จดหมายทวงหนี้จากทนาย มีผลทางกฎหมายอย่างไร ได้รับแล้วต้องทำอะไร

วันหนึ่งมีซองจดหมายลงทะเบียนจากสำนักงานกฎหมายมาถึงบ้าน ข้างในเรียกให้ชำระเงินภายใน 15 วัน หลายคนตกใจว่าโดนฟ้องแล้ว บางคนคิดว่าเป็นแค่กระดาษที่ไม่ต้องสนใจ ทั้งสองความเข้าใจไม่ถูก บทความนี้อธิบายว่าจดหมายทวงหนี้จากทนายมีผลอะไรจริงตามกฎหมาย ทั้งสำหรับเจ้าหนี้ที่กำลังจะส่ง และผู้ที่ได้รับ

จดหมายทวงหนี้จากทนายคืออะไร ต่างจากหมายศาลอย่างไร

จดหมายทวงหนี้จากทนาย หรือที่เรียกกันว่าโนติส คือหนังสือบอกกล่าวทวงถามที่ทนายความออกในนามเจ้าหนี้ซึ่งเป็นลูกความ เป็นการแจ้งยอดหนี้ ที่มาของหนี้ และกำหนดเวลาให้ชำระ หนังสือนี้ไม่ได้ออกโดยศาล จึงไม่มีอำนาจบังคับให้จ่ายเงิน ไม่มีการยึดทรัพย์ และการไม่ปฏิบัติตามไม่ใช่ความผิดอาญา

หมายศาลต่างออกไป เมื่อมีการฟ้องคดีแล้ว ศาลจะออกหมายเรียกพร้อมสำเนาคำฟ้อง ระบุชื่อศาล เลขคดี และกำหนดวันที่ต้องยื่นคำให้การหรือมาศาล ถ้าเอกสารที่ได้รับไม่มีเลขคดีและไม่ได้ออกโดยศาล แปลว่ายังไม่มีการฟ้อง

ผลทางกฎหมายที่เกิดขึ้นจริง

• ทำให้ลูกหนี้ตกเป็นผู้ผิดนัด ในหนี้ที่ไม่ได้กำหนดวันชำระตามวันแห่งปฏิทิน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 204 ให้ลูกหนี้ผิดนัดเมื่อเจ้าหนี้เตือนแล้ว และเงินยืมที่ไม่ได้กำหนดเวลาคืน มาตรา 652 ให้ผู้ให้ยืมบอกกล่าวให้คืนภายในเวลาอันสมควร
• เริ่มนับดอกเบี้ยผิดนัด ตามมาตรา 224 นับจากวันผิดนัด ซึ่งในหลายกรณีขึ้นกับวันที่ลูกหนี้ได้รับหนังสือ
• เป็นหลักฐานการทวงและยอดที่เรียก ใช้ประกอบคำฟ้อง และแสดงต่อศาลว่าเจ้าหนี้ให้โอกาสลูกหนี้ชำระก่อน
• เป็นเงื่อนไขก่อนใช้สิทธิในบางเรื่อง เช่น การบอกกล่าวผู้ค้ำประกันหรือการบังคับจำนอง ซึ่งกฎหมายกำหนดกรอบเวลาไว้เฉพาะ ดูหนังสือบอกกล่าวผู้ค้ำประกัน 60 วัน และหนังสือบอกกล่าวบังคับจำนอง

สิ่งที่จดหมายทวงหนี้จากทนายไม่ได้ทำ

จดหมายทวงหนี้ไม่ได้ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง เพราะการเรียกให้ชำระฝ่ายเดียวไม่อยู่ในเหตุตามมาตรา 193/14 ซึ่งได้แก่การที่ลูกหนี้รับสภาพหนี้ การฟ้องคดี และเหตุอื่นที่กฎหมายกำหนด เจ้าหนี้จึงไม่ควรรอคำตอบจนเลยอายุความ ดูเพิ่มในส่งหนังสือทวงถามหยุดอายุความไหม

จดหมายทวงหนี้ยังไม่ได้ยืนยันว่ายอดที่เรียกถูกต้องเสมอไป ถ้ายอดสูงเกินจริงหรือคิดดอกเบี้ยเกินกฎหมาย ลูกหนี้โต้แย้งได้ และศาลจะพิจารณาจากหลักฐานจริง

ฝั่งเจ้าหนี้: ทำไมให้ทนายออกแทนเขียนเอง

เนื้อหาที่กฎหมายต้องการในโนติสเหมือนกันไม่ว่าใครเขียน แต่ทนายจะตรวจหลักฐานการกู้ยืมก่อน คำนวณเงินต้นกับดอกเบี้ยแยกกัน กำหนดวันผิดนัดให้ถูก ใช้ถ้อยคำที่ไม่เป็นการข่มขู่ และส่งด้วยวิธีที่พิสูจน์การรับได้ หนังสือในนามสำนักงานกฎหมายยังทำให้ลูกหนี้เห็นว่าเจ้าหนี้พร้อมดำเนินคดีต่อ หลายเรื่องจึงจบได้โดยไม่ต้องขึ้นศาล ถ้าต้องการให้ทนายออกหนังสือทวงหนี้แทน ส่งหลักฐานให้ตรวจก่อนได้

