ผิดนัดผ่อนชำระอีก ต้องส่งโนติสใหม่หรือฟ้องเต็มยอด

ผิดนัดผ่อนชำระหลังเคยให้โอกาสทำข้อตกลงใหม่ ทำให้เจ้าหนี้ลังเลว่าจะเตือนอีกหรือฟ้องทันที การใช้บริการออกหนังสือทวงถามหลังผิดนัด ควรเริ่มจากอ่านข้อตกลงล่าสุดและแยกยอดที่ถึงกำหนดแล้วออกจากยอดในอนาคต

ผิดนัดผ่อนชำระแล้วเรียกหนี้ทั้งหมดได้ทันทีไหม

ไม่ได้เกิดผลเหมือนกันทุกสัญญา ต้องตรวจว่าข้อตกลงให้ผ่อนกำหนดผลผิดนัดไว้อย่างไร และเจ้าหนี้ทำตามเงื่อนไขนั้นครบหรือยัง การผิดนัดงวดหนึ่งกับการที่หนี้ทุกงวดถึงกำหนดชำระเป็นคนละประเด็น แม้จะเกี่ยวข้องกันในทางปฏิบัติ

มาตรา 204 วางหลักเรื่องการผิดนัด โดยหนี้ที่กำหนดเวลาชำระตามวันแห่งปฏิทินอาจผิดนัดได้โดยไม่ต้องเตือน แต่ไม่ได้หมายความว่าข้อกำหนดให้ส่งหนังสือก่อนใช้สิทธิเร่งรัดหรือเลิกสัญญาจะหายไปด้วย หากจะใช้มาตรา 387 ต้องพิจารณาการกำหนดเวลาพอสมควรให้ชำระและผลเมื่อไม่ปฏิบัติตาม

1. ดูว่าเอกสารเป็นการยอมให้ผ่อนหนี้เดิม การแก้สัญญา หรือสัญญาประนีประนอมยอมความ เพราะสิทธิที่เหลืออาจต่างกัน
2. ตรวจเหตุที่เรียกเต็มยอด เช่น ขาดหนึ่งงวด ขาดติดต่อกัน หรือไม่แก้ไขภายในเวลาหลังได้รับหนังสือ
3. อ่านว่าหนี้ถึงกำหนดเองตามข้อความ หรือเจ้าหนี้ต้องแสดงเจตนาใช้สิทธิก่อน
4. ตรวจเงินที่รับหลังผิดนัดและข้อความที่สื่อสารต่อกัน ว่ามีการยอมเปลี่ยนวันหรือเงื่อนไขอีกหรือไม่

ตัวอย่างสมมติ ยอด 80,000 บาทตกลงผ่อน 8 งวด งวดละ 10,000 บาท จ่ายแล้ว 3 งวด ข้อตกลงระบุว่าหากค้างและไม่แก้ไขภายใน 15 วันนับแต่ได้รับหนังสือ เจ้าหนี้มีสิทธิเรียกยอดคงเหลือ หากเพิ่งขาดงวดที่ 4 จะข้ามขั้นหนังสือแล้วกล่าวว่าผิดนัดทั้งหมดตั้งแต่วันแรกไม่ได้โดยไม่ตรวจเงื่อนไข ยอดคงเหลือ 50,000 บาทกับยอดงวดที่ค้าง 10,000 บาทจึงต้องแสดงคนละช่อง

ระยะ 15 วันในตัวอย่างเป็นเงื่อนไขสมมติของสัญญา ไม่ใช่กำหนดทั่วไปของหนี้ทุกชนิด หากยังไม่ทำเอกสาร อ่านการทำข้อตกลงผ่อนหลังได้รับโนติส เพื่อวางเงื่อนไขก่อนเกิดข้อพิพาทรอบถัดไป

ข้อตกลงแบบใดทำให้คำตอบเรื่องโนติสเปลี่ยน

ต้องดูข้อความที่คู่กรณียอมรับจริง ไม่ใช้แบบฟอร์มของหนี้คนละประเภทมาเติมผลย้อนหลัง

ไม่มีข้อกำหนดเร่งรัดหนี้ทั้งหมด

อย่าอนุมานว่าทุกงวดถึงกำหนดทันทีเพียงเพราะเจ้าหนี้ไม่ต้องการรอต่อ ต้องตรวจสิทธิเรียกงวดที่ถึงกำหนดและเงื่อนไขเลิกสัญญาหรือสิทธิอื่นตามมูลหนี้ หากจะส่งหนังสือควรบอกสิ่งที่เรียกและฐานสิทธิอย่างตรงไปตรงมา

