ลูกหนี้ขอผ่อนหลังรับโนติส ต้องทำข้อตกลงอะไร

ลูกหนี้ขอผ่อนหลังรับโนติสอาจเป็นทางออกได้ หากยอดที่ยอมรับและงวดที่เสนอมีความชัดเจน ก่อนตอบตกลงควรตรวจผลต่อสิทธิเดิม ดอกเบี้ย และผู้ค้ำ พร้อมทำเอกสารที่บอกได้ว่าหากจ่ายตรงหรือผิดนัดจะเกิดอะไรขึ้น

ลูกหนี้ขอผ่อนหลังรับโนติส เริ่มจากข้อตกลงชนิดไหน

ชื่อเอกสารเพียงอย่างเดียวไม่ตัดสินผล การเขียนหัวว่ารับสภาพหนี้อาจมีเนื้อหาเป็นการระงับข้อพิพาทด้วยการยอมผ่อนผันกัน หรือเอกสารที่ชื่อประนีประนอมอาจเป็นเพียงยืนยันยอดและขยายเวลาชำระ ต้องอ่านสิ่งที่แต่ละฝ่ายตกลงและยอมสละจริง

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 850 วางหลักประนีประนอมยอมความเมื่อคู่สัญญาระงับข้อพิพาทที่มีหรือจะมีด้วยต่างยอมผ่อนผัน มาตรา 851 กำหนดหลักฐานเป็นหนังสือลงลายมือชื่อฝ่ายที่ต้องรับผิดหรือตัวแทนเพื่อฟ้องบังคับ และมาตรา 852 กำหนดผลให้ข้อเรียกร้องที่สละระงับและเกิดสิทธิตามข้อตกลง

ถ้าเป็นการเปลี่ยนสาระสำคัญของหนี้ ยังอาจต้องตรวจเรื่องแปลงหนี้ใหม่ตามมาตรา 349 ด้วย ผู้ร่างจึงต้องถามก่อนว่าจะเพียงให้เวลาหนี้เดิมหรือยุติข้อพิพาทแล้วถือสิทธิใหม่ ไม่ใช้ประโยคสงวนสิทธิทุกอย่างโดยคาดว่าจะลบผลของข้อตกลงที่ขัดกันได้

ตัวอย่างสมมติ เจ้าหนี้เรียก 120,000 บาท ลูกหนี้โต้แย้งบางรายการ ทั้งสองตกลงยุติข้อพิพาทที่ระบุโดยรับชำระ 100,000 บาทเป็นห้างวด กรณีนี้ต้องตรวจผลของการประนีประนอมและขอบเขตที่สละ หากผิดนัดภายหลัง ไม่ควรสรุปเองว่าจะกลับไปเรียก 120,000 บาทได้เสมอ

อีกกรณีหนึ่ง ยอด 100,000 บาทไม่มีข้อโต้แย้ง เจ้าหนี้เพียงตกลงให้จ่ายตามวันที่ใหม่ การตรวจอาจต่างจากตัวอย่างแรก ถึงอย่างนั้นก็ควรระบุหนี้ที่อ้าง วันครบกำหนด และผลต่อสิทธิที่เกี่ยวข้องชัดเจน เพื่อไม่ให้ฝ่ายบัญชีกับผู้ติดตามตีความเป็นคนละข้อตกลง

ข้อยกเว้น: ผู้ค้ำและหลักประกันต้องตรวจเพิ่ม

มาตรา 700 กำหนดกรณีค้ำหนี้ที่มีเวลาชำระแน่นอนแล้วเจ้าหนี้ยอมผ่อนเวลา ผู้ค้ำหลุดพ้นเว้นแต่ได้ตกลงด้วย และมีข้อจำกัดเรื่องยินยอมล่วงหน้ารวมถึงข้อยกเว้นเฉพาะ การรับรองว่าให้ผู้กู้ผ่อนใหม่ได้โดยผู้ค้ำรับผิดเหมือนเดิมทุกกรณีจึงเสี่ยงผิดกฎหมาย

หากมีทรัพย์จำนองของบุคคลอื่น ต้องตรวจมาตรา 727 ที่ให้นำบทบางเรื่องรวมมาตรา 700 มาใช้ด้วย ไม่ควรเห็นว่ามีโฉนดอยู่แล้วจึงไม่จำเป็นต้องตรวจเจ้าของทรัพย์ในข้อตกลงใหม่ ผลต่อหลักประกันอาจต้องมีเอกสารหรือขั้นตอนเพิ่มเติมตามลักษณะงาน

ข้อตกลงส่วนตัวไม่ใช่คำพิพากษาตามยอม หากอีกฝ่ายผิดนัดอาจยังต้องฟ้องบังคับสิทธิตามฐานที่ถูกต้อง ส่วนการไกล่เกลี่ยในกระบวนการศาลต้องแยกขั้นตอนและผลตามกฎหมาย ไม่ควรเขียนว่ามีลายเซ็นแล้วนำไปยึดทรัพย์เองได้ทันที

