หนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกัน 60 วัน นับและส่งอย่างไร

หนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกันเป็นงานที่ต้องตรวจแยกจากการทวงลูกหนี้หลัก แม้ส่งหนังสือถึงผู้กู้แล้วก็ยังต้องดูผู้ค้ำแต่ละคน วันผิดนัด และหลักฐานว่าคำบอกกล่าวไปถึง เพราะการส่งช้าหรือส่งผิดคนอาจเปลี่ยนขอบเขตที่เรียกได้

หนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกัน ต้องครบอะไร

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 686 ให้เจ้าหนี้มีหนังสือบอกกล่าวไปยังผู้ค้ำประกันภายใน 60 วันนับแต่วันที่ลูกหนี้ผิดนัด และไม่ว่าจะเป็นกรณีใด เจ้าหนี้จะเรียกให้ผู้ค้ำชำระก่อนหนังสือไปถึงไม่ได้ ขณะเดียวกันไม่ตัดสิทธิผู้ค้ำที่จะชำระเมื่อหนี้ถึงกำหนด จึงต้องแยกวันครบกำหนดหนี้ วันผิดนัด และวันถึงผู้ค้ำออกจากกัน

เมื่อพิจารณาหลักการแสดงเจตนาต่อบุคคลที่มิได้อยู่เฉพาะหน้าตามมาตรา 169 ต้องให้ความสำคัญกับการไปถึงด้วย แผนส่งจึงควรเผื่อให้หนังสือถึงภายในกรอบเวลา ไม่ควรรอฝากไปรษณีย์วันสุดท้ายแล้วถือว่าทำครบแน่นอนจากตราประทับเพียงอย่างเดียว

เนื้อหาควรระบุสัญญาหนี้ประธาน สัญญาค้ำประกัน ผู้ผิดนัด วันที่และรายการผิดนัด พร้อมยอดที่อยู่ในขอบเขตค้ำและช่องทางติดต่อ ไม่ใช้หนังสือถึงผู้กู้โดยเปลี่ยนแค่ชื่อผู้รับแล้วเรียกทุกยอดเท่ากัน เพราะความรับผิดผู้ค้ำอาจมีวงเงิน เงื่อนไข หรือข้อต่อสู้เฉพาะ

ตัวอย่างสมมติ กิจการหนึ่งมีลูกหนี้ค้างค่างวดและมีผู้ค้ำสองคน เจ้าหนี้ส่งโนติสไปถึงลูกหนี้และผู้ค้ำคนแรก แต่ใส่ที่อยู่ผู้ค้ำคนที่สองผิด การมีหลักฐานผู้กู้รับแล้วไม่ทดแทนการบอกกล่าวผู้ค้ำคนที่สอง ต้องแยกตรวจผลการส่งและกำหนดเวลาของแต่ละคน

ถ้ายังไม่ชัดว่าลูกหนี้ผิดนัดเมื่อใด ให้ย้อนอ่านข้อกำหนดชำระและประวัติการผ่อนเวลา ไม่เลือกวันออกโนติสเป็นวันผิดนัดเพื่อให้ดูว่ายังทัน 60 วัน หนังสือที่บอกกล่าวก่อนเกิดการผิดนัดจริงก็ไม่ควรถูกใช้แทนหนังสือแจ้งเหตุที่เกิดภายหลังโดยไม่ตรวจ

ส่งช้าแล้วอะไรหลุดพ้น อะไรยังต้องตรวจ

มาตรา 686 วรรคสองวางผลให้ผู้ค้ำหลุดพ้นจากดอกเบี้ย ค่าสินไหมทดแทน และค่าภาระติดพันอันเป็นอุปกรณ์แห่งหนี้ที่เกิดภายหลังพ้นกำหนดตามวรรคหนึ่ง การพูดสั้น ๆ ว่า “เกิน 60 วัน ผู้ค้ำไม่ต้องจ่ายเลย” จึงคลาดเคลื่อน ต้องแยกหนี้ประธานออกจากอุปกรณ์และตรวจขอบเขตสัญญาด้วย

กรณีไม่เคยบอกกล่าวโดยชอบต่างจากบอกกล่าวช้าแต่ภายหลังถึงผู้ค้ำแล้ว ก่อนดำเนินคดีต้องตรวจเงื่อนไขการเรียกให้ชำระ ไม่ใช่หักดอกเบี้ยบางช่วงออกแล้วสรุปว่าฟ้องได้ทันทีทั้งที่หนังสือยังไม่ถึง

ถ้าสัญญาทำไว้นาน ต้องตรวจบทเฉพาะกาลและวันผิดนัดประกอบ การใช้ตัวอย่างคดีเก่าที่กล่าวถึงผู้ค้ำรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมโดยไม่ตรวจช่วงกฎหมายอาจผิดฐานได้ และมาตรา 685/1 ยังจำกัดข้อตกลงที่แตกต่างจากบทคุ้มครองรวมถึงมาตรา 686 จึงไม่ควรอาศัยข้อยกเว้นในแบบฟอร์มเพื่อตัดขั้นบอกกล่าวเอง