ตกลงลดหนี้เมื่อชำระครบตามแผน

ต้องแยกยอดที่ยอมลดแล้วกับส่วนลดที่มีเงื่อนไข การผิดนัดไม่ทำให้ส่วนลดทุกแบบถูกเรียกคืนเสมอ และต้องพิจารณาว่าข้อกำหนดที่อ้างมีลักษณะเป็นเบี้ยปรับหรืออยู่ภายใต้กฎหมายคุ้มครองเฉพาะหรือไม่

มีคำพิพากษาตามยอมแล้ว

อ่านเงื่อนไขในคำพิพากษาและสัญญายอมเป็นหลัก ทางดำเนินการอาจเป็นการบังคับคดีตามคำพิพากษา ไม่ใช่ฟ้องเงินกู้เดิมใหม่ เรื่องนี้ควรดูผิดนัดสัญญายอมในศาลกับขั้นบังคับคดี แยกจากข้อตกลงที่ทำกันเองนอกศาล

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: อย่าสับสนผิดนัดกับเร่งรัดหนี้

คนมักเข้าใจว่า ใส่คำว่า “ผิดนัดงวดเดียวถือว่าผิดนัดทั้งหมด” แล้วสามารถคิดยอดและดอกเบี้ยจากเงินทั้งหมดได้ทุกวันย้อนหลัง

กฎหมายมองว่า ต้องแยกวันที่แต่ละงวดถึงกำหนด วันที่ใช้สิทธิเร่งรัดโดยชอบ และฐานดอกเบี้ยแต่ละช่วง ข้อตกลงต้องอ่านร่วมกับกฎหมายบังคับและพฤติการณ์หลังทำสัญญา

จุดเสี่ยงจริง คือหนังสือเรียกเต็มยอดก่อนครบขั้นตอน หรือใช้ยอดเดิมโดยไม่หักเงินที่รับแล้ว ความผิดพลาดเหล่านี้ทำให้ประเด็นที่ควรเป็นเรื่องไม่จ่ายเงินกลายเป็นข้อโต้แย้งเรื่องสิทธิเรียกและวิธีคำนวณของเจ้าหนี้

มองสองฝั่ง: รักษาสิทธิเจ้าหนี้และตรวจยอดให้ลูกหนี้

เจ้าหนี้มีสิทธิใช้เงื่อนไขที่ชอบด้วยกฎหมาย แต่ลูกหนี้ยังตรวจเงินที่ชำระและข้อกำหนดบอกกล่าวได้

การรับชำระหลังผิดนัดควรมีหลักฐานว่าตัดยอดใด และสิทธิส่วนไหนยังต้องประเมินต่อ ไม่ควรใช้ข้อความคลุมเครือทั้งในใบรับเงินและการสนทนา

เวลา: นับวันผิดนัดและวันแก้ไขจากจุดใด

นับจากเหตุที่กฎหมายหรือสัญญากำหนดแยกแต่ละขั้น ไม่ใช้วันที่พิมพ์หนังสือแทนวันที่อีกฝ่ายได้รับโดยอัตโนมัติ

เงินต้นที่ผ่อนเป็นงวดมีประเด็นอายุความ 5 ปีตามมาตรา 193/33 แต่ผลของข้อตกลงใหม่ การรับสภาพ การเร่งรัด หรือสัญญายอมต้องตรวจแยก การส่งโนติสอย่างเดียวไม่สะดุดหยุดลง ใช้เครื่องมือจัดกำหนดเวลา ช่วยบันทึก โดยอย่านำผลเบื้องต้นแทนการอ่านเอกสาร

เงิน: ดอกเบี้ยผิดนัดคำนวณจากงวดไหน

ในช่วงที่ลูกหนี้ยังมีหน้าที่ผ่อนเป็นงวด มาตรา 224/1 ให้คิดดอกเบี้ยผิดนัดเฉพาะต้นเงินของงวดที่ผิดนัด ข้อตกลงขัดหลักนี้เป็นโมฆะ ส่วนการเรียกยอดทั้งหมดโดยชอบต้องตรวจวันที่และผลของการใช้สิทธิ ไม่ย้อนถือว่างวดอนาคตผิดนัดมาแต่แรก

ตัวอย่างสมมติ ต้นเงินงวดที่ค้าง 10,000 บาท สมมติอัตราที่ใช้ได้คือ 5% ต่อปี ค้าง 30 วันและใช้ฐาน 365 วัน ดอกเบี้ยประมาณ 10,000 × 0.05 × 30 ÷ 365 = 41.10 บาท หากนำยอดคงเหลือ 50,000 บาทมาคิดช่วงเดียวกันจะได้ 205.48 บาท ซึ่งต่างกันเพราะฐานเงิน ไม่ใช่เพราะเปลี่ยนอัตรา

