PDPA โรงเรียนและสถานศึกษา ใช้รูปเด็ก ผลการเรียนและข้อมูลสุขภาพอย่างไร

PDPA โรงเรียนไม่ได้อยู่เฉพาะห้องทะเบียน รูปกิจกรรมในเพจ ตารางคะแนนในกลุ่มแชตและข้อมูลแพ้อาหารในครัวล้วนมีผู้รับต่างกัน โรงเรียนควรให้ครูรู้ว่าข้อมูลใดใช้เพื่อดูแลเด็ก ข้อมูลใดเผยแพร่ได้ตามขอบเขต และเมื่อไม่แน่ใจต้องส่งเรื่องให้ใครตรวจ

สถานการณ์ที่ต้องแยกก่อนตัดสินใจ

กรณีต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ใช้อธิบายความแตกต่างของข้อเท็จจริง ไม่ใช่ข้อมูลลูกความหรือคำพิพากษา

• โรงเรียนเก็บข้อมูลแพ้อาหารเพื่อจัดอาหารปลอดภัย แต่ส่งประวัติสุขภาพทั้งแฟ้มให้ทุกคนในกลุ่มผู้ปกครอง ขอบเขตผู้รับอาจเกินงาน
• ผู้ปกครองคนหนึ่งลงชื่ออนุญาตใช้ภาพ แต่มีข้อพิพาทอำนาจปกครอง โรงเรียนต้องตรวจผู้มีอำนาจตามเอกสาร ไม่ตัดสินจากคนที่มารับเด็กประจำอย่างเดียว
• นักเรียนปฏิเสธภาพประชาสัมพันธ์ แต่ยังต้องได้ร่วมกิจกรรมการเรียนตามสิทธิ ไม่ควรใช้ความยินยอมที่ไม่จำเป็นเป็นเงื่อนไขกดดัน

เริ่มแก้ปัญหาตามลำดับใด

ทำรายการข้อมูลตามงานทะเบียน การสอน ดูแลสุขภาพและประชาสัมพันธ์ ตรวจฐานและผู้มีอำนาจในเรื่องผู้เยาว์ จำกัดผู้รับแต่ละชุด แล้วกำหนดขั้นตอนครูใหม่และผู้รับจ้างระบบให้ปฏิบัติได้เหมือนกัน

จัดข้อมูลเด็กให้สัมพันธ์กับการเรียนและการดูแล

การศึกษาแต่ละงานอาจใช้ฐานต่างกัน

โรงเรียนรัฐกับเอกชนและกิจกรรมแต่ละประเภทอาจมีหน้าที่กฎหมายต่างกัน ต้องระบุฐานจากงานจริง เช่น การจัดการเรียนตามหน้าที่หรือสัญญาที่เข้าเงื่อนไข ไม่ใช้ใบยินยอมครอบจักรวาลแทนการตรวจฐาน หากข้อมูลเป็นสิ่งจำเป็นต้องให้ ให้แจ้งเหตุและผลที่เกี่ยวข้องอย่างตรงไปตรงมา

มาตรา 20 ไม่ได้แปลว่าเด็กทุกอายุลงชื่อเองไม่ได้

ต้องตรวจว่าผู้เยาว์มีอำนาจทำการนั้นเองตามกฎหมายหรือไม่ ถ้าเป็นการที่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ใช้อำนาจปกครองก็ต้องดำเนินการตามเงื่อนไข และกรณีอายุไม่เกินสิบปีต้องขอจากผู้ใช้อำนาจปกครองที่กระทำแทนได้ โรงเรียนควรมีข้อมูลผู้มีอำนาจที่เป็นปัจจุบัน ไม่อาศัยความสัมพันธ์จากนามสกุล

รูปกิจกรรมเพื่อบันทึกกับเพื่อโฆษณาต้องแยก

ระบุว่าจะถ่ายเพื่อใครและเผยแพร่ที่ใด หากอาศัยความยินยอมเพื่อประชาสัมพันธ์ ควรให้เลือกได้จริงและมีวิธีแจ้งครูหรือช่างภาพโดยไม่ทำให้เด็กรู้สึกถูกกันออก เมื่อถอนให้ตรวจภาพที่ยังใช้งานตามหน้าที่ ไม่รับรองว่าจะลบสำเนาที่ผู้อื่นเคยบันทึกได้หมด แต่ต้องทำส่วนที่ตนควบคุมและประสานผู้เกี่ยวข้องตามควร

ผลการเรียนและเรื่องวินัยไม่ควรประกาศเกินผู้รับ

การส่งคะแนนเฉพาะผู้เรียนหรือผู้มีสิทธิรับต่างจากโพสต์ตารางชื่อทั้งชั้นในกลุ่มกว้าง ตรวจว่าผู้ปกครองแต่ละคนเห็นข้อมูลลูกคนอื่นหรือไม่ เรื่องวินัยต้องจำกัดตามหน้าที่และตรวจความถูกต้องก่อนใช้ ไม่ส่งข้อกล่าวหาที่ยังไม่สรุปเป็นข้อความเหมือนพิสูจน์แล้วในกลุ่มที่ส่งต่อได้ง่าย

