ข้อมูลของผู้ตาย PDPA ไม่คุ้มครอง ทายาทขอข้อมูลได้แค่ไหน

ข้อมูลของผู้ตายอาจจำเป็นต่อการค้นหาทรัพย์สิน ปิดบัญชีหรือจัดการข้อพิพาทในครอบครัว เมื่อธนาคารหรือสถานพยาบาลขอเอกสารเพิ่ม ผู้ขอควรถามว่าใช้ตรวจอำนาจส่วนใด แทนการอ้างเพียงว่า PDPA ไม่คุ้มครองแล้วจึงต้องส่งทุกอย่างให้

สถานการณ์ที่ต้องแยกก่อนตัดสินใจ

กรณีต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ใช้อธิบายความแตกต่างของข้อเท็จจริง ไม่ใช่ข้อมูลลูกความหรือคำพิพากษา

• ลูกขอรายการบัญชีเพื่อค้นหาทรัพย์มรดก ต้องตรวจหลักฐานความตายและฐานะผู้มีสิทธิ รวมถึงว่าจำเป็นต้องดำเนินการผ่านผู้จัดการมรดกหรือกระบวนการใด
• พี่น้องขอเวชระเบียนทั้งหมดเพื่อใช้โต้แย้งพินัยกรรม ต้องระบุความจำเป็นและช่องทางตามกฎหมาย ไม่ใช้สิทธิขอสำเนาของเจ้าของข้อมูลเสมือนผู้ตายยังมีชีวิต
• อีเมลของผู้ตายมีข้อมูลของคู่ค้าและสมาชิกครอบครัวที่ยังมีชีวิต การเปิดทั้งบัญชีให้ทายาททุกคนอาจกระทบสิทธิของคนเหล่านั้น

เริ่มแก้ปัญหาตามลำดับใด

เริ่มจากบอกว่าจะใช้เอกสารเพื่อจัดการมรดกเรื่องใด ระบุข้อมูลเท่าที่จำเป็นและฐานะผู้ยื่น ตรวจเงื่อนไขกับผู้ครอบครองข้อมูล หากถูกปฏิเสธให้ขอเหตุผลและเอกสารที่ยังขาด แล้วประเมินการขอผ่านผู้มีอำนาจหรือศาลตามประเภทข้อพิพาท

ขอข้อมูลของผู้ตาย ต้องแยกสิทธิอะไรบ้าง

อยู่นอกนิยามไม่ได้แปลว่าเป็นข้อมูลสาธารณะ

ข้อยกเว้นในมาตรา 6 เป็นขอบเขตของกฎหมายฉบับนี้ ไม่ใช่คำสั่งเปิดแฟ้มผู้ตายให้ใครก็ได้ เอกสารอาจเกี่ยวกับทรัพย์สิน ความลับทางวิชาชีพหรือข้อมูลผู้มีชีวิต ผู้รับคำขอจึงต้องตรวจสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมายอื่นด้วย การตอบควรอ้างเหตุที่ใช้จริง ไม่ใช้คำว่า PDPA เป็นเหตุปฏิเสธแบบเหมารวม

ทายาทกับผู้จัดการมรดกมีบทบาทต่างกัน

ป.พ.พ.มาตรา 1599 และ 1600 วางหลักการตกทอดของกองมรดกและขอบเขตทรัพย์สิน สิทธิ หน้าที่ที่ไม่เป็นการเฉพาะตัว ส่วนผู้จัดการมรดกมีหน้าที่และอำนาจตามมาตรา 1719 การขอข้อมูลควรระบุว่าผู้ยื่นทำในฐานะใด มีคำสั่งศาลหรือเอกสารแต่งตั้งครอบคลุมอะไร การเป็นญาติใกล้ชิดเพียงอย่างเดียวไม่ตอบทุกเรื่องเกี่ยวกับอำนาจจัดการบัญชีและทรัพย์สิน

