หนังสือยินยอมให้อาศัยหรือใช้ที่ดิน แบบฟอร์ม Word กรอกอย่างไร

หนังสือยินยอมให้อาศัยหรือใช้ที่ดินช่วยบันทึกข้อตกลงเมื่อคุณให้ญาติหรือคนรู้จักอยู่ฟรี แต่ช่องวันที่เริ่มอยู่และเงื่อนไขคืนพื้นที่ต้องตรงกับเรื่องจริง บทความนี้อธิบายวิธีกรอกแบบฟอร์ม Word ทั้ง 5 ข้อ พร้อมจุดที่ควรปรับและวิธีรับไฟล์ผ่าน LINE ท้ายบทความ

หนังสือยินยอมให้อาศัยหรือใช้ที่ดิน ใช้อย่างไร

ใช้บันทึกว่าใครอนุญาตให้ใครอาศัยหรือใช้พื้นที่ใดโดยไม่คิดค่าเช่า มีขอบเขตเพียงใด และต้องคืนพื้นที่อย่างไร การให้ใช้ทรัพย์ฟรีแล้วคืนอาจเข้าลักษณะยืมใช้คงรูปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 640 และสมบูรณ์เมื่อส่งมอบตามมาตรา 641 ต้องดูข้อความและการปฏิบัติจริงประกอบกัน

แบบฟอร์มนี้ใช้เมื่อให้อาศัยสิทธิของเจ้าของฟรี และไม่ก่อตั้งทรัพยสิทธิที่ต้องจดทะเบียน เหมาะเป็นจุดตั้งต้นเมื่อคู่กรณียังตกลงกันได้ เจ้าของมีอำนาจอนุญาต และยังไม่มีข้อพิพาทว่าที่ดินเป็นของใคร

1. ตรวจชื่อผู้ให้ใช้กับเอกสารสิทธิ และระบุผู้รับอนุญาตให้ตรงตัว หากมีผู้ใช้อยู่หลายคนให้ตรวจว่าต้องลงนามร่วมกันหรือแนบรายชื่ออย่างไร
2. กรอกข้อ 1 ให้ระบุประเภทเอกสาร เลขที่ แปลงที่ดิน เนื้อที่ และวัตถุประสงค์ เช่น อยู่อาศัยหรือปลูกผักสวนครัว ถ้าใช้บางส่วนให้แนบแผนผังที่ชี้พื้นที่ได้จริง
3. อ่านข้อ 2 เรื่องการเข้าอยู่โดยอาศัยสิทธิของเจ้าของ โดยเฉพาะถ้อยคำที่รับรองช่วงก่อนวันทำหนังสือ ต้องเป็นข้อเท็จจริงที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับ
4. ตรวจข้อ 3 และข้อ 4 เรื่องบุคคลที่เข้าใช้ การให้ผู้อื่นใช้ต่อ สิ่งปลูกสร้าง และค่าสาธารณูปโภค เติมข้อตกลงเฉพาะกรณีก่อนเซ็น
5. กำหนดข้อ 5 เรื่องระยะบอกกล่าว วิธีคืนพื้นที่ และการขนย้ายให้ทำได้จริง แล้วตรวจทุกช่องก่อนลงนาม เก็บเอกสารที่มีข้อความตรงกันฝ่ายละฉบับ

ตัวอย่างสมมติ เจ้าของให้ญาติใช้ด้านเหนือ 100 ตารางวาจากแปลง 2 ไร่ 1 งาน 50 ตารางวา เพื่ออยู่อาศัยและปลูกผักฟรี ควรระบุขอบเขตพร้อมแผนผังที่ลงชื่อกำกับ การเขียนว่าให้ใช้ทั้งแปลงไม่ตรงกับพื้นที่ที่ตกลงกัน

