หนังสือให้ผู้รับเหมาแก้งาน ต้องระบุข้อบกพร่องอย่างไร

หนังสือให้ผู้รับเหมาแก้งานควรทำให้ผู้รับรู้ว่าจุดไหนผิดจากสัญญาและต้องแก้จนได้ผลอย่างไร การเขียนเพียงว่า “งานไม่ดี ให้แก้ทั้งหมด” อาจใช้พิสูจน์สิ่งที่เรียกร้องได้ยาก โดยเฉพาะเมื่อมีการรับมอบหรือให้ช่างรายใหม่เข้ารื้อไปแล้ว

หนังสือให้ผู้รับเหมาแก้งานต้องระบุอะไร

สำหรับสัญญาจ้างทำของระหว่างเอกชน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 594 กล่าวถึงระหว่างทำงานที่คาดหมายได้แน่นอนว่าจะสำเร็จอย่างบกพร่องหรือฝ่าฝืนสัญญาเพราะความผิดผู้รับจ้าง ผู้ว่าจ้างบอกกล่าวให้แก้ภายในเวลาอันสมควรได้ หากพ้นกำหนดจึงมีทางให้บุคคลภายนอกซ่อมหรือทำต่อโดยผู้รับจ้างเสี่ยงความเสียหายและออกค่าใช้จ่ายตามเงื่อนไขกฎหมาย

ถ้างานส่งมอบแล้ว ต้องเปลี่ยนไปตรวจเงื่อนไขการรับมอบ ความชำรุดและช่วงรับผิดตามมาตรา 598–601 รวมถึงคำรับประกันในสัญญา ไม่ควรอ้างมาตรา 594 ว่าใช้กับการซ่อมภายหลังได้เหมือนกันทุกกรณี หนังสือจึงควรระบุให้เห็นว่าเป็นงานระหว่างทำ งานที่รับไว้โดยสงวนข้อบกพร่อง หรือข้อเสียที่เพิ่งพบภายหลัง

• อ้างสัญญา แบบก่อสร้าง หรือรายการวัสดุฉบับที่ใช้จริง
• แยกจุดบกพร่องทีละรายการ พร้อมห้อง ตำแหน่ง และภาพหมายเลขตรงกัน
• ระบุผลที่ต้องการ เช่น แก้การรั่วและทดสอบ ไม่สั่งเปลี่ยนวัสดุเกินสัญญาโดยไม่มีเหตุ
• เปิดช่วงเวลาเข้าตรวจและเสนอแผนแก้ พร้อมวันแล้วเสร็จที่เหมาะสม
• กำหนดวิธีบันทึกผลหลังแก้และผู้ติดต่อรับนัด

ตัวอย่างสมมติ เจ้าของร้านพบว่าน้ำซึมบริเวณรอยต่อท่อหลังรับมอบไม่นาน หนังสือควรบอกวันพบอาการ จุดที่น้ำออก ภาพและใบตรวจรับที่เกี่ยวข้อง พร้อมขอให้ตรวจสาเหตุและแก้ตามหน้าที่ ไม่สรุปเองว่าโครงสร้างทั้งอาคารเสียจากงานช่าง หากยังไม่มีการตรวจทางเทคนิค

ข้อความบอกให้แก้ควรต่างจากข้อความขอคืนเงินหรือเลิกสัญญา หากยังต้องการให้งานใช้ได้ ควรระบุสิ่งที่ให้แก้ก่อน แล้วตรวจสิทธิขั้นต่อไปเมื่อไม่ปฏิบัติ ดูหลักการร่างหนังสือบอกกล่าวทวงถามเพื่อจัดข้อมูลคู่สัญญาและหลักฐานการส่งให้ครบ

รับมอบแล้วหรือวัสดุเจ้าของจัดหา มีผลต่างกัน

มาตรา 598 วางผลเมื่อผู้ว่าจ้างรับมอบทั้งที่ชำรุดโดยไม่อิดเอื้อน แต่มีข้อยกเว้นสำหรับข้อบกพร่องที่ไม่พึงพบขณะรับมอบหรือที่ผู้รับจ้างปิดบัง ดังนั้นลายเซ็นรับมอบไม่ทำให้สิทธิทุกอย่างหมดลงโดยอัตโนมัติ และก็ไม่ควรละเลยข้อความที่ลงชื่อไว้ ต้องอ่านว่ารับอะไรและสงวนอะไรจริง

