ผิดข้อตกลงหย่า ไม่จ่ายเงิน ไม่โอนทรัพย์ ต้องทำอย่างไร

ผิดข้อตกลงหย่าแล้วจะไปบังคับคดีได้เลยหรือไม่ ต้องเริ่มจากเอกสารที่ถืออยู่ สัญญาทั่วไปกับคำพิพากษาตามยอมอาจต้องเดินคนละทาง การตรวจให้ถูกตั้งแต่ต้นช่วยไม่ให้เสียเวลาทวงผิดเรื่องหรือรอจนกำหนดเวลามีปัญหา

ผิดข้อตกลงหย่า ต้องฟ้องใหม่หรือขอบังคับคดีได้เลย

ถ้าเป็นข้อตกลงที่คู่กรณีลงชื่อกันเอง แม้บันทึกประกอบทะเบียนหย่า ก็ไม่ได้เป็นคำพิพากษาที่นำไปยึดทรัพย์ได้โดยอัตโนมัติ ต้องตรวจสิทธิเรียกร้อง ความสมบูรณ์ของข้อตกลง และวิธีดำเนินคดีที่เหมาะสม

หากมีคำพิพากษาหรือคำสั่งศาลอยู่แล้ว ต้องตรวจว่าเรื่องที่ผิดอยู่ในคำบังคับหรือไม่และถึงเวลาบังคับได้หรือยัง

ตัวอย่างสมมติ ข้อตกลงให้จ่ายชดเชยทรัพย์ 300,000 บาทในวันหนึ่ง แต่ถึงวันแล้วจ่ายเพียง 100,000 บาท ผู้เรียกร้องต้องแยกยอดค้าง 200,000 บาทกับประเด็นดอกเบี้ยหรือค่าเสียหาย และตรวจว่ามีเงื่อนไขอื่นก่อนชำระหรือไม่

หากเอกสารยังเป็นเพียงสัญญา ไม่อาจนำยอดนั้นไปให้นายจ้างอีกฝ่ายหักเงินเดือนเอง

หากสิ่งที่ผิดเป็นการไม่โอนบ้าน ต้องตรวจรายละเอียดทรัพย์ ผู้ถือกรรมสิทธิ์ ภาระจำนอง และหน้าที่ของฝ่ายรับโอนด้วย การเรียกร้องให้ทำตามสัญญากับการเรียกเงินแทนอาจมีฐานและผลต่างกัน ควรเลือกคำขอหลังอ่านเอกสารครบ ไม่เริ่มจากเขียนยอดเงินที่ต้องการเพียงอย่างเดียว

ตรวจองค์ประกอบก่อนระบุว่าอีกฝ่ายผิด

• ข้อตกลงข้อใดก่อหน้าที่แก่บุคคลใด และข้อกำหนดนั้นใช้บังคับได้หรือไม่
• กำหนดเวลาหรือเงื่อนไขถึงแล้วหรือยัง และฝ่ายผู้เรียกร้องต้องทำอะไรตอบแทน
• ได้ชำระหรือปฏิบัติบางส่วนแล้วเท่าใด มีหลักฐานอะไร
• มีการแก้ข้อตกลง ผ่อนผัน หรือรับชำระโดยมีข้อความใหม่หรือไม่
• ต้องแจ้งหรือทวงถามอย่างไรตามข้อสัญญาและหลักกฎหมายที่ใช้

หากยังไม่ได้ทำข้อตกลงหรือกำลังจะลงชื่อ ควรกลับไปตรวจ องค์ประกอบบันทึกข้อตกลงหย่า โดยใส่เงื่อนไขที่วัดการทำตามได้ตั้งแต่ต้น จะช่วยลดข้อโต้แย้งว่าใครต้องทำก่อน