เอกสารธนาคารต้องตรวจสิทธิและขั้นตอนเฉพาะ

ควรเริ่มจากช่องทางจัดการมรดกของธนาคารและขอรายการเอกสารที่ใช้ เช่น หลักฐานการเสียชีวิต หลักฐานฐานะผู้ขอ หรือคำสั่งเกี่ยวกับผู้จัดการมรดกตามกรณี อย่าเข้าใช้รหัสหรือบัญชีออนไลน์ของผู้ตายเพื่อหลีกเลี่ยงขั้นตอน การมีโทรศัพท์หรือรู้รหัสไม่ได้แปลว่ามีอำนาจทำธุรกรรมหรือเข้าถึงข้อมูลทุกอย่าง และอาจทำให้ข้อพิพาทเรื่องทรัพย์มรดกซับซ้อนขึ้น

เวชระเบียนต้องระวังความลับสุขภาพ

มาตรา 7 แห่ง พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติเป็นบทที่ต้องนำมาตรวจร่วมเรื่องการเปิดเผยข้อมูลสุขภาพ ไม่ควรอ้างสิทธิของเจ้าของข้อมูลตาม PDPA แทนผู้ตายโดยอัตโนมัติ หากต้องใช้เอกสารในคดีพินัยกรรม ให้ระบุช่วงรักษาและประเด็นที่ต้องพิสูจน์ ปรึกษาผู้รับผิดชอบเวชระเบียนและผู้ดำเนินคดีถึงวิธีขอที่ชอบด้วยกฎหมาย โดยไม่รับรองว่าญาติหรือผู้จัดการมรดกจะได้แฟ้มทั้งชุดเสมอ

แยกข้อมูลคนที่ยังมีชีวิตก่อนส่งต่อ

รายการโอนเงินอาจมีข้อมูลผู้รับเงิน เวชระเบียนอาจมีประวัติสุขภาพญาติ และอีเมลอาจมีเรื่องส่วนตัวของบุคคลอื่น ผู้เก็บควรพิจารณาปกปิดหรือแยกส่วนที่ไม่จำเป็น ผู้รับข้อมูลเองก็ควรใช้ตามวัตถุประสงค์จัดการมรดก ไม่ส่งเข้ากลุ่มญาติทั้งหมดเพียงเพราะต้องการความโปร่งใส การชี้แจงกองมรดกอาจทำด้วยตารางทรัพย์และรายการที่เกี่ยวข้องแทนการเปิดข้อมูลดิบ

ข้อกฎหมายที่ใช้และเงื่อนไขที่ต้องระวัง

PDPA มาตรา 6 ยกข้อมูลของผู้ถึงแก่กรรมโดยเฉพาะออกจากนิยาม แต่ข้อมูลของผู้มีชีวิตที่ปะปนยังต้องประเมินตามกฎหมาย ป.พ.พ.มาตรา 1599–1600 เกี่ยวกับการตกทอดและขอบเขตกองมรดก และมาตรา 1719 เกี่ยวกับผู้จัดการมรดก ส่วนข้อมูลสุขภาพต้องตรวจหน้าที่รักษาความลับและหลักตาม พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 มาตรา 7 ประกอบ

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ฉบับราชกิจจานุเบกษา เป็นตัวบทหลักที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เรื่องมรดกและผู้จัดการมรดก

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ: มาตรา 7

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ถ้าพลาดแล้วต้องรับมืออะไร

จุดติดขัดมักเป็นเรื่องอำนาจผู้ขอและความจำเป็นของข้อมูล ทนายควรตรวจว่าปัญหาแก้ได้ด้วยเอกสารเพิ่มเติม การแต่งตั้งผู้จัดการมรดก หรือการใช้กระบวนการพยานหลักฐานในคดี การโต้เถียงว่าไม่มี PDPA อย่างเดียวอาจไม่ได้เอกสารที่ต้องการ และอาจทำให้พลาดกำหนดของคดีมรดกที่มีฐานสิทธิต่างกัน