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ตรวจเป็นรายคน

คนมักเข้าใจว่า ผู้ค้ำอยู่บ้านเดียวกับผู้กู้ย่อมรู้เรื่องหนี้แล้ว ไม่ต้องส่งเอกสารแยก ความรู้ทั่วไปว่าผู้กู้ค้างเงินไม่ใช่หลักฐานแทนเงื่อนไขหนังสือบอกกล่าวที่กฎหมายกำหนด

กฎหมายมองว่า ผู้ค้ำมีฐานะและสิทธิของตนเอง การเรียกชำระต้องอยู่ในขอบเขตค้ำและผ่านเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง ผู้ค้ำอาจมีสิทธิชำระตามเงื่อนไขและวิธีการที่ลูกหนี้มีอยู่ก่อนผิดนัดเฉพาะส่วนที่ตนรับผิดตามมาตรา 686 ไม่ใช่ถูกบังคับให้รับทุกเงื่อนไขใหม่ที่เจ้าหนี้กำหนดฝ่ายเดียว

จุดเสี่ยงจริง คือแฟ้มงานรวมผู้ค้ำหลายคนไว้หนึ่งรายการ แล้วมีใบตอบรับเพียงซองเดียว วิธีตรวจที่ชัดคือหนึ่งแถวต่อผู้ค้ำหนึ่งคน ระบุฐานค้ำ ที่อยู่ ฉบับหนังสือ วันส่ง วันถึง และข้อขัดข้อง พร้อมผู้รับผิดชอบติดตามแต่ละซอง

มองสองฝั่ง: แจ้งครบและตรวจยอดให้ตรงฐานะ

ผู้ค้ำที่ได้รับหนังสือควรขอสัญญาและตารางยอดตามสมควร พร้อมตรวจรายการชำระของผู้กู้ ไม่ลงชื่อรับรองหนี้ใหม่เพียงเพราะต้องการแสดงความร่วมมือ ส่วนเจ้าหนี้ควรตอบข้อโต้แย้งเป็นรายการเพื่อให้เจรจาต่อได้

หากผู้ค้ำจ่ายแทน ต้องเก็บหลักฐานการชำระและเอกสารที่เกี่ยวกับสิทธิไล่เบี้ยตามมาตรา 693 การประเมินก่อนจ่ายจึงควรครอบคลุมทั้งความรับผิดต่อเจ้าหนี้และหลักฐานที่จะใช้กับลูกหนี้หลักภายหลัง

เส้นเวลา 60 วัน ต้องมีวันที่อ้างอิงจริง

เริ่มจากระบุวันผิดนัดตามสัญญาและกฎหมายให้ได้ก่อน กรณีผ่อนหลายงวด มีการผ่อนเวลา หรือมีการเร่งรัดหนี้ ต้องตรวจว่าเหตุที่นำมาอ้างเกิดเมื่อใดและเกี่ยวกับหนี้ส่วนใด ไม่ใช้วันติดต่อฝ่ายติดตามหนี้เป็นวันเริ่มโดยอัตโนมัติ

• บันทึกวันผิดนัดพร้อมเอกสารรองรับ
• คำนวณกรอบ 60 วันตามหลักนับระยะเวลาและตรวจวันสุดท้าย
• กำหนดวันส่งภายในให้เผื่อปัญหานำจ่าย
• ติดตามสถานะถึงผู้ค้ำแต่ละคนและเก็บหลักฐาน
• หากส่งไม่สำเร็จ ให้ตรวจสาเหตุและทางแก้ทันที

จำนวน 60 วันในเรื่องผู้ค้ำเป็นกรอบบอกกล่าวนับจากลูกหนี้ผิดนัด ต่างจากกรอบให้เวลาชำระก่อนบังคับจำนอง และต่างจากวันที่เจ้าหนี้กำหนดในโนติสทั่วไป อ่าน การเลือกกำหนดเวลาในหนังสือ ก่อนคัดลอกตัวเลขจากตัวอย่างอื่น

ยอดเงิน: แยกต้นกับอุปกรณ์ที่มีผลต่างกัน

ตัวอย่างสมมติเพื่อเห็นวิธีแยกบัญชี หนี้ประธานคงเหลือ 100,000 บาท มีอุปกรณ์ที่ตรวจแล้ว 2,000 บาทเกิดในช่วงก่อนพ้นกรอบ และ 3,000 บาทเกิดหลังพ้นกรอบ กรณีเข้าเงื่อนไขบอกกล่าวล่าช้าตามมาตรา 686 วรรคสอง ต้องแยกพิจารณา 3,000 บาทนั้นออกจากความรับผิดผู้ค้ำ ไม่รวมเรียก 105,000 บาทเหมือนลูกหนี้หลักทันที

หากสมมติว่าขอบเขตค้ำครอบคลุมเงินต้นและอุปกรณ์ก่อนพ้นกรอบทั้งหมด ไม่มีข้อต่อสู้อื่น และได้บอกกล่าวถึงแล้ว ยอดที่ใช้เริ่มตรวจฝั่งผู้ค้ำในตัวอย่างคือ 100,000 + 2,000 = 102,000 บาท ตัวเลขนี้ไม่ใช่สูตรสำเร็จของทุกสัญญา เพราะยังต้องดูเพดานค้ำ รายการชำระ และลักษณะอุปกรณ์จริง