กรณีไหนที่ไม่ควรใช้วิธีทวงหนี้แบบเดียวกัน

เป็นค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตร

ต้องแยกเงินของบุตรออกจากเงินชดเชยทรัพย์ของคู่สมรส รวมถึงตรวจว่ากำหนดโดยสัญญาหรือศาล มีคำขอปรับค่าอุปการะหรือไม่ และใครมีสิทธิดำเนินการ การค้างค่าอุปการะไม่ควรถูกตอบโต้ด้วยการระงับการพบลูกโดยอัตโนมัติ อ่าน ข้อตกลงและหลักฐานค่าเลี้ยงดูบุตร ประกอบ

จะโอนบ้านแต่ธนาคารยังไม่ยินยอม

ข้อตกลงให้ฝ่ายหนึ่งรับภาระหนี้ไม่ได้บังคับให้ธนาคารปลดผู้กู้ร่วมหรือถอนจำนอง ต้องตรวจว่าคู่กรณีรับปากเพียงดำเนินการยื่นขอ หรือรับหน้าที่ให้เกิดผลใด และมีทางเลือกเมื่อธนาคารไม่อนุมัติหรือไม่ ประเด็นนี้ต่างจากการตั้งใจไม่ไปโอนทั้งที่เงื่อนไขพร้อมแล้ว

เป็นการใช้อำนาจปกครองหรือวันพบลูก

ต้องใช้แนวทางที่คำนึงถึงสวัสดิภาพและประโยชน์ของบุตร ไม่ใช้การประเมินเป็นหนี้เงินแทนทุกกรณี หากมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยหรือคำสั่งเดิมถูกฝ่าฝืน ให้ตรวจมาตรการที่เหมาะกับเหตุจริง การมีข้อพิพาททรัพย์สินไม่ให้อำนาจพาลูกไปหรือเปลี่ยนแผนโดยไม่ตรวจสิทธิ

ข้อความกำกวมหรือมีข้อตกลงแก้ภายหลัง

หากเขียนว่า “จะโอนเมื่อพร้อม” หรือ “จ่ายตามความสามารถ” ต้องตีความจากเอกสารและพฤติการณ์ ไม่ควรกำหนดวันผิดนัดเองโดยไม่มีฐาน ส่วนข้อความแชตภายหลังอาจมีผลต่อการพิสูจน์การผ่อนผันหรือแก้ข้อตกลง จึงควรส่งบทสนทนาครบช่วงให้ตรวจ ไม่เลือกเฉพาะประโยคที่ตนได้เปรียบ

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ตราราชการไม่ได้ทำให้ทุกเอกสารยึดทรัพย์ได้

คนมักเข้าใจว่า มีบันทึกท้ายทะเบียนหย่าแล้ว ไปกรมบังคับคดีได้ทันที

กฎหมายมองว่า ต้องมีฐานและขั้นตอนบังคับคดีตามกฎหมาย เอกสารทะเบียนไม่ได้กลายเป็นคำพิพากษาเอง

จุดเสี่ยงจริง การเริ่มผิดช่องทางอาจทำให้เสียเวลา ขณะเดียวกันอายุความของสิทธิเรียกร้องยังต้องตรวจ ควรส่งเอกสารฉบับเต็มให้แยกประเภทก่อนดำเนินการ

คนมักเข้าใจว่า ส่งหนังสือทวงถามแล้ว อายุความหยุดแน่นอน

กฎหมายมองว่า หนังสือทวงถามอาจมีประโยชน์ด้านการแจ้ง การผิดนัด และพยานหลักฐาน แต่ไม่ใช่เหตุสะดุดหยุดลงของอายุความทุกกรณี

จุดเสี่ยงจริง ต้องตรวจเหตุทางกฎหมายที่รักษาสิทธิได้จริง ไม่ใช้การส่งซ้ำหลายฉบับแทนการดำเนินการภายในกำหนด

มองสองฝั่ง: ผู้รอรับชำระกับผู้ถูกกล่าวหาว่าผิดข้อตกลง

การเจรจาที่มีตัวเลขและเอกสารครบอาจลดข้อพิพาทได้ แต่ข้อตกลงผ่อนใหม่ต้องตรวจว่าจะกระทบสิทธิเดิม หลักประกัน หรือกำหนดเวลาหรือไม่ ไม่ควรเซ็นเอกสารใหม่เพียงเพื่อให้มีคำรับปากเพิ่มอีกฉบับ

