ติด CCTV ในร้านต้องมีป้ายอะไร และลูกค้าขอดูภาพได้แค่ไหน

CCTV ในร้านอาจช่วยตรวจเหตุของหายหรืออุบัติเหตุ แต่ภาพที่ใช้เพื่อความปลอดภัยไม่ควรถูกส่งเข้ากลุ่มลูกค้าหรือโพสต์เป็นคลิปขำขันโดยไม่ประเมินใหม่ งานติดกล้องจึงต้องมีทั้งการแจ้งก่อนเข้าพื้นที่และวิธีจัดการคำขอภายหลัง

สถานการณ์ที่ต้องแยกก่อนตัดสินใจ

กรณีต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสมมติ ใช้อธิบายความแตกต่างของข้อเท็จจริง ไม่ใช่ข้อมูลลูกความหรือคำพิพากษา

• ลูกค้าหกล้มขอภาพช่วงเวลาที่ตนอยู่ในร้าน ควรระบุตำแหน่ง เวลาและข้อมูลช่วยค้นหา พร้อมรักษาภาพที่เกี่ยวก่อนถูกบันทึกทับตามระบบ
• ลูกค้าขอดูภาพทุกกล้องทั้งวันเพื่อหาคนที่สงสัย ร้านต้องแยกข้อมูลของผู้ขอจากข้อมูลผู้อื่น และไม่เปิดภาพทั้งหมดเพียงเพราะผู้ขอยืนยันว่าถูกขโมย
• ผู้จัดการนำคลิปลูกค้าทำของตกไปลงเพจ การใช้เพื่อโปรโมตหรือความบันเทิงต่างจากวัตถุประสงค์รักษาความปลอดภัย

เริ่มแก้ปัญหาตามลำดับใด

กำหนดวัตถุประสงค์และมุมกล้อง ประเมินฐานและคำแจ้งให้เห็นก่อนเข้าพื้นที่ วางระยะเก็บและผู้เปิดภาพ เมื่อมีคำขอให้ยืนยันตัวตน ระบุช่วงภาพ รักษาหลักฐานที่จำเป็น แล้วเลือกวิธีให้ข้อมูลหรือเหตุปฏิเสธตามกฎหมาย

CCTV ในร้าน ป้ายและกระบวนการต้องตรงกัน

ป้ายควรบอกว่าใครถ่ายและถ่ายเพื่ออะไร

ป้ายชั้นแรกควรอ่านได้ก่อนเข้าพื้นที่บันทึก ระบุผู้รับผิดชอบ วัตถุประสงค์และช่องทางอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม คำแจ้งฉบับเต็มต้องครอบคลุมรายการตามมาตรา 23 รวมระยะเก็บ ผู้รับข้อมูล ช่องทางติดต่อและสิทธิที่เกี่ยวข้อง หากใช้ QR อย่างเดียวก็ควรมีช่องทางสำหรับคนที่สแกนไม่ได้ การเขียนว่าเข้าพื้นที่ถือว่ายินยอมไม่ได้ทำให้ผ่านเงื่อนไขมาตรา 19 โดยอัตโนมัติ

ฐานความปลอดภัยต้องมีเหตุและมาตรการ

ร้านอาจประเมินประโยชน์โดยชอบด้วยกฎหมายตามมาตรา 24(5) เมื่อเข้าเงื่อนไข ต้องอธิบายความจำเป็นและชั่งกับสิทธิของผู้ถูกถ่าย เช่น พื้นที่เงินสดหรือทางเข้าอาจต่างจากพื้นที่ที่คาดหวังความเป็นส่วนตัวสูง การบันทึกเสียง การซูมหรือการวิเคราะห์ใบหน้าต้องประเมินเพิ่ม ไม่ถือว่าฐานสำหรับภาพทั่วไปครอบคลุมเทคโนโลยีทุกชนิด

