ผู้จัดการมรดกหลายคนทะเลาะกัน หรือคนหนึ่งไม่ยอมเซ็น จัดการมรดกต่ออย่างไร

การตั้งผู้จัดการมรดกหลายคนมีข้อดีเรื่องการตรวจสอบ แต่เมื่อความสัมพันธ์เสีย การถอนเงิน จดทะเบียนที่ดิน ขายทรัพย์ หรือแบ่งมรดกอาจติดขัด คำตอบไม่ใช่บังคับให้ทุกคนเซ็นเสมอ และไม่ใช่ให้คนใดคนหนึ่งทำเอง ต้องเริ่มจากเอกสารแต่งตั้งและชนิดของงาน

คนหนึ่งไม่ยอมเซ็น มรดกต้องหยุดทั้งหมดไหม?

ไม่เสมอไป ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1726 วางหลักว่าหากมีผู้จัดการมรดกหลายคน การทำหน้าที่ให้ถือเสียงข้างมาก เว้นแต่พินัยกรรมกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น เช่น กำหนดให้ลงนามทุกคน หรือให้สองในสามมีอำนาจ

อย่างไรก็ดี ต้องมีหลักฐานว่าผู้จัดการทุกคนได้รับแจ้งเรื่องที่จะตัดสินใจ และผู้เห็นด้วยเป็นเสียงข้างมาก การรวบรวมลายเซ็นเฉพาะฝ่ายตนโดยไม่แจ้งอีกคน อาจยังไม่ถือว่าเป็นมติที่ชอบ

เอกสาร 3 ชุดที่ต้องอ่านก่อนทำอะไรต่อ

1. คำสั่งศาล ดูจำนวนคน ขอบเขตอำนาจ และเงื่อนไขเฉพาะ
2. พินัยกรรม ตรวจว่าผู้ตายกำหนดวิธีออกเสียงหรือให้ใครทำเรื่องใดโดยเฉพาะหรือไม่
3. ทะเบียนและข้อตกลงเดิม ดูว่าหน่วยงานบันทึกชื่อผู้จัดการไว้อย่างไร และเคยมีมติหรือสัญญาผูกพันกองมรดกหรือไม่

เสียงข้างมากใช้อย่างไรให้มีหลักฐาน?

• ทำหนังสือนัดหรือแจ้งหัวข้อให้ผู้จัดการทุกคนทราบ
• แนบข้อมูลราคา หนี้ ค่าใช้จ่าย และทางเลือกที่เพียงพอต่อการตัดสินใจ
• กำหนดเวลาตอบที่สมเหตุสมผล ไม่เร่งจนอีกฝ่ายตรวจไม่ได้
• จัดทำรายงานการประชุมหรือบันทึกความเห็นของแต่ละคน
• เก็บหลักฐานส่ง หนังสือปฏิเสธ และเหตุที่ไม่เข้าร่วม
• ระบุมติ ขอบเขต และผู้ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการชัดเจน

กรมที่ดินอธิบายใน ระเบียบเกี่ยวกับการจดทะเบียนมรดก ว่ากรณีผู้จัดการบางคนไม่เห็นด้วย ผู้จัดการฝ่ายข้างมากอาจดำเนินการในนามคณะได้ แต่ต้องมีหลักฐานการแจ้งทุกคนและการเห็นด้วยของส่วนมากให้เจ้าหน้าที่สอบสวน

กรณีมีผู้จัดการ 2 คนแล้วเห็นไม่ตรงกันทำอย่างไร?

สองคนไม่มีเสียงข้างมากหากเห็นคนละทาง การฝืนทำโดยคนเดียวเสี่ยงถูกโต้แย้ง ควรเริ่มจากกำหนดประเด็นให้แคบ ขอข้อมูลกลาง ประเมินราคา หรือใช้การไกล่เกลี่ย หากยังตกลงไม่ได้ อาจต้องร้องต่อศาลให้มีคำสั่งแก้ข้อขัดข้อง ถอนผู้ไม่เหมาะสม หรือตั้งบุคคลอื่นตามเหตุของคดี

