บริษัทจะ Outsource งานบางส่วน แล้วลดพนักงานเดิม ต้องวางเอกสารอย่างไรตั้งแต่ต้น

บริษัทอาจเลือกจ้างผู้ให้บริการภายนอกเพราะต้องการความเชี่ยวชาญ ลดงานซ้ำ หรือปรับต้นทุน แต่เมื่อแผนนี้ทำให้พนักงานเดิมต้องออก การตรวจสัญญาผู้รับเหมาเพียงฉบับเดียวไม่พอ HR ต้องอธิบายได้ว่างานเปลี่ยนอย่างไร เหตุใดจึงลดคน และคนที่เข้ามาทำงานแทนมีความสัมพันธ์กับบริษัทในลักษณะใด

จุดที่ต้องระวังคือความเข้าใจว่าเมื่อเรียกโครงการว่า Outsource แล้วบริษัทจะเหลือหน้าที่เพียงจ่ายค่าบริการ ความรับผิดทางแรงงานต้องดูการทำงานจริงและเงื่อนไขกฎหมาย ไม่ได้ตัดสินจากชื่อสัญญาอย่างเดียว

ก่อนเลือกผู้รับเหมา ต้องตอบให้ได้ว่าจะส่งมอบงานอะไร

เริ่มจากระบุว่างานส่วนใดจะให้บุคคลภายนอกทำ ผลงานที่ต้องส่งมอบคืออะไร และบริษัทจะเหลือคนทำงานส่วนใด หากจ้างเพื่อรับผิดชอบผลสำเร็จของงาน ต้องมีเกณฑ์ตรวจรับและขอบเขตบริการที่ชัด แต่หากสาระคือให้ผู้รับเหมาจัดคนมาทำงานในกระบวนการของบริษัท ต้องตรวจเรื่องรับเหมาค่าแรงโดยตรง ไม่เขียนสัญญาให้ดูเป็นบริการทั้งที่หน้างานเป็นอีกแบบ

เปรียบเทียบต้นทุนโดยรวมด้วย ค่าใช้บริการอาจต่ำกว่าเงินเดือนเดิม แต่ยังมีค่าควบคุมคุณภาพ การฝึกความปลอดภัย ความเสี่ยงงานสะดุด และสิทธิของพนักงานเดิมที่ต้องจ่าย ข้อมูลเหล่านี้ควรอยู่ในเอกสารที่ผู้บริหารใช้ตัดสินใจจริง พร้อมสมมติฐานและวันที่ ไม่สร้างเหตุผลย้อนหลังเมื่อมีคนคัดค้านแล้ว

มาตรา 11/1 ทำให้บริษัทมีหน้าที่อย่างไร?

เมื่อผู้ประกอบกิจการมอบหมายให้บุคคลอื่นจัดหาคนมาทำงานที่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการผลิตหรือธุรกิจในความรับผิดชอบ และเข้าเงื่อนไขมาตรา 11/1 กฎหมายให้ถือว่าผู้ประกอบกิจการเป็นนายจ้างของคนเหล่านั้นด้วย ไม่ว่าผู้จัดหาคนจะเป็นผู้ควบคุมงานหรือจ่ายค่าจ้างเองหรือไม่ จึงไม่ควรสรุปว่าห้ามหัวหน้าบริษัทสั่งงานโดยตรงแล้วจะพ้นความรับผิด

ผู้ประกอบกิจการยังต้องดำเนินการให้ลูกจ้างรับเหมาค่าแรงที่ทำงานลักษณะเดียวกับลูกจ้างที่จ้างโดยตรงได้รับสิทธิประโยชน์และสวัสดิการที่เป็นธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติ การตรวจควรเทียบงานและสิทธิที่เกี่ยวข้องตามข้อเท็จจริง ไม่ดูเพียงว่ามีบัตรพนักงานคนละสีหรือทำสัญญากับใคร

สัญญากับผู้รับเหมาควรกำหนดหน้าที่ส่งหลักฐานการจ่ายเงิน การจัดการวันหยุด ความปลอดภัย และผู้รับผิดชอบเมื่อมีข้อร้องเรียน ข้อกำหนดระหว่างบริษัทกับผู้รับเหมาอาจใช้จัดความรับผิดระหว่างคู่สัญญา แต่ไม่ควรเขียนหรือเข้าใจว่าใช้ลบสิทธิของลูกจ้างตามกฎหมายได้

พนักงานเดิมที่งานถูกส่งออกไป ต้องจัดเอกสารอะไร?

ทำตารางแสดงงานเดิมทีละส่วนว่าหายไป ย้ายไปผู้รับเหมา หรือยังอยู่ในบริษัท จากนั้นตรวจตำแหน่งว่างและความเป็นไปได้ในการย้ายงานตามทักษะที่มี หากจะเลือกเพียงบางคนออก ต้องกำหนดกลุ่มเปรียบเทียบและเกณฑ์คัดเลือกจากงานจริง พร้อมข้อมูลรองรับการประเมิน

เหตุเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจไม่ได้เป็นเหตุไม่จ่ายค่าชดเชยตามมาตรา 119 โดยตัวมันเอง ต้องตรวจค่าชดเชย การบอกกล่าว และสิทธิอื่นเป็นรายคน รวมถึงความเสี่ยงเลิกจ้างไม่เป็นธรรม แม้บริษัทจ่ายเงินครบแล้วก็ยังต้องอธิบายเหตุและวิธีเลือกคนได้ อ่านรายละเอียดเพิ่มได้ที่ การเตรียมเอกสารปรับโครงสร้างและลดคน