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ผ่อนให้ชัดทั้งตอนจ่ายและไม่จ่าย

คนมักเข้าใจว่า มีตัวเลขเดือนละเท่าไรกับลายเซ็นก็เพียงพอแล้ว แต่ถ้าไม่กำหนดวันแรก งวดสุดท้าย หรือวิธีแจ้งชำระ เมื่อเกิดข้อพิพาทอาจยังต้องเถียงว่าถึงกำหนดแล้วหรือยัง

กฎหมายมองว่า ต้องดูเนื้อหาสัญญาและสิ่งที่เปลี่ยนจากหนี้เดิม ข้อเร่งรัดหนี้หรือค่าปรับเมื่อผิดนัดต้องตรวจความชอบและเงื่อนไขเฉพาะ ไม่ควรใส่ถ้อยคำรุนแรงเพื่อให้ดูบังคับได้โดยไม่ตรวจผลจริง

จุดเสี่ยงจริง คือเจ้าหนี้ตอบรับในแชทไปก่อน แล้วมาร่างเอกสารที่เพิ่มเงื่อนไขภายหลังโดยคิดว่าอีกฝ่ายต้องยอมทั้งหมด ควรแจ้งให้ชัดว่าข้อเสนอใดยังอยู่ระหว่างพิจารณา และให้ผู้มีอำนาจตรวจฉบับสุดท้ายก่อนยืนยันข้อตกลง

มองสองฝั่ง: แผนที่ทั้งคู่ทำตามได้

แผนที่ลูกหนี้จ่ายไม่ไหวตั้งแต่งวดแรกไม่ได้ช่วยให้ข้อพิพาทจบเร็วขึ้น ควรขอข้อมูลที่จำเป็นต่อการประเมินโดยไม่เรียกข้อมูลส่วนตัวเกินเหตุ และระบุช่องทางแจ้งปัญหาก่อนถึงกำหนด เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายเห็นสถานการณ์ตรงกัน

ฝั่งเจ้าหนี้อาจมีข้อจำกัดด้านกระแสเงินสดและไม่จำเป็นต้องยอมรับทุกข้อเสนอ แต่การปฏิเสธควรสื่อสารตามสิทธิ ไม่ใช้การข่มขู่หรือประจานเป็นเงื่อนไขให้ยอมลงชื่อ หากยังไม่ตกลงให้บันทึกว่าเหลือประเด็นใด ไม่ทำใบรับรองแทนอีกฝ่าย

เส้นเวลา: ระบุวันจริงและจุดตรวจผิดนัด

ตารางควรมีวันครบกำหนดแต่ละงวด จำนวนเงิน บัญชีรับชำระ และหลักฐานที่ใช้ยืนยัน ไม่เขียนเพียงทุกสิ้นเดือนหากยังไม่ตกลงว่างวดแรกเริ่มเดือนใด และควรระบุวิธีจัดการวันหยุดให้ชัดโดยไม่ขัดกฎหมายที่ใช้

ผลเมื่อผิดนัดควรบอกว่าต้องเตือนหรือให้เวลาแก้ไขหรือไม่ หนี้ส่วนใดถึงกำหนด และดอกเบี้ยคิดอย่างไร โดยตรวจมาตรา 224/1 สำหรับเงินต้นงวดที่ผิดนัด ไม่ใช้เงื่อนไขเร่งรัดเป็นเหตุคิดดอกผิดนัดบนยอดอนาคตทั้งหมดโดยไม่ตรวจ

ก่อนรอการลงชื่อให้ตรวจอายุความที่เหลือด้วย ข้อเสนอผ่อนซึ่งยังไม่ตอบรับไม่ควรถูกใช้เป็นเหตุว่าหนี้ได้รับการรักษาเวลาแล้ว อ่าน การทวงถามกับอายุความ และกำหนดผู้ติดตามงานลงชื่อให้ชัด

เงิน: ตารางผ่อนต้องรวมกลับมาได้

ตัวอย่างสมมติ คู่กรณีตรวจและตกลงยอดที่ต้องชำระ 100,000 บาท ชำระวันทำข้อตกลง 20,000 บาท เหลือ 80,000 บาท แบ่งสี่งวด งวดละ 20,000 บาท โดยสมมติว่าไม่มีดอกเบี้ยหรือค่าใช้จ่ายเพิ่มระหว่างชำระตรงตามแผน ยอดรวมคือ 20,000 + (4 × 20,000) = 100,000 บาท

ในเอกสารจริงต้องใส่วันครบกำหนดแต่ละแถวและอธิบายว่าดอกเบี้ยเดิมรวมอยู่หรือยกเว้นเพียงใด หากจะยกเว้นเมื่อชำระครบตามเงื่อนไข ต้องเขียนผลกรณีผิดนัดให้ชัดและตรวจความชอบ ไม่เพียงใส่คำว่ากลับเป็นยอดเดิมทุกอย่าง

