หนังสือทวงค่าจ้างผู้รับเหมา แยกงวดงานกับเงินประกันอย่างไร

คุณกำลังทำหนังสือทวงค่าจ้างผู้รับเหมา แต่ผู้ว่าจ้างหักทั้งเงินประกันและค่าซ่อมโดยยังไม่แจกแจง บทความนี้ช่วยแยกยอดแต่ละฐาน พร้อมจัดหลักฐานงวดงานให้ตรวจได้ว่ารายการไหนถึงกำหนดจ่ายแล้ว

หนังสือทวงค่าจ้างผู้รับเหมาต้องแยกยอดอะไร

แยกค่าจ้างงวดที่ถึงกำหนด เงินประกันผลงาน งานเพิ่ม และข้อโต้แย้งรายการหักออกจากกัน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 602 ให้พิจารณาการรับมอบงานหรือรับเป็นส่วนตามเงื่อนไข ส่วนมาตรา 599 เกี่ยวกับสิทธิยึดหน่วงสินจ้างเมื่องานส่งช้าหรือชำรุด การร่างหนังสือจึงต้องอ่านสัญญาพร้อมผลตรวจรับ

บทความนี้ใช้กับการรับเหมาเอกชน การทำงานกับหน่วยงานรัฐอาจมีแบบสัญญา ระเบียบ และเขตอำนาจศาลต่างออกไป ห้ามนำกำหนดในตัวอย่างงานเอกชนไปแทนเงื่อนไขจัดซื้อจัดจ้างของรัฐ

• ค่าจ้างงวดงาน ระบุข้อสัญญา ผลงานที่ต้องเสร็จ และหลักฐานรับมอบของงวดนั้น
• เงินประกันผลงาน ระบุฐานที่หักและเหตุถึงกำหนดคืน ไม่เรียกรวมเป็นหนี้ผิดนัดถ้ายังติดเงื่อนไข
• งานเพิ่ม ระบุผู้สั่ง ผู้อนุมัติ ขอบเขตและฐานราคา โดยแยกส่วนที่ยังโต้แย้ง
• ค่าปรับหรือค่าซ่อมที่ถูกหัก ขอรายการคำนวณและหลักฐานเหตุที่ใช้อ้าง

ตัวอย่างสมมติ งวดงานราคา 200,000 บาท ตรวจรับตามสัญญาแล้ว ตกลงกันให้หักเงินประกัน 5% ของงวดนี้และยังไม่ถึงวันคืน ผู้ว่าจ้างจ่ายแล้ว 140,000 บาท ไม่มีรายการภาษีหรือดอกเบี้ยในตัวอย่าง ยอดค่าจ้างงวดที่ยังค้างจึงต้องคำนวณหลังแยกเงินประกัน 10,000 บาทออกก่อน

ตามสัญญาและบันทึกรับมอบงวดงานที่ 2 ราคา 200,000 บาท ลงวันที่ 30 กันยายน 2569 หักเงินประกันผลงานตามข้อตกลง 10,000 บาท เหลือยอดชำระงวดนี้ 190,000 บาท ได้รับแล้ว 140,000 บาท คงเหลือ 50,000 บาท จึงขอให้ชำระยอดค้างภายในวันที่ 25 ตุลาคม 2569 หากท่านอ้างสิทธิหักค่าซ่อมหรือค่าปรับเพิ่มเติม โปรดแสดงข้อสัญญา รายการ และหลักฐานเพื่อให้ตรวจสอบ โดยเงินประกันยังแสดงแยกตามกำหนดคืนในสัญญา

ก่อนใช้ข้อความต้องยืนยันว่าผู้ลงชื่อรับมอบมีอำนาจและเงื่อนไขจ่ายครบจริง หากมีบัญชีภาษีหรือหักเงินล่วงหน้าตามสัญญา ต้องเพิ่มรายการให้ตรง ไม่ใช้ยอดสมมติแทนบัญชีหน้างาน ศึกษาโครงหนังสือทวงถามสำหรับส่วนผู้รับและเอกสารแนบ

ถ้างานชำรุดหรือยังไม่ตรวจรับ ทวงงวดเต็มได้ไหม

ต้องตรวจระดับการส่งมอบและฐานที่ผู้ว่าจ้างยึดหน่วง ไม่ถือว่าผู้รับเหมาทำเสร็จตามที่ตนประเมินแล้วจึงทวงได้เต็มทุกกรณี สิทธิเรียกร้องขึ้นกับงานและเงื่อนไขที่ตกลง

ถ้างานยังขาดบางส่วน ให้แจกแจงส่วนเสร็จและส่วนค้างตามงวด ถ้าผู้ว่าจ้างอ้างชำรุด ให้ขอรายการตำแหน่ง ภาพ และเหตุว่าผิดข้อกำหนดใด เพื่อประเมินมาตรา 599 และสิทธิอื่นประกอบ ถ้าคำสั่งเพิ่มงานยังไม่ตกลงราคา ต้องรวบรวมหลักฐานอนุมัติก่อนเรียกเป็นยอดยุติ