ถ้าญาติเข้าอยู่ตั้งแต่ 1 มกราคม 2565 แต่เพิ่งทำหนังสือวันที่ 9 ตุลาคม 2569 ให้ลงวันทำหนังสือเป็นวันที่ลงนามจริง และระบุวันเริ่มอยู่ในช่องข้อเท็จจริง การบันทึกเรื่องที่ผ่านมาอย่างตรงไปตรงมาต่างจากการใส่วันลงนามย้อนหลัง

หนังสือยินยอมให้ใช้ที่ดินแบบไหนต้องปรับก่อนใช้

ต้องปรับเมื่อมีค่าเช่า มีสิทธิเดิมของผู้อาศัย หรือมีการลงทุนในพื้นที่ที่แบบฟอร์มยังไม่ได้รองรับ ชื่อเอกสารว่า “ยินยอม” ไม่ทำให้ข้อเท็จจริงเหล่านี้หายไป

ถ้ามีเงินหรือประโยชน์ตอบแทนเพื่อแลกกับการใช้พื้นที่ ต้องตรวจว่าเป็นสัญญาเช่าตามมาตรา 537 หรือสัญญารูปแบบอื่น อย่าใส่ข้อความว่าใช้ฟรีทั้งที่เก็บเงินรายเดือน ส่วนค่าน้ำไฟที่เรียกตามการใช้จริงควรแยกยอดและหลักฐานให้เห็นว่าเป็นค่าใช้จ่ายอะไร

ถ้าต้องการให้อยู่ระยะยาวหรือสร้างบ้านด้วยเงินของผู้ใช้ ควรตกลงสิทธิในอาคารและผลเมื่อเลิกใช้ก่อนเริ่มก่อสร้าง การก่อตั้งสิทธิอาศัยในโรงเรือนตามมาตรา 1402 หรือสิทธิเหนือพื้นดินตามมาตรา 1410 ต้องตรวจเรื่องรูปแบบและการจดทะเบียนตามมาตรา 1299 หนังสืออนุญาตส่วนตัวฉบับนี้ไม่ใช้แทนการจดทะเบียนสิทธิเหล่านั้น

ถ้าเอกสารเป็น ส.ป.ก. หรือที่ดินที่มีกฎหมายจำกัดการใช้ อย่าเลือกประเภทเอกสารในฟอร์มแล้วสรุปว่าให้บุคคลอื่นใช้ได้ ต้องตรวจเงื่อนไขสิทธิจากหน่วยงานเจ้าของเรื่อง กรณีมีแต่สิทธิครอบครองก็ต้องแยกจากกรรมสิทธิ์ในที่ดินมีโฉนด ไม่ใช้คำอธิบายเรื่องครอบครองปรปักษ์แทนกันทั้งหมด

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: เซ็นแล้วกันปรปักษ์ได้แค่ไหน

คนมักเข้าใจว่า มีข้อความว่าจะไม่อ้างครอบครองปรปักษ์แล้ว เจ้าของไม่ต้องติดตามการใช้ที่ดินอีก แม้อีกฝ่ายอยู่มานานหรือเคยโต้แย้งกรรมสิทธิ์มาก่อนก็ใช้เอกสารฉบับเดียวแก้ได้

กฎหมายมองว่า มาตรา 1382 ต้องมีการครอบครองโดยสงบ เปิดเผย และมีเจตนาเป็นเจ้าของติดต่อกันครบเงื่อนไข สำหรับอสังหาริมทรัพย์กำหนด 10 ปี การเข้าอยู่โดยยอมรับสิทธิของเจ้าของเป็นข้อเท็จจริงคนละลักษณะกับการยึดถือเพื่อตนเป็นเจ้าของ

จุดเสี่ยงจริง คือข้อความในกระดาษไม่ตรงกับประวัติการอยู่ หรือภายหลังมีการเปลี่ยนลักษณะการยึดถือแล้วเจ้าของละเลย มาตรา 1381 วางเงื่อนไขการเปลี่ยนลักษณะการยึดถือแทนผู้อื่น การคิดเป็นเจ้าของอยู่ฝ่ายเดียวจึงต่างจากข้อเท็จจริงที่กฎหมายรับรองให้เปลี่ยนลักษณะได้