ตัวอย่างยังไม่ใช่ยอดเรียกของคดีใด ต้องตรวจอัตราตามสัญญา กฎหมายเฉพาะ และช่วงเวลาจริง รวมถึงการตัดชำระที่ทำไปแล้ว การใช้บริการคำนวณยอดประกอบโนติส จึงควรส่งบัญชีรายงวด ไม่ส่งเฉพาะยอดรวมที่คำนวณเอง

หลักฐาน: เอกสารก่อนส่งหนังสือรอบใหม่

ชุดเอกสารต้องทำให้เห็นว่าตกลงอะไร เปลี่ยนเมื่อใด และผิดเงื่อนไขข้อไหนอย่างตรวจสอบได้

• สัญญาเดิมและข้อตกลงผ่อนทุกฉบับ เรียงตามวันจริง พร้อมหลักฐานลงชื่อหรือยอมรับ
• ตารางกำหนดชำระที่แยกเงินต้น ดอกเบี้ย และยอดรับจริง
• หลักฐานทุกการโอน รวมเงินที่รับผ่านบุคคลหรือบัญชีที่ตกลงให้รับแทน
• ข้อความขอเลื่อนวันและคำตอบของเจ้าหนี้ ไม่เลือกเฉพาะข้อความผิดนัด
• โนติสเดิม หลักฐานส่ง การนำจ่าย และจดหมายตีกลับ หากมี
• คำพิพากษาและสัญญายอม หากเคยดำเนินคดีแล้ว

หากผู้ค้ำประกันเกี่ยวข้อง ต้องแยกเอกสารและวันบอกกล่าวของผู้ค้ำด้วย หนังสือถึงลูกหนี้อย่างเดียวไม่แทนเงื่อนไขสำหรับผู้ค้ำทุกกรณี และการยอมเปลี่ยนเงื่อนไขชำระอาจกระทบความรับผิดที่ต้องตรวจเพิ่มเติม

กฎหมายข้างเคียง: สัญญายอม เบี้ยปรับ และหลักประกัน

ข้อตกลงที่ยุติข้อพิพาทด้วยการยอมผ่อนผันต่อกันอาจเป็นประนีประนอมยอมความตามมาตรา 850 ถึง 852 ซึ่งมีผลต่อสิทธิที่สละและสิทธิที่ได้ใหม่ จึงไม่ควรตั้งชื่อเอกสารอย่างเดียวแล้วถือว่าหนี้เดิมยังเรียกได้ทุกส่วน สามารถตรวจโครงเอกสารกับบริการร่างและตรวจสัญญา

ค่าปรับผิดนัดต้องตรวจมาตรา 383 เรื่องศาลลดเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วน รวมถึงกฎหมายคุ้มครองเฉพาะหากเป็นธุรกิจภายใต้กำกับ ส่วนการบังคับจำนองมีขั้นบอกกล่าวของตน อย่านำขั้นของเงินกู้ทั่วไปไปแทนโดยตรง

ทางไปต่อ: ตรวจเงื่อนไขก่อนเลือกหนังสือหรือคดี

เริ่มด้วยการระบุให้ได้ว่าต้องการทวงงวดค้าง ให้โอกาสแก้ไข หรือใช้สิทธิเรียกยอดทั้งหมด เพราะแต่ละแบบต้องเขียนข้อความต่างกัน

1. จับคู่สัญญาล่าสุดกับบัญชีรับชำระและแยกยอดที่โต้แย้ง
2. ทำเส้นเวลาวันครบกำหนด การผ่อนผัน และหนังสือที่ส่งแล้ว
3. ตรวจเงื่อนไขก่อนเร่งรัดหรือเลิกสัญญาให้ครบ
4. ส่งหนังสือตามสิทธิที่มี พร้อมกำหนดเวลาและเก็บหลักฐานการไปถึง
5. เมื่อพ้นกำหนด ประเมินข้อเสนอใหม่ การฟ้อง หรือบังคับคดีตามเอกสารที่มี

ควรให้ทนายดูเมื่อมีเอกสารหลายฉบับ ข้อความส่วนลดขัดกัน ผู้ค้ำหรือจำนองร่วมด้วย หรือมีคำพิพากษาแล้ว หากคุณกำลังเจอผิดนัดซ้ำ เตรียมสัญญา บัญชีรายงวด และหลักฐานหนังสือเดิม เพื่อประเมินการออกโนติสและขั้นตอนเรียกร้องที่เหมาะสม แล้วนัดตรวจเอกสารกับสำนักงาน

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