ถ้าผู้รับเหมาหลักยังไม่ได้เงินจากเจ้าของโครงการ ไม่ได้ทำให้กำหนดจ่ายผู้รับเหมาช่วงเปลี่ยนเอง ต้องอ่านสัญญาระหว่างคู่กรณีที่ทวงจริง และตรวจเงื่อนไขที่อาจผูกการรับชำระจากบุคคลอื่น

เลนส์ทนายยอดทิพย์ธรรม: แยกเงินค้างกับเงินประกัน

คนมักเข้าใจว่า เงินทุกบาทที่ยังไม่ได้รับหลังออกจากหน้างานเป็นค่าจ้างผิดนัด จึงใส่เงินประกันและงานเพิ่มในยอดเดียวโดยไม่อ่านวันคืน

กฎหมายมองว่า แต่ละยอดอาจมีเหตุถึงกำหนดต่างกัน เงินประกันที่หักตามข้อตกลงยังต้องตรวจเงื่อนไขคืน ส่วนค่าจ้างงวดต้องดูการรับงานและสิทธิยึดหน่วงที่อีกฝ่ายมีจริง

จุดเสี่ยงจริง หนังสืออาจทำให้ผู้รับเหมารับรองยอดค่าปรับไปโดยไม่ตั้งใจ หากเขียนยอดสุทธิที่หักตามผู้ว่าจ้างทุกอย่าง ควรแสดงรายการที่ยอมรับและรายการโต้แย้งแยก พร้อมระบุว่าเหตุใดยังไม่ตกลง

มองสองฝั่ง: ผู้รับเหมากับผู้ว่าจ้างเรื่องเงินงวด

ผู้ว่าจ้างอาจมีข้อโต้แย้งคุณภาพจริง ขณะที่ผู้รับเหมามีสิทธิเรียกส่วนที่ครบแล้ว การทำบัญชีแยกช่วยให้เจรจาวงเงินที่ไม่โต้แย้งโดยไม่กลบข้อเรียกร้องที่ยังต้องตรวจ

วันจ่ายงวดกับวันคืนเงินประกันต่างกันอย่างไร

วันจ่ายงวดผูกกับเงื่อนไขส่งรับและการชำระ ส่วนวันคืนเงินประกันอาจผูกกับระยะรับประกันหรือเหตุอื่นตามสัญญา จึงต้องมีตารางวันที่สองชุดแม้เงินมาจากงานโครงการเดียวกัน

ตัวอย่างสมมติ สัญญาให้จ่ายงวดวันที่ 5 ตุลาคมหลังรับงานแล้ว แต่คืนเงินประกันหลังผ่านเงื่อนไขอีก 12 เดือน ระยะ 12 เดือนนี้เป็นข้อตกลงสมมติ ไม่ใช่ระยะรับประกันบังคับของงานก่อสร้างทุกประเภท โนติสวันที่ 6 ตุลาคมควรทวงเฉพาะยอดที่ถึงกำหนดและสงวนสิทธิเงินประกันตามเงื่อนไข

อายุความค่าจ้างและสิทธิเรียกเงินคืนต้องตรวจฐานสิทธิ ไม่รอจนจบการคุยค่าซ่อมทุกครั้งโดยไม่มีแผนเวลา หนังสือฝ่ายเดียวไม่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง คุณใช้เครื่องมือคำนวณอายุความช่วยเตรียมวันที่ แล้วตรวจประเภทสิทธิกับเอกสารสัญญาอีกครั้ง

ตัวอย่างคำนวณงวดค้างหลังหักเงินประกัน

คำนวณค่าจ้างที่ต้องจ่ายในงวดก่อน แล้วแยกบัญชีเงินประกันที่รอคืนเพื่อไม่ทวงซ้ำ ตัวอย่างควรเปิดเผยสมมติฐานเรื่องภาษีและการหักอื่นด้วย

จากงวด 200,000 บาท อัตราประกันที่ตกลง 5% ได้ 200,000 × 0.05 = 10,000 บาท ยอดต้องชำระงวดนี้ 190,000 บาท หักรับแล้ว 140,000 บาท เหลือ 50,000 บาท ส่วน 10,000 บาทยังแสดงเป็นเงินประกันตามเงื่อนไข ไม่รวมเป็น 60,000 บาทที่ผิดนัดในวันเดียวกัน

ถ้าผู้ว่าจ้างขอหักค่าซ่อม 18,000 บาทแต่ผู้รับเหมายังโต้แย้ง ให้แสดงเป็นข้อโต้แย้งพร้อมหลักฐาน ไม่ถือว่ายอดค้างลดลงอัตโนมัติหรือผู้ว่าจ้างไม่มีสิทธิแน่นอน ดอกเบี้ยและค่าเสียหายให้ประเมินต่างหากตามฐานสิทธิจริง