ข้อความในข้อ 2 จึงใช้ประกอบการพิสูจน์ฐานที่มาและเจตนาของการเข้าอยู่ ไม่ควรอธิบายว่าเป็นการรับประกันว่าจะไม่มีข้อพิพาท หากผู้ใช้เคยอ้างว่าเจ้าของยกที่ดินให้ ซื้อมาแล้ว หรือครอบครองเป็นเจ้าของครบเงื่อนไขก่อนลงนาม ต้องตรวจสิทธิที่อ้างและพยานเดิมก่อน ไม่บังคับให้รับรองประวัติที่อีกฝ่ายปฏิเสธ

เก็บข้อความขออนุญาตไว้คู่กับหนังสือและติดตามการใช้พื้นที่ อ่าน เงื่อนไขครอบครองปรปักษ์ที่เจ้าของต้องตรวจ ก่อนนำจำนวนปีที่อยู่อาศัยไปเทียบสิทธิในที่ดิน

มองสองฝั่ง: เจ้าของที่ดินกับผู้ขออยู่ฟรี

ทั้งสองฝ่ายควรรู้ขอบเขตที่อนุญาตและต้นทุนเมื่อสิ้นสุดการใช้ก่อนลงนาม

ควรตกลงรายชื่อผู้พักร่วมและเจ้าของสิ่งปลูกสร้างให้ชัดก่อนลงนาม

บอกเลิกให้อาศัยต้องแจ้งกี่วัน และเริ่มนับเมื่อไร

ให้ดูข้อตกลงและฐานสิทธิที่แท้จริงก่อน ตัวอย่างกำหนดแจ้งล่วงหน้า 30 วัน ส่วนแบบฟอร์มให้เลือกจำนวนวัน ตัวเลขนี้เป็นข้อตกลง ไม่ใช่กฎที่ใช้กับการให้อยู่ฟรีทุกเรื่อง

หากเข้าลักษณะยืมใช้คงรูปและไม่ได้กำหนดเวลาคืน มาตรา 646 แยกกรณีที่ระบุวัตถุประสงค์ไว้กับกรณีที่ไม่กำหนดทั้งเวลาและวัตถุประสงค์ การเรียกคืนจึงต้องอ่านเงื่อนไขนั้นร่วมกับข้อตกลง ไม่ใช่ทุกกรณีที่สั่งให้ย้ายทันทีได้

มาตรา 169 ให้การแสดงเจตนาต่อผู้ไม่อยู่เฉพาะหน้ามีผลเมื่อไปถึงผู้รับ ส่วนมาตรา 193/3 โดยหลักไม่นับวันแรกเมื่อกำหนดเวลาเป็นวัน ต้องตรวจข้อยกเว้นและเขียนวันคืนพื้นที่ให้ชัด แทนการนับจากวันพิมพ์หนังสืออย่างเดียว

หากอีกฝ่ายอ้างกรรมสิทธิ์หรือแย่งการครอบครองแล้ว อย่ารอให้ครบ 10 ปีเพื่อค่อยดำเนินการ กรณีฟ้องเอาคืนการครอบครองตามมาตรา 1375 มีกำหนด 1 ปีนับแต่ถูกแย่ง ซึ่งต่างจากคดีเรียกคืนโดยอาศัยกรรมสิทธิ์ ใช้ เครื่องมือคำนวณอายุความและครอบครองปรปักษ์เบื้องต้น เพื่อจัดวันสำคัญ แล้วตรวจฐานคดีและวันเริ่มนับจากเอกสารจริง

ให้อยู่ฟรี ใครจ่ายค่าน้ำไฟและค่ารื้อถอน

ต้องแยกค่าใช้พื้นที่ออกจากค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการใช้ แบบฟอร์มระบุว่าไม่คิดค่าเช่าหรือค่าตอบแทน แต่ให้ผู้ใช้รับผิดชอบค่าสาธารณูปโภคของตน และกำหนดให้ขนย้ายกับรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างของตนเมื่อคืนพื้นที่

