ถูกโพสต์รูป ชื่อ ที่อยู่หรือแชตโดยไม่ยินยอม ใช้ PDPA ช่วยอย่างไร

โพสต์รูปไม่ยินยอมอาจมีตั้งแต่ภาพกิจกรรมทั่วไปไปจนถึงการเปิดที่อยู่บ้านพร้อมชวนคนไปคุกคาม การตอบว่าผิดหรือไม่ผิดจากคำว่าไม่ได้ขออนุญาตอย่างเดียวจึงไม่พอ ต้องดูภาพ ข้อความประกอบ คนที่เข้าถึงได้ และเหตุที่ผู้โพสต์ใช้ข้อมูลนั้น

สถานการณ์ที่ต้องแยกก่อนตัดสินใจ

กรณีต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ใช้อธิบายความแตกต่างของข้อเท็จจริง ไม่ใช่ข้อมูลลูกความหรือคำพิพากษา

• ร้านนำภาพลูกค้าเฉพาะคนไปทำโฆษณา ต้องตรวจฐานและขอบเขตที่ลูกค้าเคยรับทราบ ไม่ถือว่ามาใช้บริการแล้วอนุญาตทุกการตลาด
• บุคคลโพสต์บัตรประชาชนคู่กรณีในกลุ่มสาธารณะเพื่อกดดัน ข้อมูลละเอียดอาจเกินความจำเป็นแม้มีข้อพิพาทจริง
• ภาพบุคคลถูกตัดต่อให้เสียหาย อาจต้องตรวจมาตรา 16 ของกฎหมายคอมพิวเตอร์เพิ่มเติม ต่างจากการใช้ภาพจริงทั่วไป

เริ่มแก้ปัญหาตามลำดับใด

บันทึกโพสต์และลิงก์ก่อนถูกแก้ ประเมินภัยเร่งด่วนจากการเปิดที่อยู่หรือข้อมูลติดต่อ ขอให้ผู้โพสต์และแพลตฟอร์มจัดการตามเหตุที่ชัด แล้วเลือกช่องทางร้องเรียนหรือคดีตามพฤติการณ์โดยไม่เผยแพร่ข้อมูลคู่กรณีตอบ

ตรวจโพสต์และเลือกสิทธิให้ตรงกับเหตุ

ชื่อ รูปหรือที่อยู่ต้องเชื่อมถึงตัวคนได้

ข้อมูลที่ระบุบุคคลได้โดยตรงหรือทางอ้อมอาจเป็นข้อมูลส่วนบุคคล การปิดชื่อแต่ยังเห็นใบหน้า เลขห้องหรือบริบทที่รู้กันอาจยังระบุคนได้ ในทางกลับกันต้องแยกภาพที่ไม่สามารถเชื่อมกลับบุคคลจริงตามข้อเท็จจริง ไม่ใช้คำว่าเบลอแล้วปลอด PDPA เป็นคำตอบสำเร็จรูป

ความยินยอมเป็นหนึ่งในฐานที่ต้องตรวจ

หากผู้โพสต์อ้างฐานอื่น ให้ดูวัตถุประสงค์ ความจำเป็นและเงื่อนไขฐานนั้นด้วย การกล่าวว่าเตือนภัยหรือประโยชน์สาธารณะไม่ได้ทำให้ข้อมูลทุกชิ้นจำเป็น การโพสต์เลขบัตรเต็ม ที่อยู่ครอบครัวหรือข้อมูลสุขภาพอาจต้องมีเหตุเฉพาะกว่าการเล่าเหตุการณ์โดยไม่ระบุตัว

กิจกรรมส่วนตัวไม่ได้ครอบคลุมทุกโพสต์ของบุคคล

มาตรา 4(1) มีคำว่าเพื่อประโยชน์ส่วนตนหรือกิจกรรมในครอบครัวเท่านั้น ต้องประเมินบริบทของการเปิดเผยจริง ไม่ถือว่าบัญชีชื่อบุคคลจึงได้รับยกเว้นเสมอ ข้อยกเว้นสำหรับกิจกรรมอื่นก็มีเงื่อนไขของตน หากกิจกรรมพ้น PDPA ยังต้องตรวจความรับผิดตามกฎหมายอื่นต่อไป

หมิ่นประมาทกับกฎหมายคอมพิวเตอร์ต้องแยก

ข้อความที่กระทบชื่อเสียงต้องตรวจองค์ประกอบและข้อยกเว้นของความผิดที่เกี่ยวข้อง กฎหมายคอมพิวเตอร์มาตรา 14(1) ระบุแยกการกระทำจากความผิดฐานหมิ่นประมาท จึงไม่ควรเรียกโพสต์ด่าทุกครั้งว่าเป็นมาตรา 14 ส่วนมาตรา 16 มีเงื่อนไขเรื่องภาพที่สร้าง ตัดต่อ เติมหรือดัดแปลงและผลเสียตามตัวบท ไม่ใช่โทษทั่วไปของภาพที่ไม่ได้ขออนุญาต