หากผู้ว่าจ้างเป็นคนจัดหาวัสดุหรือสั่งวิธีทำ มาตรา 591 ต้องนำมาพิจารณาเรื่องสาเหตุด้วย ผู้รับจ้างไม่ต้องรับผิดในเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด เว้นแต่รู้อยู่แล้วว่าวัสดุไม่เหมาะหรือคำสั่งไม่ถูกและไม่ตักเตือน การตัดสินจากผู้ซื้อวัสดุเพียงอย่างเดียวจึงยังไม่พอ

งานรัฐ งานที่อยู่ภายใต้สัญญาควบคุม หรือการซื้อบ้านจากโครงการอาจมีข้อกฎหมายและเงื่อนไขเพิ่ม บทความนี้เน้นการจ้างทำของระหว่างเอกชนทั่วไป อย่านำระยะเวลา 3 วันหรือ 7 วันในแบบราชการมาใช้โดยถือว่าเป็นกฎหมายของงานทุกประเภท

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: อย่ารื้อหลักฐานก่อนบอกแก้

คนมักเข้าใจว่า จ้างช่างใหม่ซ่อมแล้วเอาใบเสร็จไปเรียกผู้รับเหมารายเดิมได้ทั้งหมด แต่ใบเสร็จแสดงการจ่าย ไม่ได้พิสูจน์ว่าทุกส่วนเกิดจากความผิดของคนเดิม หรือว่ามีสิทธิข้ามขั้นบอกกล่าวและจ้างแทนแล้ว

กฎหมายมองว่า ต้องแยกเหตุชำรุด หน้าที่ตามสัญญา และฐานเรียกค่าแก้ หากเป็นงานระหว่างทำตามมาตรา 594 ยังต้องตรวจการให้เวลาอันสมควร การดำเนินการต่อควรสอดคล้องกับผลที่ขอในหนังสือ

จุดเสี่ยงจริง คือสภาพเดิมหายไปหลังรื้อและผู้รับเหมาไม่มีโอกาสตรวจ หากมีเหตุฉุกเฉินที่ต้องกันความเสียหาย ให้เก็บภาพ รายงานเหตุ และค่าใช้จ่ายตามจริงเท่าที่ทำได้อย่างปลอดภัย แล้วแจ้งอีกฝ่ายโดยเร็ว การป้องกันอันตรายไม่ควรรอหนังสือ แต่สิทธิเรียกค่าใช้จ่ายยังต้องประเมินจากเหตุการณ์จริง

มองสองฝั่งเมื่อมีข้อโต้แย้งเรื่องคุณภาพงาน

การเข้าตรวจไม่จำเป็นต้องแปลว่ารับผิดทุกข้อ หากยังไม่ทราบสาเหตุให้ระบุว่าเข้าร่วมตรวจเพื่อหาข้อเท็จจริง เจ้าของงานก็ไม่ควรลงชื่อสละสิทธิกว้าง ๆ เพียงเพื่อให้ช่างเริ่มซ่อม ควรบันทึกว่ารับการแก้รายการใดและข้อไหนยังต้องติดตาม

หากเกิดความเห็นต่างทางเทคนิค อาจตกลงให้ผู้มีความรู้ที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับเข้าตรวจ โดยกำหนดขอบเขตและค่าใช้จ่ายก่อน ข้อสรุปควรบอกเหตุผลและสิ่งที่ตรวจ ไม่ใช่เพียงคำว่า “ผ่าน” หรือ “ไม่ผ่าน” ที่นำไปต่อยอดในจดหมายไม่ได้