ต้องดำเนินการภายในกี่ปี และวันไหนเป็นจุดเริ่มนับ

กรณีมีเพียงสัญญา ต้องจำแนกสิทธิเรียกร้องก่อนเลือกอายุความ ไม่ควรใช้คำว่า “ข้อตกลงหย่าทุกเรื่องมีสิบปี” เพราะเงินแต่ละประเภท เงื่อนไข และฐานสิทธิอาจต่างกัน ให้ระบุวันครบกำหนดแต่ละรายการ วันรับชำระ และเหตุการณ์ที่อาจมีผลต่ออายุความเพื่อให้ตรวจโดยเฉพาะ

ถ้ามีคำพิพากษาหรือคำสั่งแล้ว ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 274 กำหนดหลักร้องขอบังคับคดีภายในสิบปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่ง

และมีหลักเฉพาะกรณีหนี้เป็นงวด รายเดือน รายปี หรือให้ชำระในอนาคต โดยนับจากวันที่หนี้ตามคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นอาจบังคับให้ชำระได้ ต้องอ่านคำพิพากษาจริงก่อนคำนวณ

การบังคับที่ดำเนินการไว้ภายในกำหนดอาจดำเนินต่อได้ตามเงื่อนไขกฎหมาย แต่ไม่ได้แปลว่ารอครบสิบปีแล้วค่อยค้นทรัพย์จะปลอดภัย

อ่าน มาตรา 274 ในกฎหมายแก้ไขวิธีพิจารณาความแพ่งที่กรมบังคับคดีเผยแพร่ และใช้ เครื่องมือคำนวณกำหนดเวลาของสำนักงาน เป็นตัวช่วยจัดข้อมูล ไม่ใช้แทนการเลือกฐานกฎหมาย

ยอดค้าง ดอกเบี้ย และค่าเสียหายควรแยกอย่างไร

ทำตารางตามแต่ละงวด ระบุยอดที่ต้องจ่าย ยอดรับจริง วันที่รับ และยอดคงเหลือ หากรับโอนหลายครั้งให้ตรวจว่าเป็นเงินรายการใด ไม่ถือว่าทุกยอดที่อีกฝ่ายโอนมาเป็นการชำระหนี้ข้อเดียวกัน ค่าใช้จ่ายของลูกหรือการคืนเงินส่วนตัวอาจมีวัตถุประสงค์ต่างกัน

ตัวอย่างสมมติ ข้อตกลงให้ชำระเดือนละ 10,000 บาท จำนวนสามงวดที่ครบกำหนดแล้ว รวม 30,000 บาท มีหลักฐานชำระในงวดเหล่านี้ 18,000 บาท ยอดค้างตั้งต้นจึงเป็น 12,000 บาท ต้องตรวจดอกเบี้ยและค่าเสียหายแยก ไม่เติมค่าปรับตามที่ตนเห็นสมควรโดยไม่มีฐาน

อัตราดอกเบี้ย วันเริ่มคิด และยอดเงินที่นำมาคิดต้องตรวจข้อสัญญา กฎหมาย และคำพิพากษาหากมี โดยเฉพาะหนี้ผ่อนเป็นงวด ไม่ใช้ยอดที่ยังไม่ถึงกำหนดมาคิดผิดนัดโดยอัตโนมัติ หากมีเบี้ยปรับก็ต้องพิจารณาข้อจำกัดและอำนาจศาล มิใช่รับรองว่าเรียกได้เต็มจำนวนเสมอ

การคุ้มค่าของการดำเนินคดีควรดูหลักฐาน จำนวนเงิน และโอกาสปฏิบัติหรือบังคับตามสิทธิร่วมกัน การชนะคดีไม่ได้ทำให้ได้รับเงินทันทีหากยังต้องค้นทรัพย์หรือดำเนินการต่อ ขอบเขตจ้างควรแยกงานทวงถาม ฟ้อง และบังคับคดีให้ชัด

