ฟ้องหย่าและข้อตกลงหย่า
ดำเนินการหย่าทั้งโดยความยินยอมและโดยคำพิพากษา พร้อมจัดทำข้อตกลงที่เป็นธรรม
คดีครอบครัวคือข้อพิพาทเกี่ยวกับความสัมพันธ์ในครอบครัว เช่น การฟ้องหย่า อำนาจปกครองบุตร ค่าอุปการะเลี้ยงดู และการแบ่งสินสมรส เราดูแลเรื่องของท่านด้วยความเข้าใจ ละเอียดอ่อน และเป็นความลับ เพื่อหาทางออกที่รักษาทั้งสิทธิและความสัมพันธ์
คดีครอบครัวครอบคลุมการฟ้องหย่าและข้อตกลงหย่า อำนาจปกครองบุตรและค่าอุปการะ การแบ่งสินสมรส รวมถึงการรับรองบุตรและการคุ้มครองสวัสดิภาพ ทุกเรื่องล้วนกระทบทั้งสิทธิตามกฎหมายและความรู้สึกของคนในครอบครัว จึงต้องอาศัยทั้งความเข้าใจและความรอบคอบ
ความขัดแย้งในครอบครัวมักมาพร้อมความเครียดทางใจและความซับซ้อนทางกฎหมาย เราเข้าใจว่าท่านต้องการทางออกที่รักษาทั้งสิทธิและความสงบในชีวิต เราจึงให้คำปรึกษาอย่างใจเย็น เป็นความลับ และมุ่งหาทางออกที่ดีที่สุดสำหรับท่านและคนที่ท่านรัก ไม่ว่าจะด้วยการเจรจาตกลงหรือการดำเนินคดีในชั้นศาล
กฎหมายครอบครัวอยู่ใน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ป.พ.พ.) บรรพ 5 ว่าด้วยครอบครัว ครอบคลุมการสมรส การหย่า ทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส และความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดากับบุตร การเข้าใจหลักพื้นฐานช่วยให้ท่านตัดสินใจได้อย่างมั่นใจในช่วงเวลาที่ละเอียดอ่อน — แต่ผลในแต่ละกรณีย่อมขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน
การสมรสจะมีผลตามกฎหมายต่อเมื่อจดทะเบียนสมรส (ป.พ.พ. มาตรา 1457) และคู่สมรสต้องมีคุณสมบัติตามกฎหมาย เช่น มีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ ยินยอมสมัครใจ ไม่เป็นคนวิกลจริตหรือบุคคลที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ ไม่เป็นญาติสืบสายโลหิตโดยตรง และไม่เป็นคู่สมรสของบุคคลอื่นอยู่ (ป.พ.พ. มาตรา 1448–1452)
จุดเปลี่ยนสำคัญคือ กฎหมายสมรสเท่าเทียม ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 22 มกราคม 2568 ได้เปลี่ยนถ้อยคำจาก “ชายและหญิง” เป็น “บุคคล” ทำให้บุคคลสองคนไม่ว่าเพศใดสามารถหมั้นและจดทะเบียนสมรสได้ และได้รับสิทธิหน้าที่เท่าเทียมกับคู่สมรสต่างเพศในทุกด้าน ทั้งการจัดการสินสมรส การรับมรดก การรับบุตรบุญธรรม และสวัสดิการต่าง ๆ นับเป็นประเทศแรกในอาเซียนที่รับรองสิทธินี้
การหย่ามี 2 ทางหลัก คือ หย่าโดยความยินยอม ซึ่งต้องทำเป็นหนังสือและมีพยานลงลายมือชื่ออย่างน้อย 2 คน แล้วไปจดทะเบียนหย่าจึงจะสมบูรณ์ (ป.พ.พ. มาตรา 1514–1515) และ หย่าโดยคำพิพากษาของศาล เมื่อตกลงกันไม่ได้ โดยฝ่ายที่ประสงค์จะหย่าต้องมี “เหตุฟ้องหย่า” ตามที่กฎหมายกำหนดไว้ใน ป.พ.พ. มาตรา 1516 เช่น
การมีพยานหลักฐานที่ชัดเจน เช่น ข้อความ ภาพ หรือพยานบุคคล มีผลอย่างมากต่อการพิสูจน์เหตุหย่า
ก่อนแบ่งทรัพย์ ต้องแยกให้ออกก่อนว่าทรัพย์ใดเป็น “สินส่วนตัว” และทรัพย์ใดเป็น “สินสมรส” เพราะมีผลต่อการแบ่งโดยตรง
| ประเภท | ตัวอย่าง | เมื่อหย่า |
|---|---|---|
| สินส่วนตัว (ม.1471) | ทรัพย์ที่มีอยู่ก่อนสมรส · ของใช้ส่วนตัวหรือเครื่องมือประกอบอาชีพ · ทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรสโดยรับมรดกหรือการให้ที่ระบุว่าเป็นสินส่วนตัว · ของหมั้น | เป็นของฝ่ายนั้น ไม่ต้องแบ่ง |
| สินสมรส (ม.1474) | ทรัพย์ที่ได้มาระหว่างสมรส · ทรัพย์ที่ได้จากมรดกหรือการให้ที่ระบุว่าเป็นสินสมรส · ดอกผลของสินส่วนตัว | แบ่งคนละครึ่ง (ม.1533) |