คำขอให้ลบควรระบุเหตุและผลที่ต้องการ

ส่งลิงก์หรือรายการโพสต์ พร้อมอธิบายว่าข้อมูลใดเป็นของตน เหตุที่คัดค้านและผลกระทบ ขอให้พิจารณาหยุดเผยแพร่ ปกปิด แก้ข้อความหรือดำเนินการตามสิทธิที่เข้าเงื่อนไข การรายงานต่อแพลตฟอร์มช่วยลดการมองเห็นได้ตามกระบวนการของระบบ แต่ไม่แทนการเก็บหลักฐานและไม่รับประกันว่าจะได้เงินชดเชย

ข้อกฎหมายที่ใช้และเงื่อนไขที่ต้องระวัง

PDPA มาตรา 4 ต้องตรวจข้อยกเว้น มาตรา 24 และ 26 ใช้ตรวจฐานตามประเภทข้อมูล มาตรา 27 เกี่ยวกับการใช้หรือเปิดเผย และสิทธิคัดค้านหรือลบต้องพิจารณาเงื่อนไขมาตรา 32 และ 33 ส่วนพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 14(1) และ 16 มีองค์ประกอบเฉพาะ ต้องไม่เหมารวมทุกโพสต์ที่สร้างความไม่พอใจ

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ฉบับราชกิจจานุเบกษา เป็นตัวบทหลักที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้

กฎหมายคอมพิวเตอร์ฉบับปรับปรุง เผยแพร่โดย ETDA

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ถ้าพลาดแล้วต้องรับมืออะไร

การโพสต์ตอบอาจขยายการมองเห็นข้อมูลที่ต้องการให้หยุด หากมีภัยคุกคามจากที่อยู่หรือการติดตามตัวให้จัดการความปลอดภัยและแจ้งเจ้าหน้าที่ทันที การเรียกค่าสินไหมต้องเตรียมหลักฐานความเสียหายและความเชื่อมโยง ไม่ถือว่ายอดแชร์เป็นมูลค่าค่าเสียหายโดยตรง

หลักฐานที่ควรเก็บก่อนข้อมูลเปลี่ยนไป

• ภาพโพสต์ครบข้อความและบริบทที่เกี่ยวข้อง
• ลิงก์บัญชีและโพสต์ วันเวลาที่พบ
• หลักฐานผู้รับหรือการแชร์ที่ตรวจได้
• คำขอให้หยุด ลบหรือแก้และคำตอบ
• หลักฐานผลกระทบ ค่าใช้จ่ายและการคุกคามถ้ามี

เก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ต่างหากจากสำเนาที่ทำเครื่องหมายอธิบาย ภาพหน้าจอควรเห็นบริบท วันเวลาและช่องทางต้นทางเท่าที่จำเป็น หากเหตุการณ์ต่อเนื่องให้ทำตารางเรียงเวลา ระบุว่าส่วนใดเห็นเอง ส่วนใดได้รับแจ้ง และส่วนใดยังเป็นข้อสงสัย การแยกเช่นนี้ช่วยให้ผู้รับเรื่องตรวจต่อได้โดยไม่เข้าใจว่าข้อสันนิษฐานเป็นข้อเท็จจริงที่พิสูจน์แล้ว

ก่อนส่งหลักฐานให้ผู้อื่น ตรวจว่ามีข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องปะปนหรือไม่ สำเนาสำหรับตรวจอาจปกปิดส่วนที่ไม่จำเป็นได้ โดยรักษาต้นฉบับไว้ในพื้นที่จำกัดสิทธิ บันทึกผู้รับ วันที่ส่งและวัตถุประสงค์ หากมีข้อพิพาทต้องพิจารณาระยะเก็บและการพักทำลายเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช้เหตุเตรียมคดีเป็นข้ออ้างเก็บข้อมูลทุกชุดไม่มีกำหนด

ผู้โพสต์อ้างว่าเป็นเรื่องจริงและต้องการเตือนภัย

ความจริงของเหตุการณ์กับความจำเป็นต้องเปิดเผยตัวบุคคลเป็นคนละประเด็น ให้ตรวจว่าข้อมูลแต่ละส่วนช่วยเตือนเรื่องใด เช่น ที่อยู่ครอบครัวหรือข้อมูลสุขภาพจำเป็นต่อคำเตือนนั้นหรือไม่ เก็บโพสต์ทั้งฉบับ คำบรรยายและการตั้งค่าผู้ชมเพื่อประเมินฐานที่อ้าง หากต้องการแก้ข้อกล่าวหา ให้เตรียมข้อเท็จจริงและหลักฐานโต้แย้งแยกจากคำขอปกปิดข้อมูล การโพสต์ตอบโต้พร้อมข้อมูลส่วนตัวของอีกฝ่ายอาจสร้างข้อพิพาทเพิ่มแทนการแก้โพสต์เดิม

แผนลงมือวันนี้ ภายใน 7 วันและ 30 วัน

ช่วงเวลานี้เป็นตัวอย่างแผนจัดงาน ไม่ใช่กำหนดตามกฎหมาย หากมีเหตุเร่งด่วน หนังสือกำหนดตอบหรืออายุความ ต้องดำเนินการตามกำหนดนั้นก่อน