ไม่ควรเรียกค่าจัดส่งหรือค่าทนายจากผู้ค้ำโดยไม่มีฐาน และไม่ควรคิดดอกเบี้ยเพิ่มช่วงที่ผู้ค้ำใช้สิทธิชำระตามเงื่อนไขเดิมในลักษณะที่มาตรา 686 ห้ามไว้ อ่าน วิธีตรวจดอกเบี้ยในโนติส แล้วแยกตารางผู้กู้กับผู้ค้ำให้เห็นผลต่าง

เอกสารก่อนร่างและหลักฐานหลังส่ง

• สัญญาก่อหนี้และสัญญาค้ำประกันครบหน้า รวมเอกสารแก้ไข
• หลักฐานวันถึงกำหนด การผิดนัด และการผ่อนเวลาที่เคยตกลง
• ตารางเงินต้น ดอกเบี้ย และอุปกรณ์แยกช่วง
• ที่อยู่ผู้ค้ำตามสัญญาและหลักฐานแจ้งเปลี่ยนที่อยู่
• ฉบับหนังสือที่ลงชื่อแล้ว ใบรับฝาก ผลนำจ่าย และซองคืน

หากผู้ค้ำเป็นนิติบุคคล ให้ตรวจข้อมูลบริษัทและผู้มีอำนาจตามเอกสารที่เกี่ยวข้องด้วย ส่วนการมอบหมายผู้ส่งต้องชัดว่าเป็นการแจ้งและติดตามหรือมีอำนาจรับชำระหรือเจรจาปลดหนี้เพิ่มเติม

ซองตีกลับมีหลายเหตุ ไม่ควรถือว่าถึงแล้วเหมือนกันทั้งหมด ต้องตรวจที่อยู่ ข้อสัญญา และพฤติการณ์ของผู้รับ อ่าน หนังสือทวงถามตีกลับ ก่อนตัดสินใจส่งซ้ำหรือดำเนินคดี

เรื่องใกล้เคียง: ผู้ค้ำไม่ใช่ผู้จำนองเสมอ

บุคคลที่นำบ้านประกันหนี้ผู้อื่นอาจอยู่ในฐานะผู้จำนอง ซึ่งมีกติกาต่างจากผู้ค้ำประกัน ต้องอ่านเอกสารจดทะเบียนและสัญญาแยก ไม่เรียกทุกคนว่า “ผู้ค้ำ” เพราะเกี่ยวข้องกับหลักประกันเหมือนกัน ดู สิทธิและความเสี่ยงของผู้ค้ำประกัน เพื่อทำความเข้าใจฐานะก่อนร่าง

การทวงจากบุคคลธรรมดาในขอบเขตกฎหมายทวงถามหนี้รวมถึงผู้ค้ำที่กฎหมายกำหนด ต้องระวังการเปิดเผยต่อครอบครัวและวิธีติดต่อ การเป็นผู้ค้ำไม่อนุญาตให้ใช้การประจาน อ่าน ข้อห้ามการทวงหนี้ ควบคู่การจัดส่ง

หากผู้ค้ำชำระแล้วต้องการเรียกคืนจากผู้กู้ หรือมีข้อพิพาทว่าค้ำหนี้รายการใด ต้องตรวจเส้นทางสิทธิและหลักฐานอีกชุดหนึ่ง งาน คดีแพ่ง อาจเกี่ยวข้องต่อเนื่องจากงานโนติส ควรตกลงขอบเขตให้ชัดตั้งแต่ต้น

ทางไปต่อเมื่อพบผู้ค้ำในแฟ้มหนี้

1. ทำรายชื่อผู้กู้ ผู้ค้ำ และผู้ให้หลักประกันแยกฐานะ
2. ตรวจวันผิดนัดและกำหนดบอกกล่าวจากเอกสาร
3. ร่างหนังสือรายคนพร้อมยอดเฉพาะฐานะ
4. ส่งและติดตามการถึงโดยเผื่อเวลาแก้ปัญหา
5. ตรวจผลบอกกล่าวและคำตอบก่อนเรียกชำระหรือฟ้อง

ควรส่งตรวจโดยเร็วเมื่อใกล้ครบ 60 วัน มีผู้ค้ำหลายคน ส่งผิดที่อยู่ หรือเคยเปลี่ยนเงื่อนไขชำระกับผู้กู้ ดู คู่มือโนติส สำหรับโครงทั่วไป และ บริการหนังสือบอกกล่าวทวงถามและคดีหนี้ หากต้องการตรวจวันและร่างแยกผู้รับ สามารถ ติดต่อสำนักงานยอดทิพย์ธรรม พร้อมสัญญาค้ำและหลักฐานผิดนัด

ผู้เขียน นางสาวจุฑาทิพย์ เตี้ยบัวแก้ว ใบอนุญาตว่าความตั้งแต่ปี 2560

สาขาที่เชี่ยวชาญ: คดีแพ่งและการว่าความ · คดีอาญา · ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