ทนายยื่นคำขอข้อมูลแทนลูกค้า ตรวจหนังสือมอบอำนาจอย่างไร

ทนายยื่นคำขอข้อมูลแทนลูกค้าต้องตรวจหนังสือมอบอำนาจและตัวตนให้ตรงกับสิทธิที่ขอ บริษัทไม่ควรส่งข้อมูลเพียงเพราะหนังสือมาจากสำนักงานกฎหมาย และไม่ควรปฏิเสธเพียงเพราะเจ้าของข้อมูลไม่ได้มาติดต่อเอง หากการมอบอำนาจเป็นไปตามเงื่อนไข

ทนายยื่นคำขอข้อมูลแทนลูกค้า ต้องมีเอกสารอะไร?

คำขอเข้าถึงหรือสำเนาตามมาตรา 30 ต้องตรวจหนังสือมอบอำนาจที่ระบุเรื่องและลงนามครบ พร้อมอากรและหลักฐานตัวตนตามประกาศ บัตรทนายความหรือหัวจดหมายไม่แทนการมอบอำนาจ และต้องตรวจว่าอำนาจครอบคลุมการรับข้อมูลในช่องทางที่ขอหรือไม่

พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 มาตรา 30 กำหนดสิทธิเข้าถึง รับสำเนาข้อมูลเกี่ยวกับตน และขอเปิดเผยที่มาของข้อมูลที่ไม่ได้ให้ความยินยอม ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เรื่อง หลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเข้าถึงและการขอรับสำเนาข้อมูลส่วนบุคคลที่เกี่ยวกับเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล หรือขอให้เปิดเผยถึงการได้มาซึ่งข้อมูลส่วนบุคคลที่เจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลไม่ได้ให้ความยินยอม พ.ศ. 2569 กำหนดรายละเอียดคำขอและการมอบอำนาจไว้ในข้อ 5–7

ข้อ 6 ระบุหนังสือมอบอำนาจที่บอกเรื่องที่มอบ ลงลายมือชื่อผู้มอบและผู้รับมอบ พร้อมติดอากรให้ถูกต้องครบถ้วน และหลักฐานตัวตนตามช่องทางยื่น โดยช่องทางอิเล็กทรอนิกส์อาจใช้วิธีพิสูจน์หรือยืนยันอื่นตามที่ผู้ควบคุมกำหนดได้ แต่ต้องไม่สร้างอุปสรรคเกินสมควร จึงควรอ่านเงื่อนไขช่องทางจริงก่อนขอเอกสารเพิ่ม

ตัวอย่างสมมติ: ทนายส่งหนังสือขอสำเนาประวัติบริการพร้อมใบแต่งทนายในคดี แต่เอกสารยังไม่แสดงอำนาจขอและรับข้อมูลจากบริษัทนี้ชัดเจน บริษัทควรแจ้งจุดที่ต้องเพิ่มเติมตามความจำเป็น ไม่ส่งข้อมูลทันทีและไม่ปฏิเสธถาวรเพียงเพราะใช้แบบฟอร์มคนละแบบกับบริษัท

บทความนี้เน้นคำขอเข้าถึงตามมาตรา 30 การมอบอำนาจยื่นสิทธิประเภทอื่นหรือดำเนินคดีต้องตรวจเงื่อนไขของเรื่องนั้นแยก อ่าน คู่มือคำขอเข้าถึงตามกติกาใหม่ เพื่อจัดขั้นรับคำขอและกรอบเวลาให้ตรงกัน

ถ้าหนังสือมอบอำนาจไม่ชัด ควรขอแก้ตรงไหน?

• ถ้าไม่ระบุผู้มอบหรือผู้รับให้ชัด ให้ขอข้อมูลที่ใช้ยืนยันบุคคลโดยได้สัดส่วนกับความเสี่ยง
• ถ้าระบุเพียงดำเนินคดี ให้ตรวจว่าครอบคลุมการขอและรับข้อมูลจากองค์กรนี้หรือไม่ และขอความชัดเจนตามจำเป็น
• ถ้าขอข้อมูลหลายคน ให้ตรวจอำนาจของแต่ละคน ไม่ถือว่าลูกค้าคนหนึ่งมอบสิทธิแทนทุกคนในเอกสารได้
• ถ้าระบุผู้รับข้อมูลเป็นบุคคลอื่นอีกทอด ให้ตรวจขอบเขตอำนาจและช่องทางก่อนส่ง
• ถ้ายื่นทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้ใช้ขั้นพิสูจน์ที่องค์กรกำหนดโดยชอบ ไม่เรียกเอกสารซ้ำโดยไม่มีเหตุรองรับ

