ได้รับหมายเรียกจากตำรวจ ต้องทำอย่างไร? สิทธิของผู้ถูกกล่าวหาที่ควรรู้ก่อนไปพบพนักงานสอบสวน

จู่ ๆ มีหมายเรียกจากสถานีตำรวจมาถึงบ้าน เป็นเหตุการณ์ที่ทำให้ใครก็ตั้งตัวไม่ทัน หลายคนตกใจจนรีบโทรหาปลายทางที่อ้างว่าเป็นตำรวจ หรือบางคนกลัวจนไม่กล้าไปตามนัดเลย ทั้งสองแบบล้วนเสี่ยง บทความนี้สรุปสิ่งที่ควรทำทีละขั้นเมื่อได้รับหมายเรียก

หมายเรียกคืออะไร ต่างจากหมายจับอย่างไร

หมายเรียกเป็นเอกสารที่พนักงานสอบสวนออกเพื่อให้บุคคลไปพบตามวัน เวลา และสถานที่ที่กำหนด อาจเรียกในฐานะ พยาน หรือ ผู้ต้องหา ก็ได้ ซึ่งต่างจากหมายจับที่ศาลเป็นผู้ออกและให้อำนาจจับกุมตัวได้ทันที การได้รับหมายเรียกจึงยังไม่ใช่การถูกดำเนินคดีถึงที่สุด แต่เป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการที่ต้องรับมืออย่างถูกวิธี

เช็กหมายเรียกอย่างไรว่าเป็นของจริง

• หมายเรียกจริงส่งเป็นเอกสารทางไปรษณีย์หรือมีเจ้าหน้าที่นำส่ง ไม่ใช่โทรศัพท์หรือไลน์
• ระบุชื่อสถานีตำรวจ ชื่อพนักงานสอบสวน เลขคดี และข้อหาหรือเรื่องที่เรียก
• โทรกลับไปที่เบอร์กลางของสถานี (ค้นเอง อย่าใช้เบอร์ในกระดาษ) เพื่อยืนยันว่ามีคดีจริง
• ตำรวจจริงไม่มีการให้โอนเงินเพื่อ "เคลียร์คดี" — ถ้ามีการพูดถึงเงิน ให้สงสัยว่าเป็นมิจฉาชีพ

ถูกเรียกในฐานะพยาน กับ ผู้ต้องหา ต่างกันอย่างไร

ฐานะพยานคือผู้ที่รู้เห็นเหตุการณ์ มีหน้าที่ให้ข้อเท็จจริงตามที่รู้ ส่วนฐานะผู้ต้องหาคือผู้ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิด ซึ่งมีสิทธิตามกฎหมายหลายประการ เช่น สิทธิที่จะให้การหรือไม่ให้การก็ได้ สิทธิมีทนายความร่วมฟังการสอบสวน และสิทธิได้รับการปล่อยชั่วคราว การอ่านหมายให้ชัดว่าถูกเรียกฐานะอะไรจึงสำคัญที่สุดก่อนตัดสินใจทุกอย่าง

ไปตามนัดไม่ได้ เลื่อนได้ไหม

เลื่อนได้ หากมีเหตุจำเป็น เช่น ติดงานสำคัญ เจ็บป่วย หรืออยู่ต่างจังหวัด ให้ติดต่อพนักงานสอบสวนตามชื่อและเบอร์ในหมายก่อนถึงวันนัด และขอเลื่อนอย่างเป็นทางการพร้อมเหตุผล การเงียบหายไม่ไปตามนัดโดยไม่แจ้ง อาจถูกออกหมายเรียกซ้ำ และหากยังเพิกเฉยอีก พนักงานสอบสวนอาจขอศาลออกหมายจับได้