กำหนดระยะเก็บจากเหตุที่ร้านใช้จริง

กฎหมายไม่ได้ทำให้กล้องของทุกร้านต้องเก็บเท่ากันทั้งหมด ให้ดูช่วงเวลาที่มักพบเหตุ ความจำเป็นและข้อกำหนดเฉพาะที่เกี่ยวข้อง ตั้งการลบตามรอบพร้อมตรวจว่าระบบทำงานจริง หากมีเหตุหรือคำขอที่ต้องรักษาภาพ ให้พักทำลายเฉพาะช่วงที่จำเป็น พร้อมผู้รับผิดชอบและวันทบทวน ไม่เปลี่ยนเป็นเก็บทุกภาพตลอดไป

ขอภาพของตนไม่เท่ากับเปิดภาพทุกคน

มาตรา 30 มีเงื่อนไขปฏิเสธเมื่อการเข้าถึงหรือสำเนาจะกระทบสิทธิและเสรีภาพบุคคลอื่น จึงควรตรวจว่าปกปิดใบหน้า ตัดช่วงภาพ หรือให้ข้อมูลเฉพาะส่วนได้หรือไม่ก่อนปฏิเสธทั้งหมด การไม่มีเครื่องมือเบลอไม่ได้ทำให้ส่งไฟล์ดิบให้ผู้ขอไปจัดการเองได้เสมอ ร้านควรวางวิธีรองรับคำขอล่วงหน้ากับผู้ดูแลระบบ

ส่งให้ตำรวจและแชร์ในกลุ่มเป็นคนละงาน

คำขอจากเจ้าหน้าที่ต้องตรวจอำนาจ ขอบเขตและผู้รับผ่านช่องทางทางการ พร้อมบันทึกสิ่งที่ส่ง การส่งให้เพื่อนร้านช่วยตามคนหรือโพสต์เตือนภัยเป็นการเปิดเผยอีกแบบหนึ่งซึ่งต้องประเมินความจำเป็นและฐานแยกต่างหาก โดยเฉพาะเมื่อยังพิสูจน์ไม่ได้ว่าบุคคลในภาพกระทำผิด

ข้อกฎหมายที่ใช้และเงื่อนไขที่ต้องระวัง

ประกาศการเข้าถึงและขอรับสำเนาข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2569 ข้อ 8–10 ใช้ประกอบการพิจารณาคำขอภาพ โดยเฉพาะการทำตามคำขอเท่าที่ทำได้เมื่อมีข้อมูลผู้อื่น และกรอบดำเนินการตามเงื่อนไข

มาตรา 23 กำหนดรายการที่ต้องแจ้ง มาตรา 24 ใช้ตรวจฐานสำหรับข้อมูลทั่วไป และมาตรา 26 ต้องพิจารณาเมื่อใช้ข้อมูลอ่อนไหวหรือชีวมิติตามนิยาม มาตรา 30 ว่าด้วยการเข้าถึงและสำเนาพร้อมข้อจำกัดเรื่องสิทธิผู้อื่น ส่วนมาตรา 37(1) กำหนดมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัย

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ.2562 ฉบับราชกิจจานุเบกษา เป็นตัวบทหลักที่ใช้อ้างอิงในบทความนี้

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ถ้าพลาดแล้วต้องรับมืออะไร

หากภาพหลุดออกจากเครื่องร้าน ต้องตรวจว่าใครดาวน์โหลดหรือส่งต่อและมีเหตุละเมิดที่ต้องแจ้งหรือไม่ ไม่ควรตอบว่าเป็นความผิดของพนักงานส่วนตัวก่อนสอบข้อเท็จจริง ส่วนข้อพิพาทคำขอภาพต้องมีบันทึกว่าภาพยังอยู่หรือไม่ ค้นหาอย่างไร และเหตุผลของคำตอบ ไม่ลบภาพเพื่อให้ไม่มีสิ่งต้องตอบ

หลักฐานที่ควรเก็บก่อนข้อมูลเปลี่ยนไป

• แผนผังมุมกล้องและการประเมินความจำเป็น
• ป้ายจริงที่ติดกับคำแจ้งฉบับเต็มและวันที่ใช้
• ค่าระยะเก็บและรายชื่อผู้มีสิทธิเปิดหรือส่งออกภาพ
• คำขอภาพ ข้อมูลยืนยันตัวตนและผลค้นหา
• บันทึกการส่งภาพและมาตรการปกปิดบุคคลอื่น

