซึ่งไม่ต้องมีพยาน (ม.1657) ผู้ทำต้องอายุครบ 15 ปีและมีสติสัมปชัญญะครบถ้วน พยานต้องไม่เป็นผู้เยาว์ คนวิกลจริต หรือผู้มีส่วนได้เสีย เพื่อลดข้อโต้แย้งควรปรึกษาทนายก่อนจัดทำ
มรดกมีหนี้ ทายาทต้องเอาเงินส่วนตัวมาใช้หนี้ไหม+
ไม่ต้อง ทายาทรับผิดในหนี้ไม่เกินมูลค่าทรัพย์มรดกที่ตนได้รับ (ม.1601) เช่น ได้มรดก 2 ล้าน หนี้ 3 ล้าน ก็รับผิดเพียง 2 ล้าน ส่วนที่เกินไม่ต้องรับผิด เจ้าหนี้ยึดได้เฉพาะทรัพย์ในกองมรดก (ม.1734) หนี้มรดกเป็นเรื่องแพ่ง ทายาทไม่ต้องรับโทษจำคุกแทนผู้ตาย โดยทั่วไปควรชำระหนี้จากกองมรดกก่อนแล้วจึงนำส่วนที่เหลือมาแบ่ง
อยากสละมรดก ทำได้ไหม มีผลอย่างไร+
ทำได้ แต่ต้องแสดงเจตนาชัดแจ้งเป็นหนังสือมอบต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ หรือทำสัญญาประนีประนอมยอมความ (ม.1612) ข้อสำคัญคือต้องสละทั้งหมด จะสละบางส่วน เลือกรับเฉพาะทรัพย์ทิ้งหนี้ หรือมีเงื่อนไขไม่ได้ และเมื่อสละแล้วถอนคืนไม่ได้ (ม.1613) การสละมีผลย้อนหลังถึงเวลาที่เจ้ามรดกตาย และผู้สืบสันดานของผู้สละสืบมรดกแทนได้ ควรปรึกษาทนายก่อนตัดสินใจ
ทายาทขัดแย้งแบ่งไม่ลงตัว และขอรหัสใช้ระบบไทม์ไลน์อย่างไร+
การแบ่งมรดกทำได้ 3 วิธี (ม.1750): ครอบครองเป็นส่วนสัด ขายแล้วแบ่งเงิน หรือทำสัญญาแบ่งเป็นหนังสือ หากตกลงกันไม่ได้ฟ้องขอให้ศาลพิพากษาแบ่งได้ (ม.1364) ควรปรึกษาทนายแต่เนิ่น ๆ เพราะมีอายุความที่ต้องระวัง ส่วนการขอรหัสเข้าใช้ระบบจัดทำเส้นเวลาเหตุการณ์คดี โปรดแอดไลน์ @995iqtpa แล้วพิมพ์ว่า “ลงทะเบียนระบบไทม์ไลน์คดี”

ต้องการทนายคดีมรดก? ให้ยอดทิพย์ธรรมดูแลคดีของคุณ

ตั้งผู้จัดการมรดก แบ่งมรดก ทายาทขัดแย้ง ร่างพินัยกรรม มรดกมีหนี้ หรือฟ้องแบ่งมรดก เราประเมินสิทธิและวางแนวทางที่เป็นธรรม ดูแลคนที่ท่านรักไม่ให้เผชิญข้อพิพาทในภายหลัง

ดูบริการทนายมรดก ปรึกษา / นัดหมาย โทร 081-327-8551 LINE @995iqtpa