หลักฐานที่ควรเก็บก่อนข้อมูลเปลี่ยนไป

• หลักฐานการเสียชีวิตและเอกสารระบุผู้ตายให้ตรงกับแฟ้ม
• หลักฐานความสัมพันธ์หรือสิทธิในกองมรดกของผู้ขอ
• คำสั่งศาลหรือเอกสารเกี่ยวกับผู้จัดการมรดกถ้ามี
• รายการเอกสารที่ต้องการพร้อมเหตุใช้แต่ละรายการ
• คำขอและคำตอบของธนาคาร สถานพยาบาลหรือผู้เก็บข้อมูล

เก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ต่างหากจากสำเนาที่ทำเครื่องหมายอธิบาย ภาพหน้าจอควรเห็นบริบท วันเวลาและช่องทางต้นทางเท่าที่จำเป็น หากเหตุการณ์ต่อเนื่องให้ทำตารางเรียงเวลา ระบุว่าส่วนใดเห็นเอง ส่วนใดได้รับแจ้ง และส่วนใดยังเป็นข้อสงสัย การแยกเช่นนี้ช่วยให้ผู้รับเรื่องตรวจต่อได้โดยไม่เข้าใจว่าข้อสันนิษฐานเป็นข้อเท็จจริงที่พิสูจน์แล้ว

ก่อนส่งหลักฐานให้ผู้อื่น ตรวจว่ามีข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องปะปนหรือไม่ สำเนาสำหรับตรวจอาจปกปิดส่วนที่ไม่จำเป็นได้ โดยรักษาต้นฉบับไว้ในพื้นที่จำกัดสิทธิ บันทึกผู้รับ วันที่ส่งและวัตถุประสงค์ หากมีข้อพิพาทต้องพิจารณาระยะเก็บและการพักทำลายเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช้เหตุเตรียมคดีเป็นข้ออ้างเก็บข้อมูลทุกชุดไม่มีกำหนด

ผู้เก็บข้อมูลอ้าง PDPA ปฏิเสธทั้งแฟ้ม ควรขอให้แยกประเด็น

ให้ระบุว่าเอกสารส่วนใดเกี่ยวกับผู้ตายโดยเฉพาะ ส่วนใดมีข้อมูลคนที่ยังมีชีวิต และมีข้อจำกัดตามกฎหมายเฉพาะใดบ้าง ผู้ขอควรแจ้งฐานะและงานจัดการมรดกที่จำเป็นต้องใช้ข้อมูล หากขาดอำนาจให้แก้ที่เอกสารแสดงอำนาจก่อน ไม่ใช้การไม่มี PDPA เป็นเหตุเรียกแฟ้มทุกหน้า สำหรับเวชระเบียนหรือบัญชีธนาคาร การเสนอช่วงวันที่และรายการเฉพาะช่วยให้ตรวจความจำเป็นได้ชัดกว่าขอข้อมูลทั้งหมดโดยไม่บอกประเด็น

แผนลงมือวันนี้ ภายใน 7 วันและ 30 วัน

ช่วงเวลานี้เป็นตัวอย่างแผนจัดงาน ไม่ใช่กำหนดตามกฎหมาย หากมีเหตุเร่งด่วน หนังสือกำหนดตอบหรืออายุความ ต้องดำเนินการตามกำหนดนั้นก่อน

ช่วงเวลา	สิ่งที่ควรทำ
วันนี้	ระบุเป้าหมายจัดการมรดกและทำรายการเอกสารจำเป็น
ภายใน 7 วัน	ตรวจอำนาจผู้ยื่นและส่งเอกสารตามช่องทางที่ถูกต้อง
ภายใน 30 วัน	ตามผลและประเมินขั้นตอนมรดกหรือคดีที่ยังต้องดำเนินการ

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง

อย่าถือว่าความเป็นลูกให้สิทธิเข้ารหัสบัญชีทั้งหมด อย่าอ้างว่าเจ้าของแฟ้มเสียชีวิตแล้วจึงโพสต์เอกสารได้ และอย่าส่งคำขอขนาดใหญ่โดยไม่บอกว่าจะใช้เพื่ออะไร หากมีทายาทขัดแย้งกันควรแยกผู้รับผิดชอบเอกสารและเก็บบันทึกการส่งต่อ เพื่อไม่ให้ข้อพิพาทเรื่องข้อมูลกลายเป็นข้อกล่าวหาเรื่องจัดการมรดก