สุขภาพเด็กและระบบเรียนออนไลน์ต้องมีคนรับผิดชอบ

ข้อมูลแพ้ยา ภาวะสุขภาพหรือความพิการต้องตรวจเงื่อนไขข้อมูลอ่อนไหว ผู้ดูแลอาหารอาจต้องทราบข้อจำกัดที่เกี่ยวข้องแต่ไม่ต้องได้ผลตรวจทั้งหมด ส่วนแพลตฟอร์มเรียน ผู้ถ่ายภาพและรถรับส่งต้องตรวจบทบาทกับขอบเขตข้อมูล จัดระบบถอนสิทธิครูหรือผู้รับจ้างเมื่อพ้นหน้าที่ และช่องทางรับเหตุที่ผู้ปกครองใช้งานได้จริง

ข้อกฎหมายที่ใช้และเงื่อนไขที่ต้องระวัง

PDPA มาตรา 20 กำหนดเงื่อนไขความยินยอมและการดำเนินการที่เกี่ยวข้องของผู้เยาว์ มาตรา 23 และ 24 เกี่ยวกับการแจ้งและฐานข้อมูลทั่วไป มาตรา 26 ใช้กับข้อมูลสุขภาพและอ่อนไหว ส่วนมาตรา 37 และ 40 เกี่ยวกับความปลอดภัยกับผู้ประมวลผล ต้องตรวจอำนาจปกครองและหน้าที่ตามกฎหมายการศึกษาที่ใช้กับสถานศึกษานั้นด้วย

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ฉบับราชกิจจานุเบกษา เป็นตัวบทหลักที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ถ้าพลาดแล้วต้องรับมืออะไร

ข้อมูลเด็กอาจมีผลต่อความปลอดภัยและความสัมพันธ์ในครอบครัว หากมีข้อพิพาทผู้รับเด็กหรือผู้เข้าถึงข้อมูลให้ตรวจเอกสารสิทธิและคำสั่งที่เกี่ยวข้อง ไม่ตัดสินจากคำร้องฝ่ายเดียว เรื่องร้องเรียนควรมีช่องทางที่ไม่ต้องส่งข้อมูลละเอียดกลับเข้ากลุ่มผู้ปกครอง

หลักฐานที่ควรเก็บก่อนข้อมูลเปลี่ยนไป

• รายการข้อมูลตามงานและฐานที่สถานศึกษาใช้
• หลักฐานอำนาจผู้ปกครองที่จำเป็นและเป็นปัจจุบัน
• คำแจ้งและใบยินยอมภาพพร้อมทางเลือกจริง
• รายชื่อผู้มีสิทธิเข้าถึงทะเบียนและข้อมูลสุขภาพ
• สัญญาผู้รับจ้างกับบันทึกรับคำขอและเหตุผิดพลาด

ให้เจ้าของงานระบุว่าเอกสารแต่ละฉบับใช้กับกระบวนการใด ใครเป็นผู้อนุมัติ และเริ่มใช้เมื่อใด เก็บหลักฐานการทำงานจริงประกอบแบบฟอร์ม เช่น ผลทดสอบสิทธิหรือบันทึกการส่งข้อมูล หากพบว่าเอกสารกับระบบไม่ตรงกัน ให้บันทึกช่องว่างและผู้รับผิดชอบแก้ไข ไม่เปลี่ยนบันทึกย้อนหลังให้ดูเหมือนปฏิบัติถูกต้องมาตั้งแต่ต้น

ก่อนส่งหลักฐานให้ผู้อื่น ตรวจว่ามีข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องปะปนหรือไม่ สำเนาสำหรับตรวจอาจปกปิดส่วนที่ไม่จำเป็นได้ โดยรักษาต้นฉบับไว้ในพื้นที่จำกัดสิทธิ บันทึกผู้รับ วันที่ส่งและวัตถุประสงค์ หากมีข้อพิพาทต้องพิจารณาระยะเก็บและการพักทำลายเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช้เหตุเตรียมคดีเป็นข้ออ้างเก็บข้อมูลทุกชุดไม่มีกำหนด

โรงเรียนอ้างใบยินยอมตอนสมัคร ใช้รูปได้จนเรียนจบ

ตรวจว่าใบเดิมระบุช่องทางและวัตถุประสงค์อะไร การนำรูปไปโฆษณาหลักสูตรใหม่หรือส่งให้ผู้สนับสนุนอาจต่างจากภาพรายงานกิจกรรมที่แจ้งไว้ เมื่อผู้ปกครองเปลี่ยนแปลงหรือมีคำสั่งศาลเรื่องอำนาจปกครอง ต้องปรับผู้มีสิทธิรับข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน ส่วนข้ออ้างว่าผู้ปกครองทั้งห้องควรรู้ผลการเรียน ควรแยกความจำเป็นในการสื่อสารรายบุคคลจากการเปิดข้อมูลของเพื่อนร่วมชั้น การอยู่ในกลุ่มปิดไม่ได้ทำให้ส่งข้อมูลทุกชนิดได้เสมอ