ฝั่งผู้ได้รับ: ได้รับจดหมายทวงหนี้จากทนาย ควรทำอย่างไร

• อย่าเพิกเฉย การไม่ตอบไม่ทำให้หนี้หายไป และอาจทำให้เจ้าหนี้ตัดสินใจฟ้องเร็วขึ้น
• ตรวจว่าเป็นทนายจริง ดูชื่อทนาย สำนักงาน และช่องทางติดต่อ ตรวจรายชื่อทนายความกับสภาทนายความได้ ระวังจดหมายปลอมที่ให้โอนเงินเข้าบัญชีบุคคลอื่น
• ตรวจยอดและที่มาของหนี้ เทียบกับสลิปที่เคยจ่าย ข้อตกลงเรื่องดอกเบี้ย และวันครบกำหนด
• ตอบเป็นลายลักษณ์อักษร ถ้ายอดไม่ถูกหรือต้องการผ่อน ให้ตอบพร้อมเหตุผลและหลักฐาน ดูลูกหนี้โต้แย้งยอดหนี้ในโนติส
• อย่าเซ็นรับสภาพหนี้ก่อนตรวจ โดยเฉพาะหนี้เก่า เพราะมาตรา 193/35 ให้ลูกหนี้รับสภาพหนี้ได้แม้อายุความครบแล้ว การเซ็นจึงอาจทำให้เสียข้อต่อสู้เรื่องอายุความ

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: กำหนด 7 หรือ 15 วันไม่ใช่เส้นตายของศาล

คนมักเข้าใจว่า ถ้าไม่จ่ายภายในวันที่จดหมายกำหนด จะถูกฟ้องและยึดทรัพย์ทันที

กฎหมายมองว่า ระยะเวลาในโนติสเป็นกำหนดที่เจ้าหนี้เลือกให้ ไม่ใช่คำสั่งศาล เมื่อพ้นกำหนดเจ้าหนี้มีสิทธิฟ้อง แต่การยึดทรัพย์ต้องรอจนศาลพิพากษาและเข้าสู่ขั้นบังคับคดี

จุดเสี่ยงจริง ของทั้งสองฝ่ายคือการใช้ช่วงเวลานี้ผิดทาง เจ้าหนี้อาจทวงแรงเกินกฎหมายระหว่างรอ ส่วนลูกหนี้อาจเสียโอกาสเจรจาที่ถูกกว่าการสู้คดี

มองสองฝั่ง: เจ้าหนี้กับผู้ได้รับจดหมาย

ประเด็น	เจ้าหนี้	ผู้ได้รับ
ได้อะไรจากหนังสือ	วันผิดนัด ดอกเบี้ย และหลักฐานการทวง	รู้ยอดที่ถูกเรียกและเวลาเจรจา
ความเสี่ยง	ยอดผิดหรือถ้อยคำข่มขู่	เพิกเฉยจนถูกฟ้อง หรือเซ็นรับยอดที่ไม่ถูก
ควรทำทันที	เก็บหลักฐานการส่งและการรับ	ตรวจยอดและตอบเป็นหนังสือ

สรุป

จดหมายทวงหนี้จากทนายไม่ใช่หมายศาล แต่ก็ไม่ใช่กระดาษไร้ผล มันกำหนดวันผิดนัด เริ่มดอกเบี้ย และเป็นหลักฐานสำคัญก่อนฟ้อง เจ้าหนี้ควรส่งให้ถูกวิธีตามหลักการเขียนหนังสือทวงถาม ส่วนผู้ได้รับควรตรวจยอดและตอบอย่างมีหลักฐาน

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ตรวจประกอบบทความ ณ ตุลาคม 2569

• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 204 และ 652 การผิดนัด และการบอกกล่าวให้คืนเงินยืม
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224 ดอกเบี้ยผิดนัด
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 193/14 และ 193/35 เหตุอายุความสะดุดหยุดลง และการรับสภาพหนี้หลังครบอายุความ
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 686 และ 728 การบอกกล่าวผู้ค้ำประกัน และการบอกกล่าวบังคับจำนอง

คำถามที่พบบ่อย

ไม่ตอบจดหมายทวงหนี้จากทนายได้ไหม

ไม่ตอบได้ ไม่มีความผิด แต่หนี้ยังอยู่และเจ้าหนี้มีสิทธิฟ้องเมื่อพ้นกำหนด ถ้ายอดไม่ถูกหรือต้องการผ่อน การตอบเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมหลักฐานช่วยให้มีบันทึกที่ใช้ได้ในศาล

ทนายส่งหนังสือทวงหนี้ทาง LINE หรืออีเมล มีผลไหม

อาจใช้เป็นหลักฐานการบอกกล่าวได้ แต่ต้องพิสูจน์ว่าผู้รับได้รับจริงและเป็นบัญชีของผู้รับ ทนายส่วนใหญ่จึงส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับควบคู่ ดูรายละเอียดเรื่องหนังสือทวงถามทางอิเล็กทรอนิกส์ในบทความที่เกี่ยวข้อง

จดหมายให้จ่ายใน 7 วัน ถ้าไม่จ่ายจะโดนยึดทรัพย์ไหม

ยังไม่ เพราะการยึดทรัพย์ต้องมีคำพิพากษาและขั้นตอนบังคับคดีก่อน เมื่อพ้น 7 วัน เจ้าหนี้มีสิทธิฟ้องคดี ซึ่งผู้ได้รับจะได้รับหมายเรียกจากศาลพร้อมสำเนาคำฟ้อง

ยอดในจดหมายทวงหนี้ไม่ถูก ต้องทำอย่างไร

ตอบเป็นหนังสือโต้แย้งยอด ระบุรายการที่เคยชำระพร้อมสลิป และขอให้เจ้าหนี้แสดงที่มาของดอกเบี้ย อย่าเซ็นรับยอดที่ยังไม่ได้ตรวจ

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