ให้เจ้าของงานระบุว่าเอกสารแต่ละฉบับใช้กับกระบวนการใด ใครเป็นผู้อนุมัติ และเริ่มใช้เมื่อใด เก็บหลักฐานการทำงานจริงประกอบแบบฟอร์ม เช่น ผลทดสอบสิทธิหรือบันทึกการส่งข้อมูล หากพบว่าเอกสารกับระบบไม่ตรงกัน ให้บันทึกช่องว่างและผู้รับผิดชอบแก้ไข ไม่เปลี่ยนบันทึกย้อนหลังให้ดูเหมือนปฏิบัติถูกต้องมาตั้งแต่ต้น

ก่อนส่งหลักฐานให้ผู้อื่น ตรวจว่ามีข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้องปะปนหรือไม่ สำเนาสำหรับตรวจอาจปกปิดส่วนที่ไม่จำเป็นได้ โดยรักษาต้นฉบับไว้ในพื้นที่จำกัดสิทธิ บันทึกผู้รับ วันที่ส่งและวัตถุประสงค์ หากมีข้อพิพาทต้องพิจารณาระยะเก็บและการพักทำลายเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช้เหตุเตรียมคดีเป็นข้ออ้างเก็บข้อมูลทุกชุดไม่มีกำหนด

ร้านอ้างว่าเบลอภาพไม่ได้ จึงให้ไม่ได้เลยหรือให้ไฟล์ดิบ

ควรตรวจว่าตัดช่วงเวลา จำกัดบริเวณหรือใช้วิธีให้เข้าถึงส่วนที่เกี่ยวกับผู้ขอได้หรือไม่ พร้อมพิจารณาว่าคำขอเป็นการเข้าถึงหรือขอสำเนา การขาดเครื่องมือไม่ได้ตอบว่ากระทบสิทธิผู้อื่นส่วนใด ประกาศการเข้าถึงข้อมูลปี 2569 ข้อ 8 กำหนดให้พิจารณาทำตามคำขอเท่าที่ทำได้เมื่อมีเหตุเรื่องสิทธิผู้อื่น หากยังต้องปฏิเสธ ให้แจ้งเหตุและบันทึกตามหน้าที่ ไม่ส่งภาพดิบทุกคนให้ผู้ขอไปเบลอเองโดยไม่ได้ประเมิน

แผนลงมือวันนี้ ภายใน 7 วันและ 30 วัน

ช่วงเวลานี้เป็นตัวอย่างแผนจัดงาน ไม่ใช่กำหนดตามกฎหมาย หากมีเหตุเร่งด่วน หนังสือกำหนดตอบหรืออายุความ ต้องดำเนินการตามกำหนดนั้นก่อน

ช่วงเวลา	สิ่งที่ควรทำ
วันนี้	ตรวจป้าย มุมกล้องและคนที่เปิดภาพได้
ภายใน 7 วัน	แก้คำแจ้งและกำหนดวิธีรับคำขอพร้อมพักภาพที่จำเป็น
ภายใน 30 วัน	ทดสอบการค้นหา ปกปิดและส่งภาพด้วยข้อมูลทดสอบ

ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง

อย่าใช้ป้ายแทนฐานกฎหมาย อย่าให้รหัสกล้องร่วมกันจนตามผู้เปิดไม่ได้ และอย่าส่งคลิปทั้งวันให้ผู้ขอเมื่อประเด็นอยู่เพียงไม่กี่นาที การติดคำว่าเพื่อความปลอดภัยไม่ได้อนุญาตให้นำภาพไปลงโฆษณา

อ่านต่อและเตรียมเรื่องก่อนปรึกษา

อ่านภาพรวมในPDPA Audit-Ready หลักฐานที่องค์กรต้องมีเมื่อถูกตรวจหรือร้องเรียน แล้วนำมาเทียบกับเหตุการณ์และเอกสารของตน