กรณีมี 3 คน แต่คนหนึ่งไม่มาหรือไม่เซ็น

ผู้จัดการสองคนอาจเป็นเสียงข้างมากได้ หากคำสั่งศาลหรือพินัยกรรมไม่กำหนดต่างออกไป และมีหลักฐานว่าแจ้งผู้จัดการคนที่สามแล้ว การไม่ตอบกับการคัดค้านมีรายละเอียดต่างกัน จึงควรบันทึกคำตอบและเหตุผลไว้

สำหรับงานที่ดิน เจ้าหน้าที่จะตรวจหลักฐานการแจ้งและเสียงข้างมากเป็นกรณีไป ไม่ควรไปสำนักงานที่ดินพร้อมเอกสารไม่ครบแล้วหวังให้เจ้าหน้าที่วินิจฉัยข้อพิพาททั้งหมดแทนศาล

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรมมองจุดติดขัดตรงไหน?

เราจะแยกว่าอีกฝ่าย “ไม่เซ็นเพราะปกป้องกองมรดก” หรือ “ไม่เซ็นเพื่อกดดัน” หากราคาขายต่ำ ข้อมูลไม่ครบ หรือยังไม่ชำระหนี้ การปฏิเสธอาจสมเหตุสมผล แต่ถ้าได้รับข้อมูลครบและปฏิเสธทุกทางโดยไม่เสนอทางเลือก ทั้งที่ทรัพย์กำลังเสียหาย อาจเป็นหลักฐานว่าการบริหารร่วมไม่ทำงาน

จุดพลาดคือรีบขอถอนโดยไม่เคยส่งวาระหรือขอความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษร ศาลจึงเห็นเพียงว่าทะเลาะกัน ทางเลือกที่ดีกว่าคือสร้างประวัติการตัดสินใจ แสดงผลเสียจากความล่าช้า และเสนอคำสั่งที่ทำให้งานเดินได้

งานใดควรระวังเป็นพิเศษ?

งาน	ความเสี่ยง	สิ่งที่ควรทำ
ถอนหรือโอนเงิน	เงินย้ายง่ายและตรวจปลายทางยาก	กำหนดบัญชีกองมรดกและหลักฐานอนุมัติ
ขายที่ดิน	ราคา เงื่อนไข และผู้ซื้ออาจถูกโต้แย้ง	ประเมินราคา เปิดเผยข้อเสนอ และบันทึกมติ
ชำระหนี้	อาจมีหนี้เท็จหรือชำระผิดลำดับ	ตรวจสัญญา อายุความ และหลักประกัน
แบ่งมรดก	ส่วนสิทธิหรือทรัพย์ตกหล่น	ทำบัญชีรวมและให้ทายาทตรวจร่าง
ต่อสู้คดี	พลาดกำหนดหรือคำให้การขัดกัน	มอบหมายผู้ประสานและทนายให้ชัด

เมื่อใดควรร้องศาล?

• ผู้จัดการสองคนเห็นต่างและไม่มีทางได้เสียงข้างมาก
• คนหนึ่งไม่สามารถทำหน้าที่ เจ็บป่วย ขาดการติดต่อ หรืออยู่ในสถานะต้องห้าม
• มีการปฏิเสธทุกเรื่องจนทรัพย์เสียหายหรือหนี้เพิ่ม
• ผู้จัดการมีผลประโยชน์ทับซ้อนกับธุรกรรมสำคัญ
• หน่วยงานปฏิเสธดำเนินการเพราะอำนาจในคำสั่งไม่ชัด
• เหลือผู้จัดการคนเดียวและมีข้อสงสัยว่าอำนาจยังใช้ได้เพียงใด

หากประเด็นถึงขั้นต้องเปลี่ยนตัว อ่านเหตุและหลักฐานได้ที่ ถอนผู้จัดการมรดกได้เมื่อไร และหากทรัพย์ถูกขายไปแล้ว ดู ผู้จัดการมรดกขายทรัพย์โดยไม่บอกทายาท

สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรมช่วยอะไรได้บ้าง?

ทนายคดีมรดกของสำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรม ช่วยอ่านคำสั่งศาลและพินัยกรรม วางระบบมติ ตรวจเอกสารงานจดทะเบียน เจรจาข้อขัดแย้ง และยื่นคำร้องต่อศาลเมื่อโครงสร้างเดิมทำให้งานเดินไม่ได้ โดยคำนึงถึงการรักษาทรัพย์และค่าใช้จ่ายของกองมรดก

สรุปเมื่อผู้จัดการมรดกหลายคนไม่ลงรอยกัน

อย่าดูเพียงว่าขาดลายเซ็นใคร ให้ตรวจว่าอำนาจกำหนดไว้อย่างไร แจ้งทุกคนแล้วหรือยัง และมีเสียงข้างมากจริงหรือไม่ หากโครงสร้างทำให้ตัดสินใจไม่ได้ ให้เก็บหลักฐานผลเสียและขอศาลแก้ข้อขัดข้องก่อนทรัพย์เสื่อมมูลค่า

หากคุณกำลังเจอปัญหาลักษณะนี้ ปรึกษาทีมทนายของสำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรม โทร 081-327-8551 | LINE @995iqtpa หรือนัดหมายปรึกษาที่นี่

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• ป.พ.พ. มาตรา 1719 ผู้จัดการมรดกต้องดำเนินการตามหน้าที่เพื่อประโยชน์ของกองมรดก ภายใต้กฎหมาย พินัยกรรม และคำสั่งศาล
• ป.พ.พ. มาตรา 1724 ผู้จัดการมรดกเป็นผู้แทนทายาทในกิจการเกี่ยวกับกองมรดก
• ป.พ.พ. มาตรา 1726 เมื่อมีผู้จัดการมรดกหลายคน การทำหน้าที่ให้ถือเสียงข้างมาก เว้นแต่พินัยกรรมกำหนดเป็นอย่างอื่น
• ป.พ.พ. มาตรา 1727 ผู้มีส่วนได้เสียอาจร้องขอให้ศาลถอนผู้จัดการมรดกเมื่อมีเหตุ ก่อนการจัดการเสร็จสิ้น

คำถามที่พบบ่อย

ผู้จัดการมรดก 3 คน ต้องเซ็นทุกคนหรือไม่?

ต้องอ่านคำสั่งศาลและพินัยกรรมก่อน หากไม่กำหนดต่าง หลักทั่วไปใช้เสียงข้างมาก แต่ต้องมีหลักฐานว่าแจ้งทุกคนและมีผู้เห็นด้วยส่วนมาก งานจดทะเบียนต้องเตรียมหลักฐานให้เจ้าหน้าที่สอบสวน

ผู้จัดการ 2 คน คนหนึ่งไม่เซ็น อีกคนทำเองได้ไหม?

โดยทั่วไปเมื่อเห็นต่างกันคนละฝ่ายจะไม่มีเสียงข้างมาก การทำเองเสี่ยงถูกโต้แย้ง ควรเจรจา จำกัดประเด็น หรือขอศาลแก้ข้อขัดข้องตามเหตุ

ไม่เข้าประชุม ถือว่ายินยอมหรือไม่?

ไม่ควรถือเช่นนั้นโดยอัตโนมัติ ต้องพิสูจน์การแจ้ง วาระ ข้อมูล และความเห็นของแต่ละคน การไม่ตอบอาจมีผลต่างจากหนังสือยินยอมหรือปฏิเสธ

ใช้เสียงข้างมากขายที่ดินได้ทุกกรณีหรือไม่?

ไม่ใช่ ต้องตรวจอำนาจ วัตถุประสงค์ ราคา ประโยชน์กองมรดก พินัยกรรม และขั้นตอนจดทะเบียน เสียงข้างมากไม่ได้ทำให้ธุรกรรมที่ขัดหน้าที่กลายเป็นชอบ

ถอดคนที่ไม่ยอมเซ็นได้เลยไหม?

ต้องยื่นคำร้องและพิสูจน์เหตุ ศาลจะดูว่าการปฏิเสธมีเหตุสมควรหรือไม่ กระทบกองมรดกอย่างไร และมีวิธีแก้ที่เหมาะสมกว่าการถอนหรือไม่

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