หนังสือเลิกจ้างควรใช้เหตุที่ตัดสินใจจริง ถ้าโครงการเกิดจากการจ้างภายนอก ไม่ควรเพิ่มข้อความว่าพนักงานทำงานไม่มีประสิทธิภาพเพื่อให้เหตุหนักขึ้น ทั้งที่ไม่เคยตรวจข้อเท็จจริงเรื่องผลงาน ส่วนข้อเสนอให้ไปทำงานกับผู้รับเหมาต้องอธิบายเงื่อนไขและความสมัครใจ ไม่บังคับให้ลาออกแล้วถือว่าไม่มีสิทธิจากนายจ้างเดิม

ควรแบ่งเอกสารเป็นแฟ้มโครงการกับแฟ้มรายบุคคล

แฟ้มโครงการควรมีเหตุทางธุรกิจ ขอบเขตบริการ ผังงานเดิมกับงานใหม่ และข้อมูลผู้รับเหมาที่ตรวจแล้ว รวมถึงแผนรักษาความต่อเนื่องหากเริ่มงานไม่ทันวันกำหนด การอนุมัติควรครอบคลุมต้นทุนสิทธิพนักงาน ไม่ใช่อนุมัติเฉพาะราคาสัญญาบริการ

แฟ้มรายบุคคลควรมีตำแหน่งและงานที่ได้รับผล ทางเลือกที่พิจารณา ผลคัดเลือกเมื่อจำเป็น และตารางเงินที่จะได้รับ หากมีการเสนอให้ย้ายงานหรือรับเงื่อนไขใหม่ ต้องเก็บข้อเสนอและคำตอบจริง ไม่บันทึกว่าปฏิเสธทั้งที่ยังไม่เคยแจ้งรายละเอียดค่าตอบแทนหรือสถานที่ทำงาน

ก่อนวันส่งมอบ ควรมีผู้รับผิดชอบข้อมูลและทรัพย์สิน เช่น สต็อกสินค้า รหัสระบบ และรายการงานค้าง จำกัดการเข้าถึงข้อมูลลูกค้าและพนักงานเท่าที่จำเป็น ไม่ส่งแฟ้มบุคคลทั้งหมดให้ผู้รับเหมาเพียงเพราะกำลังจะเข้ามาบริหารงานบางส่วน

ตัวอย่างสมมติ: จ้างผู้รับเหมาดูแลคลัง แต่ใช้คนและงานแบบเดิม

บริษัทเลิกจ้างพนักงานคลังบางส่วน แล้วผู้รับเหมารับคนเดิมกลับเข้ามา ทำงานในคลังเดิมภายใต้ขั้นตอนของบริษัท กรณีนี้ต้องตรวจทั้งเหตุที่เลิกจ้างคนเดิม ความสมัครใจและสิทธิในการจ้างใหม่ ตลอดจนการใช้มาตรา 11/1 กับรูปแบบรับเหมาค่าแรงที่เกิดขึ้น ไม่อาจอธิบายว่าทุกเรื่องจบเพราะมีผู้จ่ายเงินเดือนรายใหม่

บริษัทควรเทียบสิทธิของคนทำงานลักษณะเดียวกัน ตรวจการจ่ายค่าล่วงเวลาและสวัสดิการ และกำหนดช่องทางร้องเรียนที่เข้าถึงได้ การมีหัวหน้าของผู้รับเหมาช่วยจัดคำสั่งให้ชัดเป็นเรื่องที่ทำได้ แต่ไม่ใช่วิธีหลีกเลี่ยงหน้าที่ที่กฎหมายกำหนด

หลังเริ่มจ้างภายนอกแล้ว ต้องตรวจอะไรต่อ?

ตรวจว่างานที่ทำจริงยังอยู่ในขอบเขตสัญญาหรือไม่ ผู้รับเหมาจ่ายเงินและจัดเวลาทำงานถูกต้องหรือไม่ และหน้างานมีความเสี่ยงความปลอดภัยที่ไม่มีใครรับผิดชอบหรือเปล่า หากบริษัทเพิ่มงานจากเดิมมาก ต้องทบทวนสัญญาและกำลังคน ไม่ใช้ข้อความงานอื่นตามมอบหมายให้คนทำทุกอย่างโดยไม่ประเมินผล

ควรเก็บผลตรวจและข้อร้องเรียนไว้ต่อเนื่อง โดยกำหนดว่าใครติดตามการแก้ไข ไม่หยุดตรวจหลังลงนามสัญญา สามารถอ่านประเด็นหน้างานเพิ่มเติมใน ความเสี่ยงเมื่อใช้พนักงาน Outsource ในคลังสินค้า

เมื่อไรควรให้ทนายตรวจโครงการ?

ควรตรวจตั้งแต่กำหนดขอบเขตบริการและคาดว่าจะกระทบพนักงานเดิม เพราะยังปรับวิธีดำเนินการและงบประมาณได้ หากรอจนแจ้งเลิกจ้างหรือเซ็นสัญญาผู้รับเหมาแล้ว ทางเลือกบางส่วนอาจหายไป

ทีมทนายคดีแรงงานของสำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรม สามารถตรวจเหตุลดคน สัญญาบริการ และรูปแบบใช้แรงงานร่วมกัน เพื่อระบุหน้าที่และจุดที่ต้องแก้ก่อนเริ่มโครงการ ติดต่อ 081-327-8551 LINE @995iqtpa หรือ นัดหมายปรึกษา

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