อ่านต่อและเตรียมเรื่องก่อนปรึกษา

อ่านภาพรวมในถูกละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล ร้องเรียน สคส. หรือฟ้องศาล ทางไหนได้อะไร แล้วนำมาเทียบกับเหตุการณ์และเอกสารของตน

เรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือใช้ข้อมูลส่วนบุคคลของคู่กรณีเป็นหลักฐานฟ้องคดี ต้องขออนุญาตไหม และได้เบอร์ฉันมาจากไหน ใช้สิทธิขอให้บริษัทเปิดเผยแหล่งที่มาข้อมูล

หากต้องพิจารณาขั้นตอนที่เชื่อมกัน อ่านขอสำเนาข้อมูลส่วนบุคคล กฎใหม่ปี 2569 องค์กรต้องทำอะไรบ้าง ฉบับทนายประกอบ

สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรมช่วยตรวจฐานะทายาทหรือผู้จัดการมรดก กำหนดขอบเขตเอกสารที่จำเป็นและเตรียมคำขอต่อผู้ครอบครองข้อมูลผ่านบริการกฎหมาย PDPA โดยประเด็นที่เกี่ยวข้องสามารถประเมินร่วมกับมรดกและพินัยกรรม ก่อนนัดหมายปรึกษา ควรเตรียมลำดับเหตุการณ์ เอกสารที่ได้รับ และผลที่ต้องการให้อีกฝ่ายดำเนินการ เพื่อประเมินทางเลือกจากหลักฐานที่มีจริง

บทความโดยนายเอกราช ทิพย์แมม ดูข้อมูลผู้เขียนและทีมทนายความยอดทิพย์ธรรมประกอบการติดต่อ

อ่านต่อ: สิทธิและแนวปฏิบัติในสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง

• PDPA โรงพยาบาลและคลินิก ใครดูเวชระเบียนได้และใช้ภาพคนไข้ได้แค่ไหน

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 6: ไม่รวมข้อมูลของผู้ถึงแก่กรรมโดยเฉพาะ แต่ต้องแยกข้อมูลของผู้มีชีวิตที่ปะปน
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1599–1600: การตกทอดและขอบเขตกองมรดก
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1719: หน้าที่และอำนาจผู้จัดการมรดกตามเงื่อนไข
• พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 มาตรา 7: ความลับของข้อมูลสุขภาพและข้อจำกัดการเปิดเผย

คำถามที่พบบ่อย

ทายาทใช้สิทธิขอสำเนาตามมาตรา 30 แทนผู้ตายได้เลยไหม

ไม่ควรถือเช่นนั้นโดยอัตโนมัติ ข้อมูลผู้ตายโดยเฉพาะอยู่นอกนิยาม PDPA ต้องตรวจสิทธิและอำนาจตามกฎหมายมรดกและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเอกสาร คำขอควรระบุฐานะผู้ยื่นและความจำเป็นต่อการจัดการมรดกโดยตรง

ผู้จัดการมรดกได้ข้อมูลทุกชนิดหรือไม่

ไม่อัตโนมัติ ต้องดูอำนาจ ความจำเป็นต่อการจัดการมรดก และข้อจำกัดของข้อมูลแต่ละประเภท รวมถึงข้อมูลบุคคลอื่นที่ปะปน เอกสารที่มีข้อมูลบุคคลอื่นอาจต้องแยกหรือปกปิดส่วนที่ไม่เกี่ยวข้อง

นำเอกสารผู้ตายโพสต์ให้ญาติทุกคนดูได้ไหม

ต้องประเมินข้อมูลและวัตถุประสงค์ก่อน อาจมีข้อมูลผู้มีชีวิตหรือความลับตามกฎหมายอื่น ควรส่งเฉพาะส่วนจำเป็นผ่านช่องทางจำกัดผู้รับ การสรุปรายการทรัพย์อาจตอบความต้องการของญาติได้โดยไม่เปิดเอกสารดิบทั้งชุด

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