เมื่อรับเงินจริงแต่ละงวด ให้ใช้หลักตัดยอดที่ตรวจแล้วและออกหลักฐานรับตาม แนวทางรับชำระบางส่วน ไม่ใช้ตารางคาดการณ์แทนรายการรับจริง และไม่ระบุว่างวดชำระแล้วเพียงเพราะครบวันที่ในแผน

เอกสารและข้อความที่ต้องครบก่อนลงนาม

• ตัวคู่สัญญาและผู้มีอำนาจลงนามหรือมอบอำนาจเฉพาะ
• สัญญาเดิมและโนติสที่ข้อตกลงใหม่อ้างถึง
• ยอดที่ยอมรับ ส่วนที่ลดหรือสละ และส่วนที่ยังไม่ยุติ
• ตารางผ่อน วิธีจ่าย การตัดยอด และใบรับเงิน
• ผลผิดนัด วิธีบอกกล่าว และผลต่อหลักประกัน
• เงื่อนไขเมื่อชำระครบ เช่น คืนเอกสารหรือดำเนินการเกี่ยวกับหลักประกัน

หากมีผู้แทนเจรจา ต้องตรวจว่าได้รับอำนาจตกลงประนีประนอมตามมาตรา 801 หรือไม่ ไม่ถือว่าคนที่ส่งโนติสมีอำนาจลดหนี้และผ่อนเวลาได้ทั้งหมด อ่าน การกำหนดอำนาจส่งโนติส ก่อนให้ผู้แทนยืนยันข้อเสนอ

เก็บทุกหน้าและสิ่งแนบของฉบับลงนาม ไม่ปล่อยช่องยอดหรือวันให้เติมทีหลัง หากใช้ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ต้องตรวจการระบุตัวผู้ลงชื่อ เจตนา และความน่าเชื่อถือตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช้ภาพชื่อพิมพ์อย่างเดียวสรุปว่าครบทุกเงื่อนไข

เรื่องใกล้เคียง: ข้อตกลงใหม่อาจเปลี่ยนคดีเดิม

การแก้ข้อตกลงทางธุรกิจอาจกระทบหน้าที่ส่งงาน คืนสินค้า หรือประกันงานด้วย ควรระบุว่าจัดการเฉพาะหนี้เงินหรือรวมข้อพิพาทส่วนอื่น งาน ตรวจและร่างสัญญาธุรกิจ ช่วยกำหนดขอบเขตไม่ให้สละสิทธิที่ยังต้องใช้โดยไม่ตั้งใจ

ถ้ามีผู้ค้ำ ต้องตรวจทั้งการยอมผ่อนและการบอกกล่าวเดิม ดู กำหนดหนังสือถึงผู้ค้ำประกัน ประกอบ เพราะการแจ้งว่ามีข้อตกลงใหม่ไม่จำเป็นต้องทดแทนหน้าที่ตามเหตุผิดนัดเดิมได้เสมอ

หากคุยกันเองไม่ลงตัว อาจพิจารณา ไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องผ่านศาล ตามเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง ผลเมื่อมีคำพิพากษาตามยอมต่างจากข้อตกลงส่วนตัว จึงควรเลือกกระบวนการตามสิ่งที่ต้องการและความพร้อมของคู่กรณี

ทางไปต่อเมื่อได้รับข้อเสนอผ่อน

1. ขอข้อเสนอพร้อมยอดและวันที่เป็นลายลักษณ์อักษร
2. กระทบยอดและแยกข้อพิพาทที่ต้องการยุติ
3. ตรวจผลต่อหนี้เดิม อายุความ ผู้ค้ำ และหลักประกัน
4. ร่างข้อตกลงพร้อมตารางและให้ผู้มีอำนาจตรวจ
5. ลงนามและจัดระบบรับเงินกับติดตามงวดตามเอกสารจริง

ควรให้ตรวจเมื่อจะลดหนี้ เปลี่ยนหลักประกัน มีผู้ค้ำ หรือเคยผิดนัดหลายรอบ ดู คู่มือโนติส สำหรับเอกสารก่อนเจรจา และ บริการหนังสือทวงถามและข้อตกลงหนี้ โดย ติดต่อยอดทิพย์ธรรม พร้อมข้อเสนอผ่อนและสัญญาเดิมเพื่อกำหนดเงื่อนไขก่อนตอบรับ

ผู้เขียน นางสาวจุฑาทิพย์ เตี้ยบัวแก้ว ใบอนุญาตว่าความตั้งแต่ปี 2560

สาขาที่เชี่ยวชาญ: คดีแพ่งและการว่าความ · คดีอาญา · ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