ตัวอย่างสมมติ ก่อนคืนที่ดินมีค่าน้ำไฟตามใบแจ้ง 2,400 บาท ค่าขนย้ายตามใบเสนอราคา 8,000 บาท และค่ารื้อถอนสิ่งปลูกสร้างที่ตกลงให้ผู้ใช้รับผิด 25,000 บาท งบที่ผู้ใช้ควรเตรียมคือ 2,400 + 8,000 + 25,000 = 35,400 บาท ตัวเลขนี้เป็นงบสมมติ ไม่ใช่ค่าบริการทนายหรือยอดที่ศาลจะให้โดยอัตโนมัติ

ถ้าเจ้าของเคยอนุญาตให้สร้างบ้านถาวรด้วยเงื่อนไขอื่น ผู้ใช้ควรนำข้อความอนุญาต ใบเสร็จ และแผนการลงทุนมาคุยก่อนยอมรับเงื่อนไขรื้อถอน เจ้าของจะเรียกค่าเสียหายส่วนใดต้องมีฐานสิทธิและหลักฐานความเสียหาย ไม่ควรเปลี่ยนช่วงที่อนุญาตให้อยู่ฟรีให้กลายเป็นค่าเช่าย้อนหลังเอง

วิธีกรอกแบบฟอร์ม Word และเอกสารที่ต้องแนบ

เปิดไฟล์ในโปรแกรมที่รองรับ Word แล้วกรอกช่องชื่อบุคคล ข้อมูลที่ดิน วัตถุประสงค์ วันเริ่มใช้ และจำนวนวันบอกกล่าวให้ครบก่อนพิมพ์ลงนาม ช่องเลือกและวันที่อาจแสดงต่างกันในแต่ละโปรแกรม จึงควรตรวจหน้าพิมพ์ทุกหน้าอีกครั้ง

ภาพนี้เป็นหน้าแรกของแบบฟอร์มจริงผ่าน Google Drive ใช้ดูตำแหน่งข้อมูล ส่วนไฟล์ Word ที่รับผ่าน LINE มีหน้าลงลายมือชื่อด้วย

• สำเนาเอกสารสิทธิและข้อมูลด้านหลังที่แสดงเจ้าของหรือภาระผูกพัน อ่านวิธี ตรวจโฉนดและข้อมูลที่สำนักงานที่ดิน ก่อนเชื่อข้อมูลจากภาพเฉพาะหน้าแรก
• หลักฐานระบุตัวคู่กรณีและอำนาจผู้ลงนาม หากทำสำเนาบัตรให้ระบุวัตถุประสงค์กับวันที่ ใช้ข้อมูลเท่าที่จำเป็น และเก็บไม่ให้บุคคลทั่วไปเข้าถึง
• แผนผังพื้นที่อนุญาต ทางเข้าที่ใช้ และรูปสภาพพื้นที่ก่อนส่งมอบ พร้อมวันที่และคำบรรยาย
• รายการสิ่งปลูกสร้างหรือทรัพย์สินเดิม ข้อตกลงเพิ่มเติม และข้อความขออนุญาตที่เกี่ยวข้อง
• หนังสือฉบับลงนามครบและเอกสารแนบที่แต่ละฝ่ายเก็บไว้ตรงกัน รวมถึงหลักฐานส่งมอบและติดต่อภายหลัง

ให้ใช้ที่ดินเกี่ยวกับสัญญาและมรดกอย่างไร

ต้องตรวจสัญญาเมื่อมีเงื่อนไขเฉพาะ และตรวจเรื่องมรดกเมื่อฝ่ายใดเสียชีวิต คำว่าเป็นสิทธิเฉพาะตัวต้องอ่านร่วมกับฐานสิทธิของผู้อาศัยจริง