สิทธิในชั้นสอบสวนที่ผู้ต้องหาควรรู้

• สิทธิได้รับแจ้งข้อกล่าวหาและรายละเอียดแห่งข้อหา
• สิทธิที่จะให้การหรือไม่ให้การก็ได้ — คำให้การอาจถูกใช้เป็นพยานหลักฐานในชั้นศาล
• สิทธิให้ทนายความหรือผู้ที่ไว้วางใจเข้าฟังการสอบสวน
• สิทธิได้รับการสอบสวนด้วยความรวดเร็ว ต่อเนื่อง และเป็นธรรม
• สิทธิยื่นขอประกันตัว (ปล่อยชั่วคราว) หากถูกควบคุมตัว

ก่อนไปพบพนักงานสอบสวน ควรเตรียมอะไร

1. อ่านหมายเรียกให้ครบ ถ่ายสำเนาเก็บไว้
2. รวบรวมเอกสารและหลักฐานที่เกี่ยวกับเรื่องที่ถูกเรียก
3. เรียงลำดับเหตุการณ์ตามความจริง จดบันทึกไว้กันสับสน
4. ปรึกษาทนายความก่อนวันนัด เพื่อประเมินแนวทางการให้การ
5. วันนัดจริง แต่งกายสุภาพ ไปถึงก่อนเวลา และให้ทนายเข้าร่วมฟังการสอบสวน

สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรม ช่วยอะไรได้บ้าง

ทนายความคดีอาญาของเราพร้อมดูแลตั้งแต่วันแรกที่ได้รับหมายเรียก ทั้งการประเมินข้อกล่าวหา เตรียมแนวทางให้การ เข้าร่วมฟังการสอบสวน และยื่นขอประกันตัวเมื่อจำเป็น เพราะจุดที่ชี้ชะตาคดีอาญาจำนวนมากไม่ได้อยู่ในห้องพิจารณา แต่อยู่ที่คำให้การครั้งแรกในชั้นสอบสวน

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.วิ.อาญา มาตรา 52, 133 — การออกหมายเรียกและการสอบสวนพยาน/ผู้ต้องหา
• ป.วิ.อาญา มาตรา 134 และ 134/1–134/4 — การแจ้งข้อกล่าวหา สิทธิที่จะให้การหรือไม่ให้การ และสิทธิมีทนายความเข้าฟังการสอบสวน
• รัฐธรรมนูญ — ข้อสันนิษฐานว่าผู้ถูกกล่าวหาเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด

คำถามที่พบบ่อย

ไม่ไปตามหมายเรียก มีผลอย่างไร?

หากเพิกเฉยโดยไม่มีเหตุอันสมควร พนักงานสอบสวนอาจออกหมายเรียกซ้ำ และขอศาลออกหมายจับได้ ทางที่ถูกคือไปตามนัดหรือติดต่อขอเลื่อนอย่างเป็นทางการ

ถูกเรียกเป็นพยาน ต้องพาทนายไปไหม?

ฐานะพยานไม่บังคับ แต่หากเรื่องที่ถูกเรียกอาจพัวพันถึงตัวเอง การปรึกษาทนายก่อนและพาไปด้วยช่วยป้องกันการให้การที่อาจกลายเป็นผลร้ายภายหลัง

ให้การในชั้นสอบสวนแล้ว เปลี่ยนคำให้การในชั้นศาลได้ไหม?

เปลี่ยนได้ แต่ความน่าเชื่อถือของคำให้การที่ขัดกันจะถูกศาลชั่งน้ำหนัก คำให้การครั้งแรกจึงสำคัญมาก ควรปรึกษาทนายก่อนให้การเสมอ

ตำรวจโทรมาบอกว่ามีคดี ให้โอนเงินประกันตัวก่อน จริงไหม?

ไม่จริง — ตำรวจไม่มีการให้โอนเงินทางโทรศัพท์เพื่อเคลียร์คดีหรือประกันตัว ลักษณะนี้คือมิจฉาชีพ (แก๊งคอลเซ็นเตอร์) ให้วางสายและตรวจสอบกับสถานีตำรวจโดยตรง

ผู้เขียน นางสาวจุฑาทิพย์ เตี้ยบัวแก้ว ใบอนุญาตว่าความตั้งแต่ปี 2560

สาขาที่เชี่ยวชาญ: คดีแพ่งและการว่าความ · คดีอาญา · ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