เรื่องที่เกี่ยวข้องโดยตรงคือเพื่อนบ้านติดกล้องส่องเข้าบ้าน ผิด PDPA ไหม และใช้สิทธิทางแพ่งอย่างไร และแลกบัตรเข้าอาคารและถ่ายสำเนาบัตรประชาชน เก็บได้แค่ไหนตาม PDPA

หากต้องพิจารณาขั้นตอนที่เชื่อมกัน อ่านขอสำเนาข้อมูลส่วนบุคคล กฎใหม่ปี 2569 องค์กรต้องทำอะไรบ้าง ฉบับทนายประกอบ

สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรมช่วยตรวจป้ายและคำแจ้ง CCTV แยกขอบเขตภาพที่ให้ลูกค้าได้ และเตรียมคำตอบที่อธิบายเหตุปกปิดหรือปฏิเสธผ่านบริการกฎหมาย PDPA โดยประเด็นที่เกี่ยวข้องสามารถประเมินร่วมกับธุรกิจและสัญญา ก่อนนัดหมายปรึกษา ควรเตรียมลำดับเหตุการณ์ เอกสารที่ได้รับ และผลที่ต้องการให้อีกฝ่ายดำเนินการ เพื่อประเมินทางเลือกจากหลักฐานที่มีจริง

บทความโดยนายเอกราช ทิพย์แมม ดูข้อมูลผู้เขียนและทีมทนายความยอดทิพย์ธรรมประกอบการติดต่อ

อ่านต่อ: สิทธิและแนวปฏิบัติในสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง

• ร้านค้าและธุรกิจเล็กต้องทำ PDPA แค่ไหน เริ่มจากงานที่ใช้จริง
• ตำรวจหรือหน่วยงานรัฐขอข้อมูลลูกค้า บริษัทส่งได้แค่ไหน
• PDPA คอนโดและหมู่บ้านจัดสรร นิติบุคคลใช้ข้อมูลลูกบ้านได้แค่ไหน

ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 23–24: คำแจ้งและฐานสำหรับการบันทึกภาพทั่วไป
• มาตรา 26: ต้องตรวจเพิ่มเติมเมื่อมีการใช้ข้อมูลอ่อนไหวหรือชีวมิติเพื่อระบุตัวบุคคลตามนิยาม
• มาตรา 30 และประกาศหลักเกณฑ์การเข้าถึงและขอรับสำเนาข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2569 ข้อ 8–10: สิทธิขอภาพ การปกปิดข้อมูลผู้อื่นและกำหนดดำเนินการตามเงื่อนไข
• มาตรา 37(1): มาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยที่เหมาะสม

คำถามที่พบบ่อย

ติดป้ายแล้วไม่ต้องขอความยินยอมใช่ไหม

ต้องประเมินฐานที่ใช้ก่อน หากอาศัยฐานอื่นที่เข้าเงื่อนไขอาจไม่ต้องขอความยินยอม แต่ป้ายมีหน้าที่แจ้ง ไม่ได้สร้างฐานกฎหมายเอง หากจะใช้ความยินยอมจริง ต้องมีวิธีขอที่เข้าเงื่อนไข ไม่อาศัยข้อความว่าเดินเข้าร้านเท่ากับยอมทุกอย่าง

ลูกค้าขอคลิปต้องให้ไฟล์ดิบทั้งหมดไหม

ไม่เสมอ ต้องตรวจขอบเขตข้อมูลของผู้ขอและสิทธิของคนอื่น อาจต้องตัดช่วงหรือปกปิดข้อมูลก่อนให้ตามเงื่อนไขกฎหมาย เมื่อเป็นเหตุเรื่องสิทธิผู้อื่น ต้องพิจารณาการให้ส่วนที่ทำได้ตามประกาศปี 2569 ด้วย

กล้องทุกร้านต้องเก็บภาพสามสิบวันหรือไม่

ไม่มีกำหนดเดียวที่ใช้กับทุกร้านจาก PDPA ต้องกำหนดตามความจำเป็นและตรวจว่ามีกฎหมายเฉพาะของกิจการใช้เพิ่มเติมหรือไม่ หากเกิดข้อพิพาทให้รักษาเฉพาะช่วงที่จำเป็น พร้อมบันทึกเหตุและวันทบทวน

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