เมื่อหย่ากัน โดยหลักให้แบ่งสินสมรสฝ่ายละเท่า ๆ กันตาม ป.พ.พ. มาตรา 1533 ทั้งนี้หากมีหนี้ร่วมหรือมีการจัดการสินสมรสที่ทำให้อีกฝ่ายเสียหาย ก็มีหลักเกณฑ์เฉพาะที่ต้องพิจารณาเป็นรายกรณี
เรื่องบุตรยึดหลัก “ประโยชน์สูงสุดของบุตร” เป็นสำคัญ บิดามารดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาแก่บุตรผู้เยาว์ (ป.พ.พ. มาตรา 1564) เมื่อหย่า คู่สมรสอาจตกลงกันว่าใครเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองและค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรเท่าใด หากตกลงกันไม่ได้ ศาลจะเป็นผู้ชี้ขาดโดยคำนึงถึงความผาสุกและประโยชน์ของบุตร (ป.พ.พ. มาตรา 1520, 1522, 1566) ส่วนค่าอุปการะเลี้ยงดูสามารถปรับเปลี่ยนได้ภายหลังหากพฤติการณ์ รายได้ หรือฐานะเปลี่ยนไป
นอกจากนี้ ฝ่ายที่ไม่ได้เป็นต้นเหตุยังอาจมีสิทธิเรียก ค่าทดแทน จากคู่สมรสและจากผู้ที่เป็นชู้ในบางกรณี (ป.พ.พ. มาตรา 1523) และเรียก ค่าเลี้ยงชีพ ได้หากการหย่าทำให้ยากจนลงและอีกฝ่ายเป็นผู้ผิด (ป.พ.พ. มาตรา 1526) ทั้งนี้ผลขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเป็นรายกรณี
เนื้อหาข้างต้นเป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาเฉพาะกรณี ผลในทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง พยานหลักฐาน และกฎหมายที่บังคับใช้ ณ ขณะนั้นเป็นรายกรณี แนะนำให้ปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ
ดำเนินการหย่าทั้งโดยความยินยอมและโดยคำพิพากษา พร้อมจัดทำข้อตกลงที่เป็นธรรม
ดูแลสิทธิในการเลี้ยงดูบุตรและการเรียกค่าอุปการะ โดยคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของบุตร
แบ่งทรัพย์สินระหว่างคู่สมรสอย่างเป็นธรรม พร้อมตรวจสอบสิทธิในสินสมรสและสินส่วนตัว
ดูแลสถานะบุตรและการคุ้มครองสวัสดิภาพของสมาชิกในครอบครัวตามกฎหมาย
เรื่องครอบครัวกระทบทั้งสิทธิตามกฎหมายและความรู้สึก การปรึกษาทนายตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วยให้ท่านเข้าใจทางเลือกและปกป้องสิทธิของตนและบุตรได้ดีกว่า ต่อไปนี้คือสัญญาณที่ควรปรึกษา
ต้องการหย่าโดยความยินยอมหรือทำบันทึกข้อตกลงหลังหย่าให้รัดกุม ครอบคลุมทรัพย์สินและบุตร
ตกลงกันไม่ได้ หรือมีเหตุ เช่น มีชู้ ทิ้งร้าง หรือถูกทำร้าย ควรประเมินเหตุและพยานหลักฐานก่อนฟ้อง
แย่งสิทธิปกครองบุตร เรียกหรือถูกเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดู หรือมีปัญหาเรื่องสิทธิพบบุตร
มีทรัพย์สิน หนี้ร่วม หรือธุรกิจที่ต้องแยกสินสมรสกับสินส่วนตัวให้ชัดเจนและเป็นธรรม
ถูกทำร้ายร่างกายหรือจิตใจ ควรปรึกษาเพื่อขอความคุ้มครองสวัสดิภาพและวางแนวทางตามกฎหมาย
วางแผนสินสมรสก่อนแต่ง จดทะเบียนรับรองบุตร หรือรับบุตรบุญธรรมให้ถูกต้องตามกฎหมาย
รับฟังปัญหาและข้อเท็จจริงของท่าน เพื่อทำความเข้าใจมูลคดีอย่างรอบด้าน
ตรวจเอกสารและสัญญา วิเคราะห์ข้อกฎหมายและทางเลือก พร้อมแจ้งแนวทางค่าบริการชัดเจน
ลงมือว่าความหรือเจรจาตามแผนที่ตกลง ด้วยความรอบคอบและมืออาชีพ
อัปเดตสถานะและผลการดำเนินงานให้ท่านทราบอย่างต่อเนื่องจนเสร็จสิ้น
รวมสาระน่ารู้เรื่องกฎหมายครอบครัวที่ทีมทนายของเรากำลังทยอยเผยแพร่ในคลังความรู้กฎหมาย
อย่างเป็นความลับ เราพร้อมรับฟังและดูแลท่านด้วยความเข้าใจ เพื่อหาทางออกที่ดีที่สุดสำหรับท่านและคนที่ท่านรัก