เวลารับผิดงานชำรุดกับเวลาฟ้องเป็นคนละเรื่อง

มาตรา 600 กำหนดโดยหลักเมื่อสัญญาไม่ได้ตกลงเป็นอย่างอื่นว่า ความชำรุดต้องปรากฏภายใน 1 ปีนับแต่ส่งมอบ หรือภายใน 5 ปีสำหรับสิ่งปลูกสร้างกับพื้นดินนอกจากเรือนโรงทำด้วยเครื่องไม้ และมีข้อยกเว้นเมื่อผู้รับจ้างปิดบังความชำรุด จึงไม่ควรเขียนว่าผู้รับเหมาทุกงานรับประกัน 5 ปี

มาตรา 601 เป็นเรื่องอายุความฟ้องผู้รับจ้างเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่ความชำรุดปรากฏ ต้องแยกวันที่ส่งมอบกับวันที่พบปัญหาและตรวจข้อสัญญาให้ครบ การส่งจดหมายขอซ่อมอย่างเดียวไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลงตามมาตรา 193/14 การนัดซ่อมหลายรอบจึงไม่ใช่เหตุให้รอได้โดยไม่ตรวจเวลา

ทำปฏิทินแยกวันพบอาการ วันแจ้ง วันเข้าตรวจ และวันแก้แต่ละครั้ง ใช้เครื่องมือช่วยนับระยะเวลาหลังให้ผู้ตรวจข้อกฎหมายกำหนดวันเริ่มที่ถูกต้อง หากไม่แน่ใจว่างานเข้าเกณฑ์สิ่งปลูกสร้างใด ให้ประเมินก่อนใกล้ครบกำหนด ไม่เลือกช่วงเวลาที่ยาวที่สุดเพื่อความสบายใจ

ยอดค่าซ่อมควรแยกจากการปรับปรุงให้ดีขึ้น

เริ่มจากค่าแก้ส่วนที่เกี่ยวข้องกับข้อบกพร่องและมีฐานให้เรียก มิใช่ราคางานใหม่ทั้งโครงการ ตัวอย่างสมมติ ใบเสนอราคาซ่อมท่อและผนังเดิม 24,000 บาท แต่เจ้าของเพิ่มกระเบื้องเกรดสูงอีก 6,000 บาท ยอด 30,000 บาทควรแยกเป็นค่าซ่อมที่ต้องพิสูจน์ 24,000 บาทกับงานเพิ่ม 6,000 บาท ไม่เรียกอีกฝ่ายทั้งหมดโดยไม่มีข้อตกลง

ถ้าได้รับคืนค่าซ่อมแล้ว 4,000 บาทจากยอดที่ยอมรับกัน 24,000 บาท ยอดคงเหลือคือ 24,000 − 4,000 = 20,000 บาท การคำนวณนี้ยังไม่รวมดอกเบี้ยหรือค่าเสียหายอื่นซึ่งต้องมีฐานและวันเริ่มแยกต่างหาก ควรแนบใบเสนอราคา ใบเสร็จ และหลักฐานส่วนที่จ่ายคืนไว้ด้วย

เงินงวดที่ค้างกับค่าซ่อมเป็นคนละบัญชี การยึดหน่วงสินจ้างตามมาตรา 599 มีเงื่อนไขรวมถึงกรณีผู้รับจ้างให้ประกันตามสมควร ไม่เท่ากับสิทธิยึดเงินทุกยอดไว้ถาวร ดูมุมอีกฝั่งในหนังสือทวงค่าจ้างผู้รับเหมาก่อนเขียนว่าจะหักยอดใด

จัดชุดหลักฐานให้ตรวจความเสียหายย้อนหลังได้

• สัญญา แบบ รายการวัสดุ และคำสั่งเปลี่ยนงาน
• ใบรับมอบและรายการที่สงวนไว้ตอนรับงาน
• ภาพมุมกว้างกับภาพใกล้ พร้อมวันที่และตำแหน่งเดียวกัน
• รายงานตรวจสาเหตุและประวัติการใช้งานหรือซ่อมภายหลัง
• ข้อความนัดเข้าตรวจและหลักฐานว่าเปิดให้เข้าพื้นที่
• ใบเสนอราคาซ่อมแยกงานเพิ่ม สำเนาหนังสือ และหลักฐานผู้รับ

