ถูกทวงหนี้ประจาน โทรหาที่ทำงานหรือญาติ ใช้สิทธิเรื่องข้อมูลอย่างไร

ทวงหนี้ประจานมักกระทบคนที่ไม่ได้เป็นลูกหนี้ด้วย เช่น เพื่อนร่วมงานที่ถูกโทรถามซ้ำ หรือญาติที่ถูกส่งภาพสัญญาให้ทั้งกลุ่ม ผู้ได้รับผลกระทบควรเริ่มจากแยกสิ่งที่รู้แน่กับข้อสงสัย ระบุว่าผู้ติดต่อเป็นใคร อ้างเจ้าหนี้รายใด และทำอะไรต่อหน้าคนอื่นบ้าง

สถานการณ์ที่ต้องแยกก่อนตัดสินใจ

กรณีต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ใช้อธิบายความแตกต่างของข้อเท็จจริง ไม่ใช่ข้อมูลลูกความหรือคำพิพากษา

• พนักงานทวงโทรหาฝ่ายบุคคลแล้วบอกยอดหนี้เพื่อให้นายจ้างกดดัน เป็นคนละเรื่องกับการสอบถามช่องทางติดต่อลูกหนี้
• ผู้ทวงติดต่อคู่สมรสเพื่อถามสถานที่ติดต่อ และถูกถามถึงสาเหตุ ต้องตรวจข้อยกเว้นเฉพาะ ไม่เหมาว่าพูดเรื่องหนี้กับญาติได้ทุกครั้ง
• ภาพหน้าบัตรและข้อความกล่าวหาลูกหนี้ถูกโพสต์สาธารณะ ต้องเก็บต้นทางและบริบท พร้อมตรวจผู้โพสต์ ไม่รีบกล่าวหาบริษัทก่อนพบความเชื่อมโยง

เริ่มแก้ปัญหาตามลำดับใด

เก็บหลักฐานก่อนโพสต์ถูกแก้ ขอชื่อและสังกัดผู้ติดต่อ ยืนยันกับเจ้าหนี้ผ่านช่องทางจริง แจ้งช่องทางที่ควรติดต่อและขอหยุดการเปิดเผยที่มีปัญหา จากนั้นเลือกช่องทางร้องเรียนตามอำนาจและปรึกษาเรื่องเยียวยาโดยไม่ปล่อยกำหนดชำระหรือกำหนดคดีหนี้ผ่านไป

แยกการติดตามหนี้ออกจากการละเมิดสิทธิ

มีหนี้จริงก็ยังตรวจวิธีทวงได้

จำนวนหนี้และความชอบของวิธีทวงเป็นคนละประเด็น ถ้าไม่ยอมรับยอดให้ขอรายการคำนวณและเอกสารสัญญา ขณะเดียวกันเก็บเรื่องเปิดเผยข้อมูลแยกไว้ อย่าใช้ความโกรธจากการประจานเป็นเหตุสรุปว่าไม่ต้องชำระหรือไม่ต้องไปศาล เพราะผลของคดีหนี้ต้องพิจารณาตามเอกสารและกฎหมายอีกส่วน

การโทรหาคนอื่นมีข้อจำกัดเฉพาะ

มาตรา 8 ของกฎหมายทวงถามหนี้ห้ามติดต่อบุคคลอื่นเพื่อทวง เว้นบุคคลที่ลูกหนี้ระบุไว้ตามเงื่อนไข ส่วนการสอบถามสถานที่ติดต่อมีข้อจำกัดเรื่องข้อมูลที่พูดได้ ข้อยกเว้นการชี้แจงกับสามี ภริยา บุพการีหรือผู้สืบสันดานเกิดเมื่อบุคคลนั้นถามถึงสาเหตุ และต้องเท่าที่จำเป็นเหมาะสม ไม่ใช่สิทธิประกาศหนี้แก่ครอบครัว

ต้องตรวจว่ากฎหมายทวงถามหนี้ใช้กับใคร

นิยามครอบคลุมเจ้าหนี้และผู้ดำเนินการตามประเภทที่กำหนด รวมทั้งลูกหนี้บุคคลธรรมดาและผู้ค้ำที่เป็นบุคคลธรรมดา กรณีให้เพื่อนยืมเป็นครั้งคราวอาจต้องตรวจข้อเท็จจริงต่างจากผู้ให้สินเชื่อเป็นปกติ แม้ไม่อยู่ในกฎหมายฉบับนี้ก็ยังอาจมีประเด็นกฎหมายอื่น ไม่ควรสรุปว่าเปิดเผยหรือข่มขู่ได้เสรี

ใช้สิทธิข้อมูลให้ตรงกับสิ่งที่เกิดขึ้น

หากผู้ติดต่ออยู่ภายใต้ PDPA อาจขอเข้าถึงข้อมูลของตนและแหล่งที่มาที่เข้าเงื่อนไข ขอแก้ข้อมูลผิด หรือคัดค้านในกรณีที่กฎหมายให้สิทธิ แต่สิทธิลบและคัดค้านมีเงื่อนไข การส่งคำขอให้ลบทุกอย่างไม่ทำให้เอกสารจำเป็นต่อการใช้สิทธิเรียกร้องต้องถูกทำลาย ต้องระบุรายการและเหตุผลให้ผู้รับตอบได้