คำแจ้งให้เพิ่มเติมควรเป็นรายการที่ชัด เช่น ขาดลายมือชื่อผู้รับมอบ หรือยังยืนยันไม่ได้ว่าที่อยู่อีเมลรับข้อมูลเป็นของผู้มีอำนาจ ไม่ใช้ข้อความว่าเอกสารไม่ครบโดยไม่บอกสิ่งที่ต้องแก้ เพราะทำให้ผู้ขอแก้ไม่ตรงและกระบวนการยืดเยื้อ

หากเอกสารครบและอำนาจชัดแล้ว ให้เข้าสู่การพิจารณาขอบเขตข้อมูลตามสิทธิ การตรวจหนังสือมอบอำนาจผ่านไม่ได้หมายความว่าข้อมูลทุกอย่างที่ระบุในหนังสือต้องเปิดเผยทั้งหมด ยังต้องตรวจสิทธิของบุคคลอื่นและเหตุปฏิเสธตามกฎหมาย

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: ตรวจอำนาจให้พอ โดยไม่เพิ่มอุปสรรค

คนมักเข้าใจว่า: ผู้ขอเป็นทนายจึงต้องส่งให้ทันที หรือเมื่อมีคดีกันบริษัทสามารถปฏิเสธทุกคำขอจากทนายฝ่ายตรงข้ามได้

กฎหมายมองว่า: ผู้รับมอบอำนาจยื่นแทนได้ตามเงื่อนไข แต่สิทธิยังเป็นของเจ้าของข้อมูลและมีขอบเขตตามมาตรา 30 การมีข้อพิพาทไม่ใช่เหตุปฏิเสธอัตโนมัติ ส่วนความลับหรือสิทธิของคนอื่นต้องตรวจและจัดการเฉพาะส่วนที่กระทบ

จุดเสี่ยงจริง: ส่งข้อมูลไปอีเมลที่ไม่ได้อยู่ในอำนาจรับ หรือเรียกให้เจ้าของข้อมูลเดินทางมายืนยันซ้ำทั้งที่มีวิธีที่ชอบและเพียงพอแล้ว ควรบันทึกเหตุผลของการตรวจเพิ่มและให้ทางแก้ที่ทำได้จริง

มองสองฝั่ง: บริษัทผู้รับคำขอกับทนายผู้รับมอบอำนาจ

ทั้งสองฝ่ายควรตกลงวิธีรับข้อมูลที่ยืนยันตัวผู้รับได้ และเก็บหลักฐานการส่งโดยไม่เปิดข้อมูลในสำเนาอีเมลถึงผู้ไม่เกี่ยวข้อง

กำหนดตรวจเอกสารและตอบคำขอเริ่มเมื่อไร?

ประกาศ พ.ศ. 2569 ข้อ 7 กำหนดตรวจรายละเอียด หลักฐาน และสถานะผู้ยื่นโดยไม่ชักช้าแต่ไม่เกินสิบห้าวันนับแต่ได้รับคำขอ หากต้องเพิ่มเติมต้องแจ้งและให้ระยะเวลาไม่น้อยกว่าสิบวันตามเงื่อนไข โดยถือวันรับคำขอที่เพิ่มเติมถูกต้องครบถ้วนเป็นวันที่ได้รับคำขอตามกรณีที่ประกาศกำหนด

ข้อ 10 กำหนดดำเนินคำขอที่ถูกต้องครบถ้วนและไม่อาจปฏิเสธโดยไม่ชักช้าแต่ไม่เกินสามสิบวัน หากข้อมูลมากหรือมีเหตุจำเป็นตามเกณฑ์อาจขยายอีกไม่เกินสามสิบวัน โดยต้องแจ้งเหตุและรายละเอียดภายในกำหนดเดิม ไม่ใช่ต่อเวลาได้อัตโนมัติทุกคำขอ

หากไม่เพิ่มเติมภายในกำหนดตามข้อ 7 มีผลถือว่าทิ้งคำขอและต้องแจ้งตามเกณฑ์ โดยไม่ตัดสิทธิยื่นใหม่ บริษัทไม่ควรตั้งวันที่รับเอกสารตามความสะดวกของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง ให้เก็บหลักฐานเวลารับและข้อความที่แจ้งครบทุกครั้ง

ค่าจัดทำคำขอและค่าธรรมเนียมรับข้อมูลต่างกันอย่างไร?