เอกสารหน้างานอะไรช่วยพิสูจน์ค่าจ้างค้าง

ใช้เอกสารที่ยืนยันปริมาณงาน การอนุมัติ และการรับมอบคู่กับบัญชีเงิน ภาพหน้างานอย่างเดียวอาจบอกว่าสร้างถึงไหน แต่ไม่ได้ตอบว่าตามสัญญาต้องจ่ายงวดใด

• สัญญา แบบ และรายการปริมาณงานฉบับที่ใช้จริง
• บันทึกส่งมอบและตรวจรับแต่ละงวด พร้อมฐานอำนาจผู้รับงาน
• ใบสั่งงานเพิ่มและข้อตกลงราคา รวมแบบที่แก้ไข
• ภาพหน้างานที่เก็บวันและตำแหน่งไว้ตรวจสอบได้
• บัญชีรับเงิน หักเงินล่วงหน้า เงินประกัน และรายการโต้แย้ง
• หนังสือแจ้งซ่อม คำตอบ และหลักฐานเข้าดำเนินการ

อย่าเติมลายเซ็นหรือวันตรวจรับย้อนหลัง หากหน้างานไม่ยอมลงชื่อ ให้เก็บหลักฐานที่มีและบันทึกเหตุที่ขาดเอกสาร แยกเรื่องสิทธิเรียกเงินออกจากการกลับเข้าพื้นที่โดยไม่ได้รับอนุญาต

โนติสผู้รับเหมาเกี่ยวกับแรงงานและสัญญาช่วงไหม

เงินที่เจ้าของโครงการค้างผู้รับเหมาไม่ทำให้หน้าที่ต่อแรงงานหายไปเอง หากมีค่าจ้างคนงานค้าง ต้องตรวจหน้าที่ตามกฎหมายแรงงานแยกจากสิทธิเรียกค่ารับเหมา โดยไม่ใช้บัญชีเงินโครงการแทนบัญชีค่าจ้างลูกจ้าง

สัญญาหลักกับสัญญาช่วงอาจมีคู่สัญญาและวันจ่ายต่างกัน ต้องระบุว่าผู้รับเหมามีสิทธิเรียกจากใครก่อนออกหนังสือ การตรวจสัญญาธุรกิจและสัญญารับเหมาช่วยแยกความรับผิดแต่ละทอด

ถ้าโต้แย้งค่าเสียหายจากงานก่อสร้าง ต้องใช้ภาพ รายงานตรวจ และต้นทุนซ่อมที่สัมพันธ์กับปัญหาจริง ไม่ใส่ความเห็นทางวิศวกรรมที่ไม่มีผู้ตรวจรองรับลงในหนังสือเพื่อเร่งให้คู่กรณีจ่าย

ทางไปต่อ: จัดบัญชีทวงค่ารับเหมาก่อนออกหนังสือ

เริ่มทำตารางงวดงานและเงินรับจริง โดยแนบหลักฐานให้แต่ละบรรทัดตรวจย้อนกลับได้ หากต้องการรูปแบบเอกสาร อ่านวิธีปรับแบบฟอร์มหนังสือทวงถามประกอบการร่าง

1. รวบรวมสัญญาและแบบฉบับล่าสุด
2. ระบุงวดที่รับมอบแล้วกับงานค้าง
3. กระทบยอดค่าจ้าง เงินประกัน และรายการหัก
4. แยกคำโต้แย้งค่าปรับหรือค่าซ่อมพร้อมเหตุผล
5. ตรวจผู้รับและวันรักษาสิทธิ แล้วส่งหนังสือพร้อมบัญชีแนบ

ควรให้ทนายดูเมื่อผู้ว่าจ้างจะยึดเงินประกันทั้งหมด กล่าวหาว่าทิ้งงาน มีการเลิกสัญญาที่โต้แย้ง หรือบิลค้างใกล้ครบอายุความ กรณีเหล่านี้ต้องวางคำตอบต่อข้อเรียกร้องอีกฝ่ายพร้อมกับคำทวงของคุณ

หากส่งงวดแล้วแต่ยังไม่ได้เงิน เตรียมสัญญา บันทึกตรวจรับ และบัญชีหักเงินให้บริการร่างและส่งหนังสือทวงค่าจ้างตรวจ แล้วนัดประเมินยอดค้างและข้อโต้แย้งก่อนส่ง

ผู้เขียน นางสาวจุฑาทิพย์ เตี้ยบัวแก้ว ใบอนุญาตว่าความตั้งแต่ปี 2560

สาขาที่เชี่ยวชาญ: คดีแพ่งและการว่าความ · คดีอาญา · ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์

ดูประวัติทีมทนายความ →

บทความนี้เป็นความรู้กฎหมายทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะคดี ผลทางกฎหมายขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง เอกสาร และพยานหลักฐานของแต่ละกรณี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินเรื่องของท่านโดยเฉพาะ