ขอให้หยุดโดยรักษาหลักฐานไว้ด้วย

หนังสือแจ้งควรบอกโพสต์หรือการติดต่อที่มีปัญหา ผู้ที่ได้รับข้อมูล และสิ่งที่ต้องการ เช่น หยุดเผยแพร่ แก้ข้อมูล แจ้งผู้รับหรือชี้แจงที่มา เก็บสำเนาก่อนรายงานลบต่อแพลตฟอร์ม หากมีภัยคุกคามเร่งด่วนให้ติดต่อเจ้าหน้าที่ที่มีอำนาจทันที ไม่รอผลคำขอ PDPA ก่อนจัดการความปลอดภัย

ข้อกฎหมายที่ใช้และเงื่อนไขที่ต้องระวัง

พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ มาตรา 8 จำกัดการติดต่อบุคคลอื่น และมาตรา 11 ห้ามวิธีข่มขู่ ดูหมิ่นหรือเปิดเผยหนี้แก่ผู้ไม่เกี่ยวข้องตามเงื่อนไข ส่วน PDPA มาตรา 27 เกี่ยวกับการใช้หรือเปิดเผย มาตรา 30 เกี่ยวกับการเข้าถึง และมาตรา 73 กับ 77 เป็นช่องทางที่ต้องพิจารณาสำหรับร้องเรียนและเรียกค่าสินไหมเมื่อองค์ประกอบครบ

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ฉบับราชกิจจานุเบกษา เป็นตัวบทหลักที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้

พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ.2558

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ถ้าพลาดแล้วต้องรับมืออะไร

การนำชื่อพนักงาน เบอร์โทรหรือภาพบุคคลไปประจานตอบอาจสร้างข้อพิพาทใหม่ ควรส่งหลักฐานให้ผู้มีหน้าที่ตรวจโดยจำกัดข้อมูลส่วนที่ไม่เกี่ยว การเรียกค่าเสียหายต้องแสดงความเสียหายและความสัมพันธ์กับการกระทำ ไม่ใช้ยอดหนี้เป็นจำนวนค่าเสียหายแทนโดยอัตโนมัติ

หลักฐานที่ควรเก็บก่อนข้อมูลเปลี่ยนไป

• ภาพโพสต์ ลิงก์ต้นทาง เวลาและผู้เผยแพร่
• บันทึกการติดต่อและข้อความที่ได้รับโดยชอบ
• หนังสือหรือข้อความที่ระบุเจ้าหนี้และผู้รับจ้าง
• คำให้ข้อมูลของคนที่ถูกติดต่อพร้อมขอบเขตที่ทราบเอง
• เอกสารความเสียหายและคำขอให้หยุดกับคำตอบ

เก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ต่างหากจากสำเนาที่ทำเครื่องหมายอธิบาย ภาพหน้าจอควรเห็นบริบท วันเวลาและช่องทางต้นทางเท่าที่จำเป็น หากเหตุการณ์ต่อเนื่องให้ทำตารางเรียงเวลา ระบุว่าส่วนใดเห็นเอง ส่วนใดได้รับแจ้ง และส่วนใดยังเป็นข้อสงสัย การแยกเช่นนี้ช่วยให้ผู้รับเรื่องตรวจต่อได้โดยไม่เข้าใจว่าข้อสันนิษฐานเป็นข้อเท็จจริงที่พิสูจน์แล้ว

ก่อนส่งหลักฐานให้ผู้อื่น ตรวจว่ามีข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องปะปนหรือไม่ สำเนาสำหรับตรวจอาจปกปิดส่วนที่ไม่จำเป็นได้ โดยรักษาต้นฉบับไว้ในพื้นที่จำกัดสิทธิ บันทึกผู้รับ วันที่ส่งและวัตถุประสงค์ หากมีข้อพิพาทต้องพิจารณาระยะเก็บและการพักทำลายเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช้เหตุเตรียมคดีเป็นข้ออ้างเก็บข้อมูลทุกชุดไม่มีกำหนด

ผู้ทวงอ้างว่ามีหนี้จริงหรือญาติเป็นคนถามเอง

เก็บคำพูดของทั้งผู้ถามและผู้ทวงให้เห็นบริบท เพราะข้อยกเว้นการแจ้งกับบุคคลในครอบครัวตามมาตรา 8 มีเงื่อนไขเฉพาะ ต้องตรวจความสัมพันธ์ การถามถึงสาเหตุ และขอบเขตที่จำเป็นเหมาะสม การส่งภาพหนี้เข้ากลุ่มที่มีคนอื่นอยู่ไม่ได้อธิบายได้ด้วยข้ออ้างเดียวกัน ส่วนยอดหนี้ให้ตรวจสัญญาและบัญชีแยกจากเรื่องเปิดเผยข้อมูล หากต้องยื่นคำให้การหรือมีนัดศาลเรื่องหนี้ ให้ดำเนินการตามกำหนดแม้กำลังร้องเรียนวิธีทวงอยู่