แผนลงมือวันนี้ ภายใน 7 วันและ 30 วัน

ช่วงเวลานี้เป็นตัวอย่างแผนจัดงาน ไม่ใช่กำหนดตามกฎหมาย หากมีเหตุเร่งด่วน หนังสือกำหนดตอบหรืออายุความ ต้องดำเนินการตามกำหนดนั้นก่อน

ช่วงเวลา	สิ่งที่ควรทำ
วันนี้	ตรวจกลุ่มแชตและหน้าสาธารณะที่เผยข้อมูลรายบุคคล
ภายใน 7 วัน	ปรับแบบฟอร์มกับขั้นตอนยืนยันผู้มีอำนาจและแจ้งครู
ภายใน 30 วัน	ทดสอบสิทธิระบบเมื่อเปลี่ยนชั้น ย้ายออกหรือครูพ้นหน้าที่

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง

อย่าใช้การไม่ยินยอมประชาสัมพันธ์เป็นเหตุจำกัดการเรียนโดยไม่มีฐาน อย่าใช้ภาพเด็กพร้อมข้อมูลที่อยู่หรือกิจวัตรเกินจำเป็น และอย่าถือว่ากลุ่มปิดมีสมาชิกมากแล้วปลอดความเสี่ยง

อ่านต่อและเตรียมเรื่องก่อนปรึกษา

อ่านภาพรวมในPDPA Audit-Ready หลักฐานที่องค์กรต้องมีเมื่อถูกตรวจหรือร้องเรียน แล้วนำมาเทียบกับเหตุการณ์และเอกสารของตน

เรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือข้อมูลเด็กและผู้เยาว์ ใครต้องให้ความยินยอมตาม PDPA และPDPA งานสัมมนาและอีเวนต์ ลงทะเบียน ถ่ายภาพและส่งรายชื่อสปอนเซอร์อย่างไร

หากต้องพิจารณาขั้นตอนที่เชื่อมกัน อ่านความยินยอม PDPA แบบใดใช้ไม่ได้ และเมื่อใดควรใช้ฐานอื่นประกอบ

สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรมช่วยตรวจแบบสมัครและใบยินยอมภาพเด็ก แยกช่องทางรายงานผลการเรียนกับข้อมูลสุขภาพ และกำหนดขอบเขตผู้รับจ้างของโรงเรียนผ่านบริการกฎหมาย PDPA โดยประเด็นที่เกี่ยวข้องสามารถประเมินร่วมกับกฎหมายแพ่ง ก่อนนัดหมายปรึกษา ควรเตรียมลำดับเหตุการณ์ เอกสารที่ได้รับ และผลที่ต้องการให้อีกฝ่ายดำเนินการ เพื่อประเมินทางเลือกจากหลักฐานที่มีจริง

บทความโดยนายเอกราช ทิพย์แมม ดูข้อมูลผู้เขียนและทีมทนายความยอดทิพย์ธรรมประกอบการติดต่อ

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 20: เงื่อนไขของผู้เยาว์และผู้มีอำนาจกระทำแทน
• มาตรา 23–24: หน้าที่แจ้งและฐานตามกิจกรรมของสถานศึกษาแต่ละประเภท
• มาตรา 26: ข้อมูลสุขภาพและข้อมูลอ่อนไหวต้องมีเงื่อนไขเพิ่มเติม
• มาตรา 37 และ 40: ความปลอดภัยและการกำกับผู้ประมวลผล

คำถามที่พบบ่อย

ผู้ปกครองต้องลงชื่อทุกกิจกรรมข้อมูลไหม

ต้องแยกฐานก่อน หากใช้ความยินยอมจึงพิจารณาเงื่อนไขผู้เยาว์และอำนาจผู้ปกครองตามกฎหมาย งานตามหน้าที่การศึกษาและภาพเพื่อโฆษณาต้องประเมินแยก ไม่ใช้แบบยินยอมเดียวตอบทุกเรื่อง

โรงเรียนลงรูปเด็กได้เสมอเพราะเป็นกิจกรรมหรือไม่

ไม่เสมอ ต้องตรวจวัตถุประสงค์ ฐาน ขอบเขตเผยแพร่และสิทธิที่เกี่ยวข้อง หากอาศัยความยินยอม ต้องตรวจอำนาจผู้ให้และทำให้มีทางเลือกที่ใช้ได้จริง

ส่งคะแนนทั้งห้องในกลุ่มผู้ปกครองได้ไหม

ต้องประเมินความจำเป็นและผู้มีสิทธิรับ โดยทั่วไปควรออกแบบให้ผู้รับเห็นเฉพาะข้อมูลที่เกี่ยวกับตนและหน้าที่ ควรเลือกส่งรายบุคคลหรือปกปิดข้อมูลตามความจำเป็นก่อนเปิดให้ทั้งกลุ่มเห็น

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