ตัวอย่างต้นทุนสมมติในการจัดคำขอ: ตรวจเอกสาร 2 ชั่วโมง × 1,000 บาท = 2,000 บาท และจัดชุดเอกสาร 300 บาท รวม 2,300 บาท เป็นตัวอย่างงบงาน ไม่ใช่อัตราค่าบริการทนายหรือค่าธรรมเนียมที่องค์กรเรียกเก็บจากผู้ใช้สิทธิได้

ค่าธรรมเนียมดำเนินคำขอต้องตรวจข้อ 11 และบัญชีท้ายประกาศ พ.ศ. 2569 โดยการให้ข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ตามเงื่อนไขที่ไม่ต้องจัดรูปแบบพิเศษและไม่มีค่าใช้จ่ายส่งโดยตรงต้องไม่เรียกเก็บ ส่วนกรณีอื่นต้องอยู่ในเกณฑ์และแจ้งก่อน ไม่ตั้งค่าธรรมเนียมพิเศษเพียงเพราะผู้ยื่นเป็นทนาย

อากรแสตมป์ของหนังสือมอบอำนาจต้องตรวจลักษณะตราสารและวิธีดำเนินการให้ถูกต้อง ไม่ใช้ตัวเลขค่าจัดเอกสารข้างต้นแทนอัตราอากร และไม่กล่าวว่าจ่ายค่าธรรมเนียมแล้วมีสิทธิได้ข้อมูลทุกส่วน

หลักฐานที่ควรเก็บจากการยื่นแทนมีอะไร?

• คำขอที่ระบุเจ้าของข้อมูล ขอบเขต และวิธีรับข้อมูล
• หนังสือมอบอำนาจ ลายมือชื่อ และหลักฐานอากรตามเงื่อนไข
• หลักฐานตัวตนหรือวิธียืนยันที่ใช้กับช่องทางนั้น
• คำแจ้งให้เพิ่มเติม วันส่ง วันรับ และเอกสารฉบับแก้
• ผลพิจารณาข้อมูลที่จะส่ง ส่วนที่ปิดหรือปฏิเสธพร้อมเหตุผล
• ไฟล์หรือเอกสารที่ส่งจริง ผู้รับ และหลักฐานส่งมอบอย่างปลอดภัย

ประกาศข้อ 12 กำหนดบันทึกคำขอ เอกสารหลักฐาน และการดำเนินการหรือปฏิเสธไว้ไม่น้อยกว่าสองปีเพื่อการตรวจสอบและอ้างอิง ควรเก็บในพื้นที่จำกัดสิทธิ ไม่ให้แฟ้มยืนยันตัวตนกลายเป็นเอกสารที่ทุกฝ่ายเปิดได้

การดำเนินคดีและสัญญาจ้างทนายต้องแยกเรื่องใด?

คำขอ PDPA ไม่แทนหมายเรียกเอกสารหรือขั้นตอนพยานหลักฐานในศาลทุกกรณี งาน คดีแพ่ง ต้องตรวจว่าจะใช้ช่องทางใดกับข้อมูลที่ต้องการ และไม่รับรองว่าคำขอใช้สิทธิจะได้เอกสารทั้งสำนวนของอีกฝ่าย

หากข้อมูลเกี่ยวกับข้อกล่าวหาทางอาญา ต้องตรวจสิทธิและข้อจำกัดใน งานคดีอาญา ประกอบ โดยรักษาความลับและสิทธิบุคคลอื่น หากขอเสียงสนทนา อ่าน แนวทางจัดสำเนาเสียงคอลเซ็นเตอร์ เพื่อระบุช่วงเวลาและรูปแบบที่ต้องการให้ค้นพบได้

ทางไปต่อ: ตรวจหนังสือมอบอำนาจก่อนจัดชุดข้อมูล

1. ลงทะเบียนวันรับและแยกสิทธิที่ขอ
2. ตรวจตัวตน หนังสือมอบอำนาจ อากร และช่องทางรับ
3. แจ้งข้อขาดที่จำเป็นพร้อมกรอบตามประกาศ
4. ตรวจข้อมูลและสิทธิบุคคลอื่นก่อนจัดชุดส่ง
5. ส่งให้ผู้มีอำนาจ เก็บหลักฐาน และตอบเหตุผลส่วนที่ไม่ดำเนินการ

ควรขอความช่วยเหลือเมื่ออำนาจรับข้อมูลไม่ชัด มีหลายเจ้าของข้อมูล มีคดีค้าง หรือใกล้ครบกำหนดตอบ สามารถ ติดต่อทีมงาน เพื่อหารือ บริการด้าน PDPA โดยเตรียมคำขอกับเอกสารมอบอำนาจที่ปิดข้อมูลส่วนที่ไม่จำเป็นก่อนหารือ

แหล่งกฎหมาย: พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 และ ประกาศหลักเกณฑ์เข้าถึงและขอรับสำเนาข้อมูล พ.ศ. 2569

ผู้เขียน นายเอกราช ทิพย์แมม คดีครอบครัว มรดก และหนี้สิน

สาขาที่เชี่ยวชาญ: ครอบครัว · มรดกและพินัยกรรม · หนี้สินและบังคับคดี

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