ต้องเตรียมหลักฐานอะไรให้ตรวจสิทธิได้เร็ว

• ข้อตกลงหย่าฉบับเต็มพร้อมภาคผนวกและทะเบียนหย่า
• คำพิพากษา คำสั่ง สัญญาประนีประนอมในศาล และคำบังคับ ถ้ามี
• ตารางสิ่งที่ต้องทำ วันครบกำหนด และสิ่งที่ทำแล้ว
• หลักฐานรับชำระหรือส่งมอบที่เชื่อมกับแต่ละรายการ
• หนังสือแจ้ง ทวงถาม หรือข้อความขอเลื่อน พร้อมหลักฐานส่งและรับ
• เอกสารบ้าน หุ้น หรือทรัพย์ที่ต้องโอน รวมข้อมูลภาระสิทธิของบุคคลอื่น

หากยังหาเอกสารไม่ครบ ให้ทำรายการว่าขาดอะไรและอยู่ที่ใด แทนการเล่าจากความทรงจำทั้งหมด เก็บหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์พร้อมวันที่ ผู้ส่ง และบริบท ไม่ลบข้อความที่แสดงว่าเคยตกลงเลื่อน เพราะข้อความนั้นอาจเป็นสาระสำคัญของการวินิจฉัยว่าผิดนัดเมื่อไร

การผิดข้อตกลงเกี่ยวกับโนติสและอสังหาริมทรัพย์อย่างไร

หนังสือทวงถามอาจเหมาะเมื่อจำเป็นต้องยืนยันหน้าที่และให้โอกาสปฏิบัติ โดยต้องเขียนตามสิทธิจริงและไม่คุกคาม ดู บริการร่างและส่งหนังสือบอกกล่าวทวงถาม หากการตรวจเอกสารชี้ว่าควรใช้ขั้นตอนนี้ก่อน

หากข้อพิพาทเป็นบ้านหรือที่ดิน ต้องตรวจการโอน กรรมสิทธิ์และจำนองร่วมกับ บริการกฎหมายที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ และอ่าน ข้อตกลงหย่ากรณีบ้านติดธนาคาร เพื่อไม่เรียกร้องสิ่งที่ต้องอาศัยความยินยอมของบุคคลภายนอกโดยมองข้ามขั้นตอนนั้น

ทางไปต่อ: เลือกช่องทางตามเอกสารและสิทธิที่ยังมี

1. แยกว่ามีสัญญาอย่างเดียวหรือมีคำพิพากษาแล้ว
2. ทำตารางหน้าที่ วันครบกำหนด และยอดหรือทรัพย์ที่ค้าง
3. รวบรวมหลักฐานการทำตามบางส่วนและการผ่อนผันทั้งหมด
4. ให้ตรวจฐานสิทธิ กำหนดเวลา และวิธีดำเนินการก่อนส่งข้อความเรียกร้อง
5. เลือกเจรจา ไกล่เกลี่ย ฟ้อง หรือบังคับตามคำพิพากษาให้ตรงกรณี

• มีคำพิพากษาแล้วแต่ไม่ทราบว่าจะเริ่มบังคับอย่างไร
• ผิดหลายงวดหรือข้อสัญญาไม่ระบุวันชัด
• มีการโอนทรัพย์ให้คนอื่นหรือมีภาระธนาคาร
• ใกล้กำหนดใช้สิทธิ หรือมีข้อพิพาทเรื่องลูกควบคู่

หากอีกฝ่ายไม่ทำตามข้อตกลงหลังหย่า เตรียมสัญญาหรือคำพิพากษา ตารางยอดค้าง และหลักฐานรับชำระ เพื่อให้ทนายประเมินว่าจะเริ่มด้วยวิธีใด ดู บริการทนายครอบครัวกรณีผิดข้อตกลงหย่า และ ติดต่อสำนักงานยอดทิพย์ธรรมเพื่อตรวจสิทธิและเอกสาร โดยแจ้งวันครบกำหนดที่ใกล้ที่สุดด้วย

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