แผนลงมือวันนี้ ภายใน 7 วันและ 30 วัน

ช่วงเวลานี้เป็นตัวอย่างแผนจัดงาน ไม่ใช่กำหนดตามกฎหมาย หากมีเหตุเร่งด่วน หนังสือกำหนดตอบหรืออายุความ ต้องดำเนินการตามกำหนดนั้นก่อน

ช่วงเวลา	สิ่งที่ควรทำ
วันนี้	เก็บต้นทางและหยุดการส่งต่อข้อมูลส่วนตัวเพิ่มเติม
ภายใน 7 วัน	ส่งคำขอให้หยุดและตรวจช่องทางร้องเรียนที่ตรงกับผู้ทวง
ภายใน 30 วัน	ติดตามคำตอบและประเมินหลักฐานค่าเสียหายพร้อมคดีหนี้แยกกัน

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง

อย่าสรุปว่าหนี้หายเพราะผู้ทวงทำผิด และอย่าเซ็นรับยอดใหม่เพียงเพื่อให้หยุดประจานโดยยังไม่เข้าใจผล ควรตรวจเอกสารที่ให้ลงนามและกำหนดต่าง ๆ ของคดีเดิมควบคู่กัน

อ่านต่อและเตรียมเรื่องก่อนปรึกษา

อ่านภาพรวมในถูกละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล ร้องเรียน สคส. หรือฟ้องศาล ทางไหนได้อะไร แล้วนำมาเทียบกับเหตุการณ์และเอกสารของตน

เรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือPDPA สำหรับเจ้าหนี้และธุรกิจสินเชื่อ ส่งข้อมูลให้ผู้ทวงหนี้อย่างไร และถูกโพสต์รูป ชื่อ ที่อยู่หรือแชตโดยไม่ยินยอม ใช้ PDPA ช่วยอย่างไร

หากต้องพิจารณาขั้นตอนที่เชื่อมกัน อ่านใช้ข้อมูลส่วนบุคคลของคู่กรณีเป็นหลักฐานฟ้องคดี ต้องขออนุญาตไหมประกอบ

สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรมช่วยตรวจหลักฐานการประจาน แยกข้อพิพาทยอดหนี้จากวิธีทวง และเตรียมหนังสือขอระงับการเปิดเผยหรือคำร้องที่ตรงหน่วยงานผ่านบริการกฎหมาย PDPA โดยประเด็นที่เกี่ยวข้องสามารถประเมินร่วมกับหนี้และการบังคับคดี และกฎหมายแพ่ง ก่อนนัดหมายปรึกษา ควรเตรียมลำดับเหตุการณ์ เอกสารที่ได้รับ และผลที่ต้องการให้อีกฝ่ายดำเนินการ เพื่อประเมินทางเลือกจากหลักฐานที่มีจริง

บทความโดยนายเอกราช ทิพย์แมม ดูข้อมูลผู้เขียนและทีมทนายความยอดทิพย์ธรรมประกอบการติดต่อ

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 มาตรา 8: ข้อจำกัดการติดต่อและเปิดเผยข้อมูลหนี้แก่บุคคลอื่น
• พ.ร.บ.การทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 มาตรา 11: วิธีทวงถามที่ห้ามตามองค์ประกอบ
• พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 27 และ 30: การใช้หรือเปิดเผยและสิทธิเข้าถึงตามเงื่อนไข
• PDPA มาตรา 73 และ 77: การร้องเรียนและความรับผิดทางแพ่งต้องพิจารณาองค์ประกอบของแต่ละช่องทาง

คำถามที่พบบ่อย

ถูกประจานแล้วไม่ต้องจ่ายหนี้ใช่ไหม

ไม่ใช่ ความรับผิดเรื่องหนี้กับวิธีทวงต้องพิจารณาแยกกัน ยังต้องตรวจยอดหนี้และดำเนินการตามหมายหรือกำหนดคดีหนี้ต่อไป

โทรหาที่ทำงานผิดทุกกรณีหรือไม่

ต้องดูผู้รับ วัตถุประสงค์ สถานที่ที่แจ้งไว้ และเนื้อหาที่เปิดเผย การติดต่อกับการบอกหนี้ให้คนอื่นรู้มีเงื่อนไขต่างกัน ควรเก็บเนื้อหาที่พูดและฐานะผู้รับสาย ไม่ดูเพียงว่าโทรเข้าเบอร์สำนักงาน

ขอให้ลบข้อมูลลูกหนี้ทั้งหมดได้ไหม

สิทธิลบมีเงื่อนไข อาจยังจำเป็นต้องเก็บเพื่อหน้าที่หรือสิทธิเรียกร้อง แต่ไม่ได้อนุญาตให้เผยแพร่ต่อสาธารณะ ควรขอให้หยุดการเผยแพร่ที่มีปัญหาโดยระบุรายการให้ชัด พร้อมรักษาหลักฐานก่อนโพสต์ถูกลบ

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