เก็บภาพก่อน ระหว่าง และหลังซ่อมเป็นชุด อย่าแก้วันที่ไฟล์เพื่อให้ดูสอดคล้องกัน หากจำวันที่พบครั้งแรกไม่ได้ให้บอกตามจริงและหาเอกสารใกล้เคียง เช่น ข้อความที่แจ้งครั้งแรก การสร้างวันขึ้นใหม่อาจทำให้ทั้งการพิสูจน์สาเหตุและอายุความผิดไป

เมื่อส่งหนังสือให้แนบเฉพาะข้อมูลที่อธิบายจุดเสียและสิทธิเรียกร้องได้ ไม่ต้องส่งข้อมูลส่วนบุคคลของผู้อยู่อาศัยที่ไม่เกี่ยวข้อง หากเอกสารมากให้ทำสารบัญหลักฐานและเก็บต้นฉบับไว้เพื่อใช้ตรวจภายหลัง

งานซ่อมเชื่อมกับสัญญาและคดีแพ่งตรงไหน

ด้านสัญญา วิธีตรวจรับและคำรับประกันควรเขียนให้สอดคล้องกับลักษณะงาน รวมถึงผู้รับผิดชอบค่าเปิดผิวและทดสอบหลังแก้ การตรวจสัญญาจ้างและเอกสารธุรกิจช่วยลดข้อโต้แย้งว่าใครต้องทำส่วนไหนเมื่อพบปัญหา

ด้านคดีแพ่ง รายงานเทคนิคและลำดับการบอกกล่าวช่วยแยกว่าควรขอให้แก้ เรียกค่าแก้ หรือใช้สิทธิเลิกตามเหตุอื่น การเตรียมคดีแพ่งเกี่ยวกับความเสียหายตามสัญญาควรทำก่อนสภาพงานเปลี่ยนไปมาก หากจะเลิกให้อ่านเงื่อนไขหนังสือบอกกล่าวผิดสัญญาประกอบ

ข้อพิพาทคุณภาพไม่ใช่เหตุให้กล่าวหาว่าฉ้อโกงโดยอัตโนมัติ การเผยแพร่ชื่อหรือภาพคู่กรณีเพื่อกดดันอาจเพิ่มปัญหาคนละเรื่อง ควรใช้หนังสือที่ส่งถึงผู้เกี่ยวข้องและเก็บประเด็นไว้ในช่องทางที่ตรวจสอบได้

ทางไปต่อเมื่อจะส่งหนังสือให้แก้งาน

1. ระบุว่างานอยู่ระหว่างทำหรือรับมอบแล้ว และสรุปข้อบกพร่องเป็นรายการ
2. เก็บสภาพเดิมและขอผู้รู้ตรวจสาเหตุเมื่อจำเป็น
3. ตรวจสัญญา ฐานกฎหมาย และอายุความก่อนกำหนดวัน
4. ส่งคำขอแก้พร้อมช่องนัดและวิธีบันทึกผลตรวจรับ
5. เมื่อไม่แก้ ให้ประเมินสิทธิจ้างแทน ยึดหน่วง หรือดำเนินคดีตามเงื่อนไขจริง

ควรให้ทนายตรวจเมื่ออีกฝ่ายอ้างว่ารับมอบครบแล้ว งานมีข้อเสี่ยงด้านความปลอดภัย มีการรื้อก่อนเก็บหลักฐาน หรือใกล้ครบปีนับแต่พบความชำรุด การส่งโนติสเร็วช่วยจัดข้อเรียกร้อง แต่ไม่แทนการรักษาสิทธิภายในอายุความ

ให้สำนักงานกฎหมายยอดทิพย์ธรรมช่วยตรวจรายการงานและร่างส่งหนังสือบอกกล่าวให้แก้ไขหรือชำระค่าเสียหายได้ โดยเริ่มจากสัญญา ภาพ และลำดับวันที่ ติดต่อทีมทนายเพื่อประเมินเอกสารและขอบเขตงานก่อนดำเนินการขั้นต่อไป

ผู้เขียน นางสาวจุฑาทิพย์ เตี้ยบัวแก้ว ใบอนุญาตว่าความตั้งแต่ปี 2560

สาขาที่เชี่ยวชาญ: คดีแพ่งและการว่าความ · คดีอาญา · ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