ช่วงเวลา	สิ่งที่ควรทำ
วันนี้	เก็บต้นทางและประเมินความเสี่ยงจากข้อมูลที่เปิด
ภายใน 7 วัน	ส่งคำขอและรายงานแพลตฟอร์ม พร้อมตรวจช่องทางกฎหมาย
ภายใน 30 วัน	ติดตามการเผยแพร่ซ้ำและจัดหลักฐานเยียวยาตามกำหนดจริง

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง

อย่าสรุปว่ารูปจริงจึงโพสต์ได้เสมอ หรือไม่ได้ขออนุญาตจึงผิดอาญาแน่นอน ต้องดูฐาน ข้อยกเว้นและองค์ประกอบ และอย่าส่งต่อภาพบัตรของตนซ้ำในโพสต์ร้องเรียนสาธารณะ

อ่านต่อและเตรียมเรื่องก่อนปรึกษา

อ่านภาพรวมในถูกละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล ร้องเรียน สคส. หรือฟ้องศาล ทางไหนได้อะไร แล้วนำมาเทียบกับเหตุการณ์และเอกสารของตน

เรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือเปิดมือถือคู่สมรสและใช้แชตฟ้องหย่า ต้องระวัง PDPA และที่มาหลักฐาน และถูกทวงหนี้ประจาน โทรหาที่ทำงานหรือญาติ ใช้สิทธิเรื่องข้อมูลอย่างไร

หากต้องพิจารณาขั้นตอนที่เชื่อมกัน อ่านใช้ข้อมูลส่วนบุคคลของคู่กรณีเป็นหลักฐานฟ้องคดี ต้องขออนุญาตไหมประกอบ

สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรมช่วยตรวจโพสต์และฐานที่ผู้เผยแพร่อ้าง เตรียมคำขอระงับหรือแก้ไข และแยกประเด็นข้อมูลส่วนบุคคลจากชื่อเสียงผ่านบริการกฎหมาย PDPA โดยประเด็นที่เกี่ยวข้องสามารถประเมินร่วมกับกฎหมายอาญา และกฎหมายแพ่ง ก่อนนัดหมายปรึกษา ควรเตรียมลำดับเหตุการณ์ เอกสารที่ได้รับ และผลที่ต้องการให้อีกฝ่ายดำเนินการ เพื่อประเมินทางเลือกจากหลักฐานที่มีจริง

บทความโดยนายเอกราช ทิพย์แมม ดูข้อมูลผู้เขียนและทีมทนายความยอดทิพย์ธรรมประกอบการติดต่อ

อ่านต่อ: สิทธิและแนวปฏิบัติในสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง

• เพื่อนบ้านติดกล้องส่องเข้าบ้าน ผิด PDPA ไหม และใช้สิทธิทางแพ่งอย่างไร
• ข้อมูลรั่วแล้วถูกมิจฉาชีพหลอกโอนเงิน ใครต้องรับผิดและต้องพิสูจน์อะไร

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 4: ต้องตรวจข้อยกเว้นตามกิจกรรมจริง
• มาตรา 24, 26 และ 27: ฐานข้อมูลแต่ละประเภทและขอบเขตใช้หรือเปิดเผย
• มาตรา 32–33: สิทธิคัดค้านและลบมีเงื่อนไข ไม่เกิดผลเหมือนกันทุกโพสต์
• พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ มาตรา 14(1) และ 16: มีองค์ประกอบเฉพาะ ไม่เป็นฐานความผิดของโพสต์ที่ไม่ยินยอมทุกกรณี

คำถามที่พบบ่อย

โพสต์รูปโดยไม่ขอผิด PDPA ทุกครั้งไหม

ไม่ทุกครั้ง ต้องตรวจฐานอื่น ข้อยกเว้น วัตถุประสงค์และความจำเป็น ต้องแยกด้วยว่าผู้โพสต์กำลังทำกิจกรรมส่วนตัว ธุรกิจหรือกิจกรรมอื่นที่มีเงื่อนไขต่างกัน

เรื่องจริงทำให้โพสต์ข้อมูลส่วนตัวได้ทั้งหมดหรือไม่

ไม่ได้ ความจริงกับขอบเขตการเปิดเผยข้อมูลต้องพิจารณาแยกกัน ควรตรวจว่ารายละเอียดส่วนตัวแต่ละรายการจำเป็นต่อวัตถุประสงค์ที่อ้างเพียงใด

ลบโพสต์แล้วหมดสิทธิเรียกร้องหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องเป็นเช่นนั้น ต้องดูการกระทำ ความเสียหายและหลักฐาน การลบอาจช่วยลดผลกระทบแต่ไม่ล้างข้อเท็จจริงที่ผ่านมา ควรเก็บหลักฐานก่อนแจ้งลบ เพื่อให้ยังตรวจเนื้อหา ผู้เผยแพร่และช่วงเวลาที่เกิดผลกระทบได้

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