ด้านสัญญา หากเปลี่ยนจากให้ใช้ฟรีเป็นให้เช่า ควรจัดทำสัญญาให้ตรงกับการจ่ายเงินจริงและตรวจมาตรา 538 เรื่องหลักฐานกับการจดทะเบียน อ่าน สัญญาเช่าที่ดินเกิน 3 ปีและการจดทะเบียน แล้วพิจารณาว่าต้องใช้ บริการร่างและตรวจสัญญาเฉพาะกรณี เพื่อกำหนดสิทธิในอาคารหรือข้อตกลงคืนพื้นที่เพิ่มหรือไม่

ด้านมรดก ถ้าเป็นยืมใช้คงรูป มาตรา 648 กำหนดให้ระงับเมื่อผู้ยืมเสียชีวิต แต่ยังต้องตรวจฐานะของผู้อยู่อาศัยคนอื่นและสิทธิที่มีอยู่ต่างหาก หากเจ้าของเสียชีวิต ต้องตรวจผู้มีอำนาจจัดการมรดกและผลของข้อตกลงเดิม ไม่ถือว่าบุคคลใดที่เป็นญาติจะลงนามเปลี่ยนเงื่อนไขแทนได้ทันที ดูขอบเขต บริการจัดการมรดกและข้อพิพาททายาท ประกอบก่อนจัดทำหนังสือใหม่

ทางไปต่อ: รับแบบฟอร์มและเตรียมก่อนให้ใช้ที่ดิน

เริ่มจากตรวจว่าให้ใช้ฟรีจริง คู่กรณียังยอมรับสิทธิของเจ้าของ และพื้นที่ไม่มีเงื่อนไขที่ฟอร์มรองรับไม่พอ หากครบจึงกรอกข้อมูลและให้ทั้งสองฝ่ายตรวจข้อความก่อนลงนาม

1. รวบรวมเอกสารสิทธิ จดวันเริ่มใช้และค่าตอบแทน ตรวจอำนาจเจ้าของรวมหรือผู้ลงนามแทนด้วย
2. ทำแผนผัง ถ่ายรูปพื้นที่และสิ่งปลูกสร้าง ระบุคนที่พักร่วม แล้วตกลงเงื่อนไขคืนพื้นที่
3. ตรวจฉบับพิมพ์และเอกสารแนบให้ตรงกัน ลงชื่อครบ เก็บฝ่ายละฉบับและบันทึกการส่งมอบ

ควรให้ทนายดูเมื่อมีฝ่ายหนึ่งอ้างว่าได้ที่ดินเป็นของตนแล้ว เจ้าของร่วมไม่ยินยอม มีบ้านหรือกิจการลงทุนบนพื้นที่ หรือบอกเลิกแล้วอีกฝ่ายปฏิเสธคืน หากมีหมายศาล ให้ตรวจวันนัดและกำหนดดำเนินการก่อนจัดทำเอกสารเพิ่มเติม

รับไฟล์ Word แบบฟอร์มกรอกโดย เพิ่มเพื่อน LINE ยอดทิพย์ธรรมเพื่อขอรับแบบฟอร์ม แล้วพิมพ์คำว่า หนังสือยินยอมให้อาศัยหรือใช้ที่ดิน

หากต้องปรับเงื่อนไขให้ตรงกับเรื่องของคุณ แจ้งว่าใครเป็นเจ้าของ ใครใช้พื้นที่ ใช้มานานเท่าไร และมีอาคารหรือค่าตอบแทนหรือไม่ เพื่อกำหนดขอบเขตงานตรวจหรือร่างเอกสาร ดู บริการกฎหมายที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ หรือ ช่องทางนัดหมายตรวจเอกสาร

ผู้เขียน นางสาวจุฑาทิพย์ เตี้ยบัวแก้ว ใบอนุญาตว่าความตั้งแต่ปี 2560

สาขาที่เชี่ยวชาญ: คดีแพ่งและการว่าความ · คดีอาญา · ